Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » İnsan Kaynakları Yönetimi Lisans Programı » Çalışma Ekonomisi

Ünite 12: İş Piyasaları — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

İş Piyasası — Bir ülkedeki toplam emek arzının emek talebi ile iletişime geçtiği ve çalışma ekonomisinin temel konusunu oluşturan piyasa türüdür. Üretim faktörleri arasında en dinamik olan emek unsurunun dahil olduğu tüm mübadele alanlarını kapsar.

İdeal İş Piyasası — Tam rekabet piyasası özelliklerini taşıyan, emek arz ve talebinin daima dengede olduğu, uzun süreli işsizliğin ve ayrımcılığın bulunmadığı teorik bir piyasadır. Bu piyasada şeffaflık hâkimdir ve eşit işe eşit ücret ödenir.

Tabii İş Piyasası — Eksik ve aksak rekabet koşullarının geçerli olduğu, devlet müdahalesinin bulunmadığı ve tüm anlaşmaların ikili ilişkilerle yürütüldüğü piyasa türüdür. İşsizlik, eksik bilgi ve ayrımcılık bu piyasanın temel özellikleridir.

Kurumsal İş Piyasası — İşçi ve işveren sendikalarının güçlü olduğu, devletin ekonomik hayatta aktif rol alarak uyuşmazlıkları toplu görüşmelerle çözdüğü gelişmiş kesimlerde görülen piyasadır. Temel hedef tam istihdama ulaşmaktır.

Güdümlü İş Piyasası — Komünist ve kolektivist rejimlerde uygulanan, rekabetin, özel mülkiyetin ve çalışma hürriyetinin olmadığı piyasa türüdür. Ücretler, fiyatlar ve tüm iş koşulları devlet tarafından belirlenir.

Himayeci İş Piyasası — Kalkınma sürecini hızlandırmak isteyen karma ekonomi ülkelerinde veya piyasa ekonomisine geçiş yapan devletlerde görülen korumacı piyasa modelidir. Devlet asgari ücreti belirler ve sosyal güvenliği sağlar ancak taraflar tam bilgiye sahip değildir.

Esnek İş Piyasası — Post-fordist üretim sisteminin bir sonucu olarak ortaya çıkan; sayısal, mekânsal, ücret ve fonksiyonel esneklik unsurlarını barındıran piyasa türüdür. Vasıflı işgücüne ve hizmetler sektörüne olan talebi artırmıştır.

Kamusal Mal — Toplumdaki tüm bireyler tarafından tüketilen ve birinin tüketiminin diğerinin tüketimini engellemediği mallardır. Adalet ve güvenlik kamusal mal ve hizmetlere örnek olarak gösterilebilir.

İkame Etkisi — Ücretler artarken boş zamanın fırsat maliyetinin yükselmesi nedeniyle bireyin boş zamana olan talebini azaltıp çalışma saatlerini artırması yönünde gösterdiği pozitif tepkidir.

Gelir Etkisi — Ücret veya gelir düzeyindeki değişikliklerin bireyin refahını etkileyerek çalışma süresi ile ters yönlü ilişki kurması durumudur. Örneğin gelir artarsa çalışmak istenilen süre (emek arzı) düşer.

Asgari Ücret — Emek arzının emek talebinden fazla olduğu durumlarda işçilerin çok düşük ücretlerle çalıştırılarak suiistimal edilmesini önlemek amacıyla devlet tarafından belirlenen yasal alt sınır ücret düzeyidir.

Ekonomik Rant — Belirli bir işçiye ödenen fiili ücret ile o işçinin piyasada çalışmaya razı olduğu asgari reservation (kabul edilebilir) ücret arasındaki farktır.