Eleştirel PedagojiEğitimi sadece bilgi aktarımı olarak değil, siyasi ve ahlaki bir pratik olarak gören, öğrencilerin mevcut sisteme uyumlanmasını reddedip dünyayı eleştirel bir gözle okumalarını ve dönüştürmelerini amaçlayan yaklaşımdır. Örneğin Henry A. Giroux, eleştirel pedagoji ekseninde öğrencilerin sivil cesaret geliştirerek dönüştürücü entelektüeller olmalarını savunur.
Sihirli Kurşun Teorisi (Hipodermik / Şırınga İğne Teorisi)İzlerkitlenin medyada sürekli yinelenen iletiler karşısında tamamen savunmasız, edilgen olduğunu ve medyanın tek tip düşünceyi bireylere şırınga misali empoze ettiğini savunan iletişim teorisidir. Metinlerde yazarın hedeflediği etkinin tüm bireyleri eşit olarak vurduğu varsayılır.
Kültür Endüstrisi (Ekin İşleyimi)Anapara üzerinde hakimiyet kuran medya elitleri, tekelleşen ve kartelleşen kurumların toplumsal kurumları baskı altına alarak kültürü kendi çıkarları doğrultusunda kullanması ve kitleleri tüketim nesnesine dönüştürmesidir. Frankfurt Okulu ve Kültürel Çalışmalar ekseninde ele alınan bu yapı, bireyleri bilinç endüstrisinin gönüllü esirleri yapar.
Kitle KültürüKitle iletişim araçlarıyla üretilen, sadece kitlesel pazar için tüketilen, izleyicinin anlamak için kendini zorlamadığı, kültürel farklılığı ortadan kaldıran türdeş kültür ürünleridir. John Fiske ve Dwight MacDonald gibi isimler kitle kültürünün sahte hazlar sunduğunu ve bireyi gerçek sanattan uzaklaştırdığını belirtir.
Popüler KültürKitle kültüründen farklı olarak halkın kitle iletişim araçlarının ürünlerini kullanarak kendi anlamlarını ve direniş biçimlerini yaratmalarını ifade eden, tarihi çağdaş dönemden çok öncelere (Asur, Grek-Roma, Orta Çağ) uzanan kültür biçimidir. Ünsal Oskay ve John Fiske popüler kültürün kitle kültürüne göre daha önceki bir kökene sahip olduğunu vurgular.
Ses Siyaseti (Politics of Voice)Henry A. Giroux'un postmodernizmin farklılık değerlendirmesi ile feminizmin siyasiliğin önceliği vurgusunu birleştirdiği, dersliklerde farklılıkların nasıl çatıştığını, sınırların nasıl aşıldığını ve öğrencilerin kendi seslerini bulmasını içeren eleştirel pedagoji anlayışıdır.
Dönüştürücü EntelektüelHenry A. Giroux'ya göre öğretmenin mesleki tanımı olup, öğretmenin pasif bir teknokrat olmadığını, öğrencilerin kişisel başarılarının yanı sıra dünyayı eleştirel bir gözle okumalarını ve sömürünün olmadığı bir dünya için çaba harcamalarını sağlayan aydın rolünü ifade eder.
Metalaştırma (Commodification)Peter McLaren ve Henry A. Giroux'nun vurguladığı üzere, tüketim kültürünü teşvik ederek izleyici üzerinde bir hegemonya kurmak ve bireyi ticari bir alınıp satılır nesne, sömürünün objesi haline getirmek sürecidir. Özellikle Hollywood filmleri ve reklâmlar gençleri birer meta haline dönüştürmektedir.
İşlevsellik Değeri ve Simge DeğeriÜrünlerin gerçek kullanım amaçlarının (işlevsellik) geri plana itilerek onlara yüklenen imgesel anlamların (simge değeri) ön plana çıkarılmasıdır. Örneğin bir otomobilin ulaşım sağlaması işlevsellikken, sınıf atlamak veya Amerikan rüyasına erişmek simge değeridir.
Pedagojik Pratiğin Üç Temel KuralıBasil Bernstein'a göre eğitim sürecini düzenleyen kurallardır: İktidar ilişkilerini düzenleyen hiyerarşik ve düzenleyici kurallar, bilgilerin basitten karmaşığa aktarımını belirleyen ardışıklık kuralları ve öğrencilerin edimlerine değer biçen ölçütsel kurallar.
Propaganda ModeliEdward S. Herman ve Noam Chomsky'nin geliştirdiği; haber yapım sürecinde haberin mülkiyet, sermaye, kaynaklar, tepki ve anti-komünizm/terörizm olmak üzere beş farklı süzgeçten geçerek elitlerin amaçlarına hizmet edecek yapıya bürünmesini açıklayan modeldir.
Tepki (Flak)Propaganda modelinin dördüncü süzgeci olup, bir medya yapıtına nüfuzlu kişiler veya güç odakları tarafından gösterilen doğrudan (telefonla arama) veya dolaylı (baskı oluşturma) olumsuz yaklaşımlardır; bu durum medyanın haber tercihlerini sınırlandırabilir.
Örtük Pedagojik PratikBasil Bernstein'ın açık pratiğe karşı tanımladığı; öğrenci başarısızlıklarının ve özgünlüklerinin tek tip notlara dönüştürülmediği, maliyetli ve uzun zamana yaygın olduğu için genellikle orta sınıf ailelerin karşılayabildiği pedagojik biçimdir.
