Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Felsefe Lisans Programı » Sosyoloji Tarihi - 2

Ünite 7: Vılfredo Pareto: Düşünsel Kaynakları — Veri Tablosu

Max Weber ve Düşünsel Altyapısı

Kavram/Düşünür	Temel Özellik	Weber Üzerindeki Etkisi / Katkısı
Karl Marx	Ekonomik determinizm ve tarihin kaçınılmazlığına inanır.	Weber, ekonomik faktörleri tamamen reddetmese de kültürel ve dinsel etkenleri ekleyerek ayrışmıştır.
Methodenstreit	Doğa bilimleri ile kültürel disiplinler ve iktisat okulları tartışması.	Weber, tarihselcilik ile teorik iktisat okullarının argümanlarını sentezlemiştir.
Wilhelm Dilthey	Sosyal bilimlerin insan eylemini anlamak (verstehen) zorunda olduğunu savunur.	Weber, 'anlama' ilkesini benimsemiş ancak sezgisel yöntemlerin ötesine geçmiştir.
Heinrich Rickert	Gerçekliğin sonsuz olduğunu ve kavramlar aracılığıyla bilinebileceğini öne sürer.	Weber, 'tarihsel bireyler' fikrini alarak kendi 'ideal tip' kavramına dönüştürmüştür.
Değerden-Arınık Bilim	Araştırmacının kişisel değerlerinin bilimsel süreci kirletmemesi gerektiği ilkesidir.	Weber'e göre sosyoloji normatif değil, nesnel hakikat arayışı olmalıdır.
İdeal Tipler	Tarihsel ve toplumsal olayları anlamak için kurulan saf zihinsel tasarımlardır.	Tarihin biricikliğini kaybetmeden genel ve nesnel analizler yapmayı sağlar.
Tarihsel İdeal Tipler	Geçmişteki somut olayların mantıksal olarak yeniden inşa edilmiş halleridir.	Somut tarih ile model karşılaştırılarak nedensel açıklama yapılır.
Sınıflandırıcı İdeal Tipler	Toplumsal süreçleri ve insan eylemlerini sınıflandıran soyut kavramsal haritalardır.	Toplumsal eylemleri saf tipler altında incelemeye olanak tanır.