Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » İktisat Lisans Programı » Kamu Maliyesi

Ünite 3: Devletin Ekonomik Faaliyetlerinin Gerekçeleri — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Birincil gelir dağılımı — Devlet müdahalesi olmaksızın, piyasa mekanizmasının kendi işleyişi içerisinde üretim faktörlerinin aldıkları paylar doğrultusunda kendiliğinden gerçekleşen gelir dağılımıdır.

İkincil gelir dağılımı — Devletin vergilendirme, transfer harcamaları ve sosyal yardımlar gibi maliye politikası araçlarıyla müdahale etmesi sonucunda ortaya çıkan nihai gelir dağılımıdır.

Görünmez el — Adam Smith tarafından ortaya atılan, bireylerin kendi çıkarlarını maksimize etmeye çalışırken fiyat mekanizması aracılığıyla piyasayı kendiliğinden dengeye getirdiğini savunan teorik kavramdır.

Pareto optimal — Hiç kimsenin refahını azaltmadan en az bir kişinin refahını artırmanın imkansız olduğu, kaynakların en etkin şekilde dağıtıldığı ekonomik durumdur.

Piyasa aksaklığı — Piyasa mekanizmasının kaynak dağılımında etkinliği sağlayamadığı, hiç işlemediği veya optimal olmayan üretim düzeylerine yol açtığı durumlardır.

Dışsallık — Bir ekonomik birimin karar veya faaliyetlerinin, fiyat mekanizması dışında başka bir birimin fayda veya maliyet fonksiyonu üzerinde yarattığı olumlu ya da olumsuz etkilerdir.

Doğal tekel — Ölçek ekonomileri ve azalan maliyetler nedeniyle, bir mal veya hizmetin tek bir firma tarafından üretilmesinin birden fazla firma tarafından üretilmesinden çok daha düşük maliyetli olduğu piyasa durumudur.

Asimetrik bilgi — Piyasadaki alıcı ve satıcılardan bir tarafın, işleme konu olan mal veya hizmet hakkında diğer taraftan daha fazla veya daha kaliteli bilgiye sahip olması durumudur.

Lorenz Eğrisi — Bir ekonomideki milli gelirin nüfusa dağılımındaki eşitsizlik derecesini grafiksel olarak gösteren ve mutlak eşitlik doğrusundan sapmayı ölçen eğridir.

Gini Katsayısı — Lorenz Eğrisi analizi yardımıyla hesaplanan, 0 (mutlak eşitlik) ile 1 (mutlak eşitsizlik) arasında değer alan ve gelir dağılımındaki adaletsizliği ölçen matematiksel katsayıdır.

Ekonomik istikrar — Bir ekonomide fiyatlar genel düzeyindeki istikrarın (düşük enflasyon) ve üretim faktörlerinin tam kullanımının (tam istihdam) birlikte sağlandığı dengeli durumdur.

Phillips Eğrisi — İngiliz iktisatçı A. W. Phillips tarafından geliştirilen, bir ekonomideki işsizlik oranı ile enflasyon (veya parasal ücret artış oranı) arasındaki negatif yönlü ilişkiyi gösteren eğridir.

Stagflasyon — Bir ekonomide yüksek işsizlik (durgunluk) ile yüksek enflasyonun aynı anda yaşandığı, piyasa mekanizmasının tek başına çözemediği istikrarsızlık durumudur.

Sosyal sabit sermaye — Yol, köprü, liman, eğitim ve sağlık tesisleri gibi, ekonominin genel üretkenliğini artıran ancak yüksek maliyetli ve uzun vadeli olduğu için devlet tarafından sunulan altyapı yatırımlarıdır.

Laissez-faire — Klasik iktisatçılar tarafından savunulan, devletin ekonomik hayata hiçbir şekilde müdahale etmemesi gerektiğini belirten 'bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler' ilkesidir.