Örnekler
← Ünite 8

Ünite 8: Pratik Aklın Yapısı — Örnekler

myders hazırladı Ders kitabında bu ünite için örnek kutusu yok. Aşağıdaki örnekler ünite içeriğinden hazırlandı; kavramı somut bir durumla açıklamak için.

Otonomi ve Niyetmyders hazırladı

Bir öğrencinin, sırf öğretmeninin gözüne girmek veya takdir edilmek için ödevini yapması heteronom bir eylemdir çünkü dışsal bir ödül hedeflenmiştir. Eğer aynı öğrenci, ödev yapmayı öğrenmenin kendi aklına ve sorumluluğuna uygun bir gereklilik olduğunu düşünerek, hiçbir dış beklenti olmaksızın yaparsa otonom davranmış olur. Burada önemli olan eylemin kendisi değil, eylemin hangi niyetle ve hangi yasaya dayanılarak gerçekleştirildiğidir.

Heteronomi ve Ben-Sevgisimyders hazırladı

Bir iş insanının, sadece kendi şirketinin reklamını yapmak ve kamuoyunda hayırsever olarak tanınmak amacıyla bir vakfa bağışta bulunması heteronom bir durumdur. Bu eylem dışarıdan bakıldığında ahlaki görünse de, temelinde ben-sevgisi ve dışsal bir onay arayışı yattığı için ahlak yasasının evrenselliğinden uzaktır. İnsan, içgüdüsel dürtülerini veya kişisel çıkarlarını aklın önüne koyduğunda ahlaki özerkliğini kaybeder.

Sokratesçi İronimyders hazırladı

Bir tartışma sırasında her şeyi bildiğini iddia eden bir kişi, aslında kendi bilgisinin sınırlarını fark etmediği için bir yanılsama içindedir. Sokrates'in yöntemiyle, bu kişi kendisine sorulan sorularla aslında hiçbir şey bilmediğini fark ettiğinde, hakiki bilgeliğe giden ilk adımı atmış olur. Bilmediğini bilmek, insanın kibrini (hybris) aşarak gerçek bilgiye ulaşma çabasının başlangıcıdır.