Ünite 7: Vılfredo Pareto: Düşünsel Kaynakları — Önemli Kavramlar

Weber'in toplumsal gerçekliği anlamak için geliştirdiği, gerçekliğin belirli özelliklerinin abartılarak mantıksal olarak saf hale getirildiği kavramsal modellerdir. Ampirik araştırmalarda bir kıyaslama aracı olarak kullanılır.

Bilimsel araştırmanın, araştırmacının kişisel, ahlaki veya siyasi değer yargılarından bağımsız olması gerektiğini savunan ilkedir. Bilim, ne yapılması gerektiğini değil, neyin mümkün olduğunu söyler.

19. yüzyıl sonu Almanya'da sosyal bilimlerin yöntemi üzerine yapılan, tarihsel iktisat okulu ile teorik iktisat okulu arasındaki metodolojik tartışmadır.

Sosyal bilimlerde, bireylerin eylemlerine yükledikleri öznel anlamların, araştırmacı tarafından kavranması ve anlam bağlamına yerleştirilmesi sürecidir.

Modern bürokrasinin ve rasyonelleşmenin bireyin özgürlüğünü kısıtlayan, her yeri kaplayan yapısını ifade eden Weberci bir metafor.

Ekonomik olayları tarihsel süreçler içinde betimlemeyi savunan, tümevarımcı ve evrimci yaklaşımları benimseyen Alman iktisat ekolüdür.

Ekonomik yasaların evrenselliğini savunan, tümdengelimsel yöntemleri ve soyut modelleri kullanan (Menger gibi) ekoldür.

Toplumsal yapıların, siyasetin ve kültürün sadece ekonomik altyapı tarafından belirlendiğini savunan Marksist görüştür; Weber buna karşı çıkar.

Rickert'in, tarihçilerin geçmişteki olayların biricikliğini anlamak için kullandığı kavramsal araçlara verdiği isimdir.

Weber'in kapitalizmin ruhunun kökenini açıklamak için kullandığı, dinsel değerlerin ekonomik davranışları nasıl şekillendirdiğini inceleyen kavramsal çerçevedir.

Sosyal bilimlerde, araştırmanın mantıksal ve sistematik süreçlere dayanarak, kişisel önyargılardan arındırılmış bir şekilde yürütülmesidir.

Modern toplumun temel karakteristiği olan, hayatın her alanında hesaplanabilirlik, mantık ve bürokratik düzenin egemen olması sürecidir.

Weber'in katıldığı, Almanya'daki sanayileşme sorunlarını ve köylülerin yaşam koşullarını araştıran akademik bir örgüttür.

Doğa bilimleri ve kültürel disiplinler arasında katı bir ayrım yapan, Weber'in metodolojik temellerini etkileyen felsefi gelenektir.

Weber'in egemenlik tiplerinden biri olarak ele aldığı, bireyin olağanüstü özelliklerine atfedilen liderlik biçimidir.