Ünite 4: Çalışma Psikolojisi Biliminin Ortaya Çıkışında Etkili Olan Kuramsal Arka Plan — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Taylorizm'in 'parça başına ücret' sistemini ve bu sistemin işçi motivasyonu üzerindeki etkilerini, günümüzdeki 'iş tatmini' kavramı açısından karşılaştırmalı olarak analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Taylorizm sadece parasal teşvike odaklanırken, modern iş tatmini kavramı işin anlamlılığı, özerklik ve sosyal ihtiyaçlar gibi unsurları da kapsar. Sadece paraya dayalı motivasyonun, uzun vadede işçinin yaratıcılığını körelttiği ve yabancılaşmayı artırdığı savunulabilir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Henry Ford'un 'Neden bir çift el kiraladığımda aynı zamanda bir insan da almış oluyorum?' sözünü, Fordizm'in işçiyi vasıfsızlaştıran yapısı bağlamında tartışınız.
Yanıt / ipucu
Bu söz, Fordist sistemin insanı bir bütün olarak değil, sadece mekanik bir emek gücü olarak gördüğünü kanıtlar. İşçinin zihinsel katkısının dışlanması, çalışanı üretim sürecinde sadece bir 'dişli' haline getirerek insani potansiyelin göz ardı edildiğini gösterir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Hawthorne deneylerinin sonuçlarını göz önünde bulundurarak, bir yöneticinin çalışan verimliliğini artırmak için fiziksel çalışma koşulları dışında odaklanması gereken sosyal faktörlere 3 örnek veriniz.
Yanıt / ipucu
Yöneticiler; çalışanların grup aidiyeti hissetmelerini sağlamalı, sosyal kabul görme ihtiyaçlarını karşılamalı ve çalışanlara geri bildirim vererek gözlemlendiklerini hissettikleri 'Hawthorne Etkisi'ni olumlu bir motivasyon aracına dönüştürmelidir.
Alıştırma 4myders hazırladı
McGregor'un X ve Y kuramlarını temel alarak, bir yöneticinin çalışanlarına karşı tutumunun, çalışanların iş yerindeki davranışlarını nasıl şekillendirebileceğine dair bir senaryo kurgulayınız.
Yanıt / ipucu
X kuramına inanan yönetici sürekli denetim uyguladığında çalışanlar sorumluluk almaktan kaçınabilir; Y kuramına inanan yönetici ise güven ortamı yaratarak çalışanların yaratıcılığını ve öz denetimini teşvik edebilir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Hareket ve zaman etüdü ile Hawthorne deneylerinin çalışma psikolojisi bilimine katkılarını, 'mekanik yaklaşım' ile 'sosyal yaklaşım' arasındaki farkları vurgulayarak karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Hareket ve zaman etüdü işi bilimselleştirerek verimliliği teknik bir sorun olarak görürken, Hawthorne deneyleri işin sosyal ve psikolojik boyutunu keşfederek insanın karmaşık bir varlık olduğunu ortaya koymuştur.
