Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Örgütsel sessizliğin üç ana sınıfı olan kabullenici, korunma amaçlı ve koruma amaçlı sessizlik türlerini karşılaştırarak, her birine iş hayatından birer örnek senaryo hazırlayınız.
Yanıt / ipucu
Kabullenici sessizlikte çalışan çaresizlikten susarken, korunma amaçlıda korkudan (örneğin işten atılma), koruma amaçlıda ise iş arkadaşını veya örgütü koruma güdüsüyle susar. Senaryolar bu üç farklı motivasyonu (çaresizlik, korku ve fedakarlık) yansıtmalıdır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Örgütsel sinizmin üç temel boyutu (bilişsel, duyuşsal ve davranışsal) çerçevesinde, bir çalışanın çalıştığı kuruma karşı geliştirebileceği negatif tutumları ve sergileyebileceği eleştirel davranışları tartışınız.
Yanıt / ipucu
Çalışan ilk olarak örgütün dürüst olmadığına inanır (bilişsel), ardından öfke ve hayal kırıklığı hisseder (duyuşsal) ve son olarak örgütü aşağılayıcı veya eleştirel söylemlerde bulunur (davranışsal). Tartışmada bu üç boyutun birbirini nasıl tetiklediği açıklanmalıdır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Seeman'ın yabancılaşma boyutlarından 'güçsüzleşme' ve 'kendine yabancılaşma' kavramlarını ele alarak, yüksek formalizasyona sahip bürokratik bir iş ortamında bu boyutların nasıl ortaya çıkabileceğini analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Yüksek formalizasyon, çalışanın iş süreçleri üzerindeki kontrolünü yok ederek güçsüzleşmeye yol açar; işin çalışana kendini ifade etme ve yaratıcılık fırsatı sunmaması ise kendine yabancılaşmayı doğurur. Analizde katı kuralların bu iki boyutu nasıl beslediği vurgulanmalıdır.
Alıştırma 4myders hazırladı
İş yerinde dikey ve yatay mobbing (psikolojik taciz) arasındaki farkları araştırarak, yöneticilerin ve çalışanların bu iki farklı mobbing türünü önlemek için alabileceği örgütsel önlemleri listeleyiniz.
Yanıt / ipucu
Dikey mobbing hiyerarşik olarak üstten alta (veya tersi), yatay mobbing ise eşit statüdeki iş arkadaşları arasında gerçekleşir. Önlemler arasında açık iletişim kanalları, adil şikayet mekanizmaları ve etik kodların belirlenmesi yer almalıdır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Maslach ve Jackson'ın mesleki tükenmişlik modelindeki üç boyutu (duygusal tükenmişlik, duyarsızlaşma/uzaklaşma, kişisel başarıda düşme) dikkate alarak, tükenmişlik yaşayan bir çalışanın davranışsal değişimlerini gösteren bir vaka analizi hazırlayınız.
Yanıt / ipucu
Vaka analizi, çalışanın önce duygusal kaynaklarının tükenmesini, ardından müşterilere/iş arkadaşlarına karşı alaycı ve mesafeli tavırlar geliştirmesini ve son aşamada kendi iş performansını yetersiz bularak özgüven kaybı yaşamasını içermelidir.
