Ünite 13: Biyolojik ve Psikososyal Risk Etkenleri — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Biyolojik risk etkenlerinin bulaşma yollarını dikkate alarak, bir hastane ortamında çalışan sağlık personelini korumak amacıyla her bulaşma mekanizmasına (doğrudan temas, hava yolu, vektörler, ortak kullanılan maddeler) yönelik birer önlem öneriniz.
Yanıt / ipucu
Doğrudan temas için el hijyeni ve eldiven kullanımı; hava yolu için N95 maske ve negatif basınçlı oda sistemleri; vektörler için haşere mücadelesi; ortak maddeler için ise tıbbi aletlerin sterilizasyonu ve tek kullanımlık enjektör tercih edilmesi gerekir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Biyolojik etkenlerin sınıflandırılmasında yer alan Grup 3 ve Grup 4 arasındaki temel farkları, topluma yayılma riski ile tedavi/korunma imkanları açısından karşılaştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Grup 3 etkenlerin topluma yayılma riski bulunabilirken genellikle etkili tedavisi ve aşısı mevcuttur (örneğin Tüberküloz). Grup 4 etkenler ise hem yüksek topluma yayılma riskine sahiptir hem de etkili bir korunma veya tedavi yöntemi bulunmayan en tehlikeli grubu oluşturur (örneğin Ebola).
Alıştırma 3myders hazırladı
Bir laboratuvarda çalışan personelin maruz kaldığı biyolojik etkenlere ait kayıtların saklanma süresi normalde en az 15 yıl iken, hangi özel durumlarda bu sürenin en az 40 yıla kadar uzatılması gerektiğini gerekçeleriyle tartışınız.
Yanıt / ipucu
Kalıcı veya gizli enfeksiyona yol açan, çok uzun kuluçka dönemi olan, nükseden veya uzun süreli ciddi sakatlık bırakan hastalıklara neden olan etkenlerde, hastalığın yıllar sonra ortaya çıkma ihtimali nedeniyle kayıtlar en az 40 yıl saklanmalıdır.
Alıştırma 4myders hazırladı
İşyerinde yaşanan stresle mücadelede uygulanan birincil, ikincil ve üçüncül korunma aşamalarına uygun birer kurumsal faaliyet örneği tasarlayınız.
Yanıt / ipucu
Birincil korunma için görev tanımlarının netleştirilmesi ve iş yükünün dengelenmesi; ikincil korunma için çalışanlara stres yönetimi ve öfke kontrolü eğitimleri verilmesi; üçüncül korunma için ise tükenmişlik yaşayan çalışanlara psikolojik destek ve rehabilitasyon hizmeti sunulması örnek gösterilebilir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Risk değerlendirme yöntemlerinden FMEA (Olası Hata Türleri ve Etki Analizi) ile standart L-Tipi Matris yöntemini, risk değerini hesaplarken kullandıkları parametreler açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
L-Tipi Matris yöntemi riski sadece 'Olasılık x Şiddet' formülüyle iki boyutlu hesaplarken; FMEA yöntemi bu iki parametrenin yanına 'Saptanabilirlik' (fark edilebilirlik) çarpanını da ekleyerek üç boyutlu bir Risk Öncelik Sayısı (RÖS) hesaplaması yapar.
