Ne Öğrendik?
← Ünite 12

Ünite 12: İş Piyasaları — Ünite Özeti

myders hazırladı Ders kitabında bu ünite için kapanış özeti basılmamış. Aşağıdaki kısa özet ünite içeriğinden hazırlandı; kitabın kendi cümleleri değildir.

Bu Ünitede Neler Öğrendik?myders hazırladı

Bu bölümde ilk olarak piyasa ve iş piyasası kavramları ele alınarak emek arz ve talebinin karşılaştığı yapı incelenmiştir. Lordoğlu, Törüner ve Zaim'in sınıflandırmasına göre iş piyasaları ideal, tabii, kurumsal, güdümlü, himayeci ve esnek iş piyasası olmak üzere altı türe ayrılmıştır. İdeal piyasa tam rekabet koşullarını temsil ederken, tabii piyasa devlet müdahalesinin olmadığı aksak bir yapıyı gösterir. Kurumsal piyasa sendikaların güçlü olduğu gelişmiş sanayi kesimlerini, güdümlü piyasa devletin tek işveren olduğu sistemleri, himayeci piyasa ise kalkınma sürecindeki karma ekonomileri ifade eder. Esnek iş piyasası ise post-fordist üretimle birlikte sayısal, sürelere bağlı, ücretsel ve fonksiyonel esneklik sağlamıştır. Devam eden bölümde iş piyasasında kamunun rolü ve araçları detaylandırılmıştır. Kamu, toplumsal refahı gözeten bir aktör olarak harcamalar, vergiler, kamusal mal ve hizmetler ile kanun ve yönetmelikler aracılığıyla piyasayı doğrudan ve dolaylı şekilde etkilemektedir. Vergi oranlarındaki değişimler gelir ve ikame etkileri üzerinden çalışma tercihlerini şekillendirirken, asgari ücret ve sendikal düzenlemeler gibi yasal araçlar zayıf işçiyi korumayı amaçlamaktadır. Son bölümde ise iş piyasasında özel sektörün yeri ve Türkiye'deki durum değerlendirilmiştir. 1980 sonrasında neoliberal politikalar ve özelleştirmelerle birlikte özel sektör iş piyasasının ana aktörü haline gelmiştir. Türkiye'de İŞKUR aktif işgücü politikaları yürütürken, TÜİK verileri işgücüne katılma oranını ve işsizlik oranını ortaya koymuştur. Ayrıca eğitim düzeyi ile istihdam arasında güçlü bir pozitif ilişki olduğu, eğitim seviyesi arttıkça hizmetler sektöründeki istihdamın ve katılımın belirgin şekilde yükseldiği vurgulanmıştır.