Yeni klasik iktisat, Keynesyen görüşlere karşı Milton Friedman'ın öncülük ettiği monetarist okulun içinden yetişen John F. Muth, Robert Barro, Thomas Sargent, Robert Lucas ve Neil Wallace gibi önemli isimler tarafından kurulmuştur. Keynes'in görüşlerine karşı bir devrim niteliği taşıyan bu okul, parasalcı geleneğin bir diğer uzantısı olarak da değerlendirilebilir. Okulun dayanmış olduğu iki temel sütun bulunmaktadır. Bunlardan birincisi, piyasaların her zaman kendiliğinden dengede olduğunu savunan ve İngilizce literatürde 'Market Clearing' olarak bilinen piyasaların temizlenmesi varsayımıdır. Bu varsayıma göre, piyasada mal arz edenler ile talep edenlerin miktarları eşittir ve fiyatlar ile ücretler esnektir. İkinci temel varsayım ise Rasyonel Beklentiler Teorisi'dir. Bu teoriye göre iktisadi karar birimleri, bir olayın gerçekleşmesiyle ilgili tüm verilere ve bilgilere eksiksiz bir şekilde sahiptir. Kararlarını bu bilgiler ışığında alırlar ve asla sistematik hata yapmazlar; bu yüzden Yeni Klasik okul, aynı zamanda Rasyonel Beklentiler Okulu olarak da anılmaktadır. Rasyonel Beklentiler Hipotezi, ekonomik birimlerin iktisat politikası yapıcıları tarafından sürekli olarak kandırılamayacağını savunur. Karar birimleri, uygulanacak politikaları önceden öngörerek kendi çıkarlarına uygun karşı önlemler alırlar ve bu durum politika uygulamalarının başarısını zorlaştırır. Politika Etkisizliği Teoremi, son derece rasyonel olan bu ekonomik birimlerin sistemi yakından takip etmesi nedeniyle maliye ve para politikalarının çıktıyı kalıcı olarak etkileyemeyeceğini savunur. Örneğin, enflasyon beklentisinin yüksek olduğu bir ortamda işçiler reel ücret kaybetmemek için derhal zam talep edecek, işverenler ise üretim kaybını önlemek için bu talebi karşılayacaktır. Sonuçta fiyatlar artarken çıktıda herhangi bir değişim meydana gelmeyecektir. Ricardo-Barro Hipotezi, devletin harcamalarını borçlanmayla finanse etmesinin iktisadi büyümeye katkı sağlamayacağını ileri sürer. Hükümetin borçlandığını gören rasyonel bireyler, gelecekte daha yüksek vergi yüküyle karşılaşacaklarını bildikleri için bugünden tasarruflarını artırıp tüketimlerini kısarlar. Böylece borçlanmayla hedeflenen toplam talep artışı gerçekleşemez ve maliye politikası etkisiz kalır. Yeni Klasik okula göre öngörülen para politikası toplam çıktı miktarında hiçbir değişikliğe neden olmaz. Genişletici para politikası uygulanarak para arzı artırıldığında toplam talep eğrisi sağa kayar ve fiyatlar genel seviyesi yükselir; ancak rasyonel bireyler bu fiyat artışını önceden öngördükleri için üretim ve istihdamda en ufak bir artışa gitmezler, sonuçta ekonomiye sadece enflasyon mirası kalır. Öngörülmeyen para politikası durumunda ise rasyonel bireyler bilgi eksikliği nedeniyle öngörüde hata yapabilmektedir. Merkez bankasının kamuoyuna duyurmadan yaptığı parasal genişleme neticesinde gerçekleşen fiyat düzeyi beklenen fiyat düzeyinden yüksek olur (P > Pe). Bu durumda işçi ve işverenler fiyat artışlarını kendi mallarına olan özel talebin artmasından kaynaklandığını zannederek üretimlerini artırırlar. Çıktı doğal seviyesinin üzerine çıkar ve işsizlik azalır; ancak bu durum geçicidir. Fiyat artışlarının genel düzeyden kaynaklandığı anlaşıldığında firmalar üretimlerini kısar ve ekonomi uzun dönemde yine doğal hasıla düzeyine geri döner. Yeni Keynesyen okul, adını Michael Parkin'in 1984 yılındaki makalesinden almış olup M. Parkin, J. Yellen, A. Okun, G. Mankiw, S. Fischer, G. Akerlof, O. Blanchard, J. Stiglitz gibi iktisatçılar tarafından geliştirilmiştir. Bu okul, Yeni Klasiklerin Keynesyen teoriye yönelttiği talep yönlü yaklaşımın zayıflığı, uyumcu beklentiler hipotezi ve mikro iktisadi temellerin eksikliği eleştirilerine tepki olarak doğmuştur. Yeni Keynesyenlerin en temel varsayımı ücret ve fiyatların yapışkan olmasıdır. Bu yapışkanlık; Etkin Ücret Teorisi (yüksek ücretin verimliliği artırması), Zımni Sözleşmeler Kuramı (işçilerin riskten kaçınması nedeniyle sabit ücretli sözleşmeler yapması) ve İçerdekiler-Dışardakiler Kuramı (sendikalı ve tecrübeli işçilerin işten çıkarılma maliyetlerinin yüksek olması) gibi faktörlerden kaynaklanır. Fiyat katılığının diğer önemli nedenleri arasında Menü Maliyetleri (katalog ve broşür değiştirme masrafları), Koordinasyon Yetersizlikleri, Uzun Dönemli Sözleşmeler ve Fiyat Ayarlamalarındaki Gecikmeler yer alır. Firmalar, rakiplerinin fiyatlarını değiştirmesini bekledikleri ve menü maliyetlerinden kaçındıkları için fiyatlarını anında ayarlamazlar. Histerezis işsizlik, yapısal veya teknolojik bir şok nedeniyle işini kaybeden bir işçinin, gerekli becerileri yeniden kazanıncaya kadar uzun süre işsiz kalması durumunu ifade eder. Örneğin bilgisayar kullanamadığı için işten çıkarılan bir kişinin bu yeteneği edinene kadar dışarıda kalması histerezistir. Yeni Keynesyen okula göre fiyat ve ücret yapışkanlığı nedeniyle öngörülen para politikası çıktı düzeyinde kısa süreli de olsa bir değişime neden olur. Para arzı artırıldığında fiyatlar ve nominal ücretler anında ayarlanamaz; bu nedenle kısa dönem arz eğrisi hemen kaymaz ve toplam talep eğrisiyle kesişerek çıktıda geçici bir artış sağlar. Öngörülmeyen para politikası ise kamuoyundan habersiz yapıldığı için tahmin hatalarına yol açar ve çıktı düzeyini öngörülen para politikasına kıyasla çok daha fazla artırır. Rasyonel birimler önlem alamadığı için hasıla doğal düzeyinin üzerine çıkar.