Çalışma PsikolojisiÇalışma yaşamına dair insan davranışlarını, duygularını ve düşüncelerini inceleyen, bireyin iyilik halini ve verimliliği artırmayı hedefleyen uygulamalı psikoloji dalıdır. Örneğin, bir çalışanın iş tatminini artırmak için çalışma koşullarının psikolojik etkilerini analiz eder.
Bireyin İşe UyumuDoğru bireylerin doğru işlere yönlendirilmesi, seçilmesi ve eğitilmesi sürecidir. Örneğin, bir adayın yeteneklerinin bir pozisyonun gereklilikleriyle eşleştirilmesi bu kapsama girer.
İşin Bireye UyumuÇalışma ortamının, teçhizatın ve iş tasarımının bireyin fiziksel ve psikolojik özelliklerine göre düzenlenmesidir. Örneğin, ergonomik bir ofis koltuğu tasarımı işin bireye uyumu geleneğinin bir parçasıdır.
Endüstri PsikolojisiÇalışma yaşamında psikolojinin uygulanmaya başlandığı ilk alan ismi olup, ağırlıklı olarak üretim ve işe alım süreçlerine odaklanır. Örneğin, fabrika işçilerinin seçme ve yerleştirme süreçlerini yönetir.
Örgütsel DavranışÇalışma psikolojisiyle kesişen, örgüt içindeki birey ve grup davranışlarını inceleyen bilim dalıdır. Örneğin, bir ekip içindeki liderlik süreçlerinin performans üzerindeki etkisini inceler.
ErgonomiÇalışanların makine, teçhizat ve fiziksel çevre ile olan ilişkilerini inceleyen, işin bireye uyumunu sağlayan alandır. Örneğin, bilgisayar başında çalışan birinin göz yorgunluğunu azaltacak ekran düzenlemeleri yapar.
Sistem Yaklaşımıİşletmeyi, çalışanları ve örgütü bir bütün olarak ele alan, parçaların birbirine olan etkisini inceleyen yaklaşımdır. Örneğin, bir departmandaki değişikliğin tüm örgüt üzerindeki yansımasını analiz eder.
Uygulamalı PsikolojiPsikoloji kuramlarının gerçek yaşamdaki sorunların çözümünde kullanıldığı alandır. Çalışma psikolojisi, bu alanın bir parçası olarak bireyin iş yaşamındaki sorunlarını tedavi etmeye odaklanır.
KaroshiJaponya'da ortaya çıkan, çok çalışmaktan kaynaklanan ani ölüm sendromunu ifade eden bir kavramdır. Örneğin, aşırı çalışma saatlerinin çalışan sağlığı üzerindeki ölümcül etkisini gösterir.
Beşeri İlişkiler YaklaşımıÇalışma ortamındaki bireyler arası ilişkilerin, motivasyon ve verimlilik üzerindeki etkisini inceleyen yaklaşımdır. Örneğin, çalışanlar arasındaki çatışmaların çözülerek iş veriminin artırılmasıdır.
Endüstri 4.0Dördüncü Sanayi Devrimi olarak bilinen, yeni toplum yapısı ve çalışma biçimlerini getiren teknolojik dönüşümdür. Örneğin, dijitalleşen iş süreçlerinin çalışan psikolojisi üzerindeki etkilerini incelemeyi gerektirir.
İş TatminiÇalışanın işinden duyduğu memnuniyet düzeyi olup, Çalışma Psikolojisinin temel hedeflerinden biridir. Örneğin, anlamlı işler yapan çalışanların daha yüksek iş tatminine sahip olmasıdır.
Personel PsikolojisiÇalışanların seçimi, değerlendirilmesi ve eğitimi ile ilgilenen psikoloji alt dalıdır. Örneğin, bir şirketin işe alım mülakatlarında kullanılan psikolojik testlerin geliştirilmesidir.
Mühendislik Psikolojisiİnsan-makine etkileşimini ve insan performans faktörlerini inceleyen alandır. Örneğin, bir uçağın kokpit tasarımının pilotun hata yapmasını engelleyecek şekilde düzenlenmesidir.
Örgütsel GelişimÖrgütlerin verimliliğini ve sağlığını artırmak için planlı değişim süreçlerini yöneten alandır. Örneğin, bir şirketin kültürünü daha katılımcı bir yapıya dönüştürme çabasıdır.
İşsizlik PsikolojisiÖrgüt dışında kalmış bireylerin yaşadığı psikolojik durumları inceleyen alandır. Örneğin, işini kaybeden bir bireyin yaşadığı kaygı ve motivasyon kaybının incelenmesidir.
Vardiyalı ÇalışmaBeden ritmi ve sosyal faktörler açısından incelenen, çalışma saatlerinin standart dışı olduğu sistemdir. Örneğin, gece vardiyasında çalışan bir işçinin uyku düzeni ve performansının analizi.
Mesleki SağlıkÇalışma yaşamının bireyin fiziksel ve zihinsel sağlığı üzerindeki etkilerini inceleyen alandır. Örneğin, iş yerindeki stresin tükenmişliğe yol açıp açmadığının tespiti.
Gönüllü ÇalışmaÜcretli çalışma dışındaki çalışma türlerini kapsayan ve Çalışma Psikolojisinin inceleme alanına giren konudur. Örneğin, bir sivil toplum kuruluşunda çalışan gönüllülerin motivasyon kaynaklarının incelenmesidir.
