Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Felsefe Lisans Programı » Sosyoloji Tarihi - 2

Ünite 7: Vılfredo Pareto: Düşünsel Kaynakları — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

İdeal Tip — Weber'in toplumsal gerçekliği anlamak için geliştirdiği, gerçekliğin belirli özelliklerinin abartılarak mantıksal olarak saf hale getirildiği kavramsal modellerdir. Ampirik araştırmalarda bir kıyaslama aracı olarak kullanılır.

Değerden Arınıklık — Bilimsel araştırmanın, araştırmacının kişisel, ahlaki veya siyasi değer yargılarından bağımsız olması gerektiğini savunan ilkedir. Bilim, ne yapılması gerektiğini değil, neyin mümkün olduğunu söyler.

Methodenstreit — 19. yüzyıl sonu Almanya'da sosyal bilimlerin yöntemi üzerine yapılan, tarihsel iktisat okulu ile teorik iktisat okulu arasındaki metodolojik tartışmadır.

Verstehen (Anlama) — Sosyal bilimlerde, bireylerin eylemlerine yükledikleri öznel anlamların, araştırmacı tarafından kavranması ve anlam bağlamına yerleştirilmesi sürecidir.

Demir Kafes — Modern bürokrasinin ve rasyonelleşmenin bireyin özgürlüğünü kısıtlayan, her yeri kaplayan yapısını ifade eden Weberci bir metafor.

Tarihsel İktisat Okulu — Ekonomik olayları tarihsel süreçler içinde betimlemeyi savunan, tümevarımcı ve evrimci yaklaşımları benimseyen Alman iktisat ekolüdür.

Teorik İktisat Okulu — Ekonomik yasaların evrenselliğini savunan, tümdengelimsel yöntemleri ve soyut modelleri kullanan (Menger gibi) ekoldür.

Ekonomik Determinizm — Toplumsal yapıların, siyasetin ve kültürün sadece ekonomik altyapı tarafından belirlendiğini savunan Marksist görüştür; Weber buna karşı çıkar.

Tarihsel Birey — Rickert'in, tarihçilerin geçmişteki olayların biricikliğini anlamak için kullandığı kavramsal araçlara verdiği isimdir.

Protestan Ahlakı — Weber'in kapitalizmin ruhunun kökenini açıklamak için kullandığı, dinsel değerlerin ekonomik davranışları nasıl şekillendirdiğini inceleyen kavramsal çerçevedir.

Nesnellik — Sosyal bilimlerde, araştırmanın mantıksal ve sistematik süreçlere dayanarak, kişisel önyargılardan arındırılmış bir şekilde yürütülmesidir.

Rasyonelleşme — Modern toplumun temel karakteristiği olan, hayatın her alanında hesaplanabilirlik, mantık ve bürokratik düzenin egemen olması sürecidir.

Sosyal Politika Derneği — Weber'in katıldığı, Almanya'daki sanayileşme sorunlarını ve köylülerin yaşam koşullarını araştıran akademik bir örgüttür.

Neo-Kantçılık — Doğa bilimleri ve kültürel disiplinler arasında katı bir ayrım yapan, Weber'in metodolojik temellerini etkileyen felsefi gelenektir.

Karizma — Weber'in egemenlik tiplerinden biri olarak ele aldığı, bireyin olağanüstü özelliklerine atfedilen liderlik biçimidir.