Ödemeler BilançosuBir ülkenin belirli bir dönem içinde diğer ülkelerle gerçekleştirdiği tüm ekonomik ilişkilerin sistemli bir biçimde yer aldığı çift taraflı muhasebe tablosudur. Ülkenin uluslararası alandaki ekonomik ve mali itibarının en önemli göstergesidir.
Cari İşlemler HesabıBir ülkenin dış dünya ile yaptığı mal ticareti, hizmet ticareti ve karşılıksız transferlerin kaydedildiği, ödemeler bilançosunun en önemli ana hesabıdır. Doğrudan milli gelir ve istihdam düzeyini etkileyen işlemler bu hesapta izlenir.
Sermaye HesabıBir ülkede yerleşik kişi ve kuruluşların diğer ülkelerle yaptıkları kısa ve uzun vadeli yatırım, kredi ve sıcak para akışlarını gösteren hesaptır. Doğrudan yatırımlar ile portföy yatırımları bu kalemde yer alır.
Rezerv HesabıCari işlemler ve sermaye hesaplarındaki dengesizlikleri gidermek amacıyla Merkez Bankası'nın döviz piyasasına yaptığı müdahaleler sonucu resmi rezervlerdeki değişimleri gösteren hesaptır. Altın, döviz ve SDR değişimleri burada takip edilir.
EfektifDöviz piyasasında nakit olarak elde bulunan, fiziki yabancı kağıt ve madeni paraları ifade eden kavramdır. Kaydi nitelikteki diğer ödeme araçlarından fiziki olması yönüyle ayrılır.
DövizUluslararası ödemelerde kullanılabilen nakit dışındaki her türlü yabancı para cinsinden düzenlenmiş poliçe, ödeme emri, mevduat sertifikası, havale ve seyahat çeki gibi kaydi ödeme araçlarıdır.
ArbitrajBir dövizi veya finansal kıymeti ucuz olduğu piyasadan satın alıp, aynı anda daha pahalı olduğu başka bir piyasada satarak risksiz bir şekilde kâr elde etme işlemidir. Piyasalar arasındaki fiyat farklarını sıfırlama eğilimindedir.
Kur MarjıDöviz satış kuru ile döviz alış kuru arasındaki farktır. Bu fark, döviz ticareti yapan banka ve aracı kurumların işlem masraflarını ve kârlarını temsil eder.
Dış Ticaret DengesiBir ülkenin belirli bir dönemdeki mal ihracatı ile mal ithalatı arasındaki farkı gösteren dengedir. İhracat büyükse dış ticaret fazlası, ithalat büyükse dış ticaret açığı oluşur.
Görünmeyen İşlemlerÖdemeler bilançosunda hizmet ticaretini ifade eden kavramdır. Turizm, taşımacılık, bankacılık, sigortacılık, kâr transferleri ve faiz ödemeleri gibi fiziki olmayan ticari faaliyetleri kapsar.
Sıcak ParaÜlkeler arasındaki faiz oranı farklarından ve döviz kuru değişmelerinden yararlanmak amacıyla vadesi bir yıldan az olan, hızlı hareket eden kısa dönemli sermaye akımlarıdır.
Özel Çekme Hakkı (SDR)Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından yaratılan ve üye ülkelerin resmi rezervlerinde kullanabildikleri uluslararası bir hesap ve rezerv birimidir.
Otonom İşlemlerPiyasa koşullarında, kâr elde etmek veya kişisel/kurumsal ihtiyaçları karşılamak amacıyla kendiliğinden gerçekleştirilen cari ve sermaye işlemleridir.
Denkleştirici İşlemlerOtonom işlemler sonucunda ortaya çıkan ödemeler bilançosu açığını veya fazlasını kapatmak amacıyla Merkez Bankası tarafından gerçekleştirilen rezerv hareketleridir.
Çapraz Kurİki ülke parası arasındaki kurun, üçüncü bir ülkenin para birimi (genellikle ABD Doları) cinsinden dolaylı olarak hesaplanmasıyla elde edilen kurdur.
