Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » İktisat Lisans Programı » Kamu Maliyesi

Ünite 14: Mahallî İdareler Maliyesi — Kelime Bul

Tanımı oku, kavramı harf harf bul. 15 kelime var.

1 / 150 doğru

Karma sistemlerde merkezî idarenin kendi ••• hasılatından mahallî idarelere pay olarak dağıtmak üzere ayırdığı ve bir veya birkaç ••• hasılatından oluşan ortak havuzdur.

Komün — Sosyal bir olgu sonucu kendiliğinden ortaya çıkmış olan, ortak-yerel nitelikteki ihtiyaçların birlikte karşılanması olgusuna dayanan en eski ve en küçük mahallî idare birimidir. Türkiye'deki köyler ve belediyeler ••• örnek gösterilebilir.

Bölge İdareleri — Sosyal bir olgu olarak değil, idari ihtiyaçlar karşısında kurulan ve komünlerin tek başlarına çözemeyecekleri sağlık, ulaşım ve kanalizasyon gibi hizmetleri sunan yerel yönetim birimleridir. Türkiye'deki il özel ••• bu yapıya örnektir.

Mahallî İdare Birlikleri — Yerel ••• ekonomik, sosyal ve coğrafi açıdan ortak çözüm gerektiren sorunlarını çözmek ve dışsallığı olan hizmetleri ortaklaşa sunmak üzere kurdukları idari amaçlı birliklerdir. Belediyelerin bir araya gelerek kurduğu itfaiye ••• bu kavrama örnektir.

Merkeziyetçilik — Devlet fonksiyonlarına ilişkin kamu gücünün ve yönetsel yetkilerin tek bir merkezde toplanmasını, ülkenin siyasi, hukuki ve idari bakımdan merkezden yönetilmesini ifade eden örgütlenme ilkesidir.

Ademimerkeziyetçilik — Kamu gücünün ve idari hizmetlerin devlet merkezinden ve tek elden değil, merkezî yönetim hiyerarşisine dâhil olmayan, kendi karar organlarına sahip kamu tüzel kişileri tarafından yerine getirilmesini ifade eden yerinden yönetim ilkesidir.

Dikey Mali İlişkiler — Üniter veya federal devlet yapısı içerisinde, hiyerarşik olarak farklı düzeylerde bulunan merkezî idare ile mahallî idareler arasındaki kamu gelirleri ve hizmetlerinin bölüşümüne dayalı ••• •••.

Yatay Mali İlişkiler — Aynı idari düzeyde bulunan mahallî idarelerin (örneğin belediyelerin kendi aralarında) ortak hizmet sunumu veya bütçe katkıları çerçevesinde kurdukları ••• ve idari •••.

Yetki Çatışması — Kamu hizmetini üstlenecek veya kamu gelirini tahsil edecek idarenin net olarak belirlenmemesi durumunda, aynı kamu faaliyetinin hem merkezî idare hem de mahallî idareler tarafından üstlenilmeye çalışılması sorunudur.

Yetki Boşluğu — İdareler arasındaki görev paylaşımının net yapılmaması nedeniyle, yapılması gereken bir kamu hizmetinin sorumluluğunu hiçbir idarenin üstlenmemesi ve hizmet bekleyenlerin mağdur olması durumudur.

Etkinlik Kriteri — Bir kamu hizmetinin, üretim tekniği ve talep koşulları açısından o hizmeti en düşük maliyetle ve en yüksek memnuniyetle sunacak olan idari birim (merkez veya yerel) tarafından üstlenilmesi gerektiğini savunan kriterdir.

Bağımsız Vergileme Yetkisi — Rekabet sistemi olarak da bilinen, mahallî idarelere kendi yetki sınırları içerisinde vergi kaynağı seçimi, vergi oranı belirleme ve vergi yönetimi konularında sınırsız ve ••• yetki tanıyan sistemdir.

Vergi Torbası — Karma sistemlerde merkezî idarenin kendi ••• hasılatından mahallî idarelere pay olarak dağıtmak üzere ayırdığı ve bir veya birkaç ••• hasılatından oluşan ortak havuzdur.

Hisse Esası — Vergi torbasında toplanan vergi hasılatının, vergilerin tahsil edildiği coğrafi yerler ve bu yerlerden elde edilen hasılat oranları dikkate alınarak mahallî idareler arasında paylaştırılması yöntemidir.

Ek Oran Sistemi — Merkezî idarenin kendisi için belirlediği temel vergi •••, mahallî idarelerin kendi bütçe ihtiyaçlarına göre belirledikleri ek bir ••• ilave edilmesi ve bu ek ••• doğan hasılatın yerel idareye aktarılması yöntemidir.

İller Bankası — Türkiye'de yerel yönetimlerin kentsel projelerini finanse etmek, genel bütçe paylarını aktarmak ve onlara danışmanlık yapmak amacıyla 1945 yılında kurulmuş olan, 'Mahallî İdarelerin •••' olarak nitelenen kuruluştur.