Alıştırmalar
← Ünite 14

Ünite 14: Teknoloji ve İstihdam — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

  1. Alıştırma 1myders hazırladı
    Çevrenizdeki bir işletmeyi (örneğin bir market, banka şubesi veya restoran) gözlemleyerek, son yıllarda uyguladıkları bir 'süreç yeniliği' ile bir 'ürün yeniliğini' tespit edip aralarındaki temel farkı açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    Süreç yeniliği üretim veya hizmet sunum yöntemini iyileştirirken (örn. self-servis kasalar), ürün yeniliği sunulan malın kendisinde veya içeriğinde köklü bir değişiklik yapar (örn. yeni bir dijital ödeme uygulaması).
  2. Alıştırma 2myders hazırladı
    Schumpeter'in 'yaratıcı yıkım' kavramını, günümüzde yapay zeka teknolojilerinin belirli meslek grupları üzerindeki etkisini örnek göstererek tartışınız.
    Yanıt / ipucu
    Yaratıcı yıkım, eski iş modellerinin yok olurken yerini daha verimli yenilerine bırakmasıdır. Örneğin, yapay zeka bazı veri girişi işlerini yok ederken (yıkım), veri analistliği veya yapay zeka eğitmenliği gibi yeni alanlar (yaratım) doğurmaktadır.
  3. Alıştırma 3myders hazırladı
    Teknolojik gelişmelerin istihdam üzerindeki olumsuz etkilerini dengeleyen 'makroekonomik telafi mekanizmalarından' üç tanesini seçerek, bu mekanizmaların günümüz ekonomisinde neden her zaman kusursuz işlemediğini analiz ediniz.
    Yanıt / ipucu
    Fiyat düşüşleri, yatırım malları üretimi ve gelir artışı gibi mekanizmalar teorik olarak istihdamı destekler. Ancak oligopolist piyasa yapıları veya sendikaların zayıflaması gibi faktörler, kârların işçiye yansımasını engelleyerek bu mekanizmaları aksatabilir.
  4. Alıştırma 4myders hazırladı
    Türkiye'de 'Beceri Yanlı Teknolojik Değişme' (BYTD) hipotezinin geçerliliğini, eğitim düzeyi ve işgücü piyasası verileri üzerinden değerlendiren kısa bir araştırma notu hazırlayınız.
    Yanıt / ipucu
    TÜİK verilerine göre lise altı eğitimlilerin payı azalırken yükseköğretim mezunlarının artması, teknolojinin yüksek beceri gerektiren işlere yöneldiğini gösterir. Bu durum, düşük vasıflı işgücünün dışlanması riskini beraberinde getirmektedir.
  5. Alıştırma 5myders hazırladı
    Ürün yeniliği ve süreç yeniliğinin istihdam üzerindeki etkilerini bir tablo üzerinde karşılaştırınız; hangi tür yeniliğin istihdamı artırma potansiyelinin daha yüksek olduğunu gerekçeleriyle belirtiniz.
    Yanıt / ipucu
    Ürün yeniliği talebi artırarak doğrudan istihdamı desteklerken, süreç yeniliği maliyet odaklı olduğu için kısa vadede işgücü talebini azaltabilir. Genellikle ürün yeniliklerinin istihdam üzerindeki pozitif etkisi, süreç yeniliklerinin negatif etkisini telafi edecek düzeydedir.