Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Günlük hayatınızdan gerçekleştirdiğiniz bir eylemi seçiniz. Bu eylemin Max Weber'in tanımladığı 'toplumsal eylem' kriterlerine (öznel anlam taşıma ve başkalarının davranışlarını dikkate alma) uyup uymadığını gerekçeleriyle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Öğrenci, seçtiği eylemin kendisine göre taşıdığı anlamı belirtmeli ve bu eylemi yaparken başkalarının tepkilerini veya beklentilerini nasıl hesaba kattığını açıklamalıdır. Örneğin, kütüphanede sessizce çalışmak hem öznel bir amaca hizmet eder hem de oradaki diğer insanların varlığı düşünülerek şekillendirilir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Bir sosyoloğun güncel ve tartışmalı bir toplumsal konuyu incelerken Weber'in 'değerden-arınık sosyoloji' ilkesine nasıl sadık kalabileceğini, araştırma konusu seçimi ve analiz aşamalarını birbirinden ayırarak tartışınız.
Yanıt / ipucu
Araştırmacı, kendi değer yargılarına göre ilgisini çeken bir konuyu (örneğin göç sorunu) seçmekte özgürdür; ancak analiz aşamasında kişisel ahlaki yargılarını bir kenara bırakmalı, verileri nesnel ve rasyonel yöntemlerle incelemelidir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Weber'in 'ideal tip' kavramını kullanarak, günümüzdeki 'ideal öğrenci' modelini tasvir eden zihinsel bir şema (model) oluşturunuz ve bu modelin gerçek hayattaki öğrencilerle karşılaştırıldığında nasıl bir analiz aracı olarak kullanılabileceğini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Öğrenci, derslere düzenli katılan ve sürekli araştıran soyut bir 'ideal öğrenci' tipi kurgulamalıdır. Bu saf model, gerçek öğrencilerin bu modelden ne ölçüde ve hangi irrasyonel/kişisel sebeplerle saptığını ölçmek için bir karşılaştırma aracı olarak kullanılır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Weber'in dörtlü toplumsal eylem sınıflandırmasını (amaçsal-rasyonel, değer-rasyonel, geleneksel, duygusal) temel alarak, bir bireyin üniversite tercihi yaparken bu dört farklı eylem tipine göre nasıl kararlar alabileceğini örneklendiriniz.
Yanıt / ipucu
Birey; yüksek maaş için tercih yapıyorsa amaçsal-rasyonel, topluma hizmeti görev bildiği için yapıyorsa değer-rasyonel, aile mesleğini sürdürmek için yapıyorsa geleneksel, sadece o şehri sevdiği için yapıyorsa duygusal eylem sergilemiş olur.
Alıştırma 5myders hazırladı
Weber'in 'meşru düzenler' ve 'egemenlik' kavramları çerçevesinde, bir okul veya iş yerindeki kuralların çalışanlar/öğrenciler tarafından neden kabul edildiğini ve bu düzenin sürekliliğinin nasıl sağlandığını analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Analizde, kuralların yasal-rasyonel veya geleneksel temellere dayanarak meşruiyet kazandığı ve bireylerin bu otoriteyi kabul etmesiyle toplumsal düzenin ve kaynak dağılımının sürdürüldüğü vurgulanmalıdır.
