Ünite 12: Çek, Ciro, Aval, Başvurma Hakkı — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Bir çekin poliçe ve bonodan ayrılan temel hukuki niteliklerini ve neden ayrı bir Çek Kanunu'na ihtiyaç duyulduğunu karşılaştırmalı olarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Çek, poliçe ve bonodan farklı olarak sadece bir banka üzerine düzenlenebilir ve hamiline yazılı olabilir. Çekin temel işlevi ödeme aracı olması nedeniyle vade içermemesi, ancak uygulamada kredi aracı olarak kullanılması, özel düzenlemeler içeren Çek Kanunu'nun çıkarılmasını zorunlu kılmıştır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Çek üzerinde ödeme yeri veya düzenlenme yeri gibi zorunlu unsurların eksik olması durumunda Türk Ticaret Kanunu'nun öngördüğü tamamlayıcı kuralları birer örnekle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Kanun, eksiklikleri gidermek için varsayımsal kurallar getirir. Örneğin ödeme yeri belirtilmemişse muhatabın ticaret unvanı yanındaki yer, o da yoksa merkezinin bulunduğu yer ödeme yeri kabul edilir.
Alıştırma 3myders hazırladı
İbraz sürelerinin çekin geçerliliği ve hamilin hakları üzerindeki etkisini, 'çekten cayma' kurumu ile ilişkilendirerek tartışınız.
Yanıt / ipucu
İbraz süreleri hamilin başvuru haklarını koruması için kritiktir. Çekten cayma ancak yasal ibraz süresi geçtikten sonra hukuken mümkün olduğundan, hamilin bu süre içinde bankaya başvurması hak kaybını önler.
Alıştırma 4myders hazırladı
Cironun 'devir' ve 'teminat' işlevlerini, bir cirantanın senedin ödenmemesi durumundaki sorumluluğu üzerinden örneklendirerek açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Devir işlevi senedin mülkiyetini yeni hamile geçirirken, teminat işlevi cirantayı senedin ödenmemesi riskine karşı sorumlu kılar. Ciranta, aksi belirtilmedikçe senedin ödenmemesi durumunda müteselsil borçlu olarak sorumludur.
Alıştırma 5myders hazırladı
Aval kurumu ile ciro arasındaki farkı, senet üzerine atılan imzanın konumu ve hukuki sonuçları açısından analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Senet ön yüzüne atılan (muhatap/düzenleyen hariç) imza aval hükmündeyken, arka yüze atılan yalın imza ciro sayılır. Aval veren, lehine imza attığı kişiyle birlikte müteselsilen sorumlu olurken, ciranta senedin devri ve teminatı ile yükümlüdür.
