Ünite 2: Kant ve Transendental Estetik — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Uygulama
Bu kısım Kant’ın Saf Aklın Eleştirisi adlı kitabından alınmıştır.
Alıştırma 1myders hazırladı
Kant felsefesinde kullanılan 'transendental' (aşkınsal) kavramı ile 'transendent' (aşkın) kavramı arasındaki temel farkı, deneyim sınırları ve bilginin biçimselliği açısından açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Transendental kavramı, deneyimin biçimselliğini inceleyen ve bilginin zorunlu/evrensel temellerini açıklayan olumlu bir anlama sahipken; transendent kavramı, deneyim sınırlarını tamamen aşan ve bilginin biçimselliğiyle dahi ilgilenemeyen olumsuz bir anlam taşır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Kant'ın transendental estetik kuramında geçen 'estetik' kelimesinin günümüzdeki sanat/güzellik anlamından farkını belirterek, bu kavramın felsefi kökenindeki gerçek anlamını yazınız.
Yanıt / ipucu
Kant'ta estetik, sanat veya güzellikle ilgili modern anlamından farklı olarak, Yunanca kökenine sadık kalınarak duyumsama, duyu verileriyle ilgili olma ve duyumsamanın biçimsel unsurlarını inceleme durumunu ifade eder.
Alıştırma 3myders hazırladı
Kant'a göre dışsal duyu olan 'mekân' ile içsel duyu olan 'zaman' kavramlarının işlevlerini karşılaştırarak, zamanın neden mekândan daha öncelikli ve işlevsel olduğunu açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Mekân nesnelerin yanyanalık şeklinde dışsal olarak algılanmasını sağlarken; zaman içsel duyudur, anların ardarda gelmesiyle aritmetik ve matematiğin temelini oluşturur. Zaman, insanın varoluşunu zamansal olarak ilkönce sağlaması ve matematiksel bilginin imkanını sunması bakımından mekândan daha önceliklidir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Kant'ın 'bütün bilgimiz deneyimle başlamasına karşın, bütün bilgimiz deneyimden doğmaz' sözünü, a priori ve aposteriori unsurların sentezi ile 'kendinde şey' (ding an sich) kavramı çerçevesinde yorumlayınız.
Yanıt / ipucu
Bilgi, dışarıdan gelen deneysel (aposteriori) ham malzemenin zihnin doğuştan getirdiği saf formlar (zaman, mekân ve kategoriler) ile biçimlenmesiyle oluşur. Bu yüzden nesnelerin kendisini (kendinde şey) değil, sadece zihnimizin biçimlendirdiği görünüşleri (fenomenal alanı) bilebiliriz.
