← Ünite 5

Ünite 5: MİLLÎ GELİR-DIŞ TİCARET VE İSTİHDAM VE İŞSİZLİKNe Öğrendik?

Ders kitabının ünite sonundaki kendi özeti — yazarın “bu bölümde şunları anlattık” dediği metin. Bizim hazırladığımız kapsamlı Özet’ten farklı olarak kitabın kendi cümleleridir.

Bir ülke yurtiçinde ürettiği mal ve hizmetleri dış ülkelere satarak ihracat, dış ülkelerde üretilen mal ve hizmetleri satın alarak ithalat, yapmaktadır.İhracat; bir ekonomide üretilen mal ve hizmetlere olan talep olduğundan toplam talepte artış yaratmakta milli geliri arttırmaktadır. Buna karşılık ithalat; diğer ülkelerde üretilen mal ve hizmetlere olan talep olduğundan ülkenin toplam talebinde azalmaya neden olmakta milli geliri azaltmaktadır. Yatırımlar ile faiz oranı arasında negatif yönlü bir ilişki söz konusudur. Dolayısıyla; diğer şartlar veri iken faiz oranı düştüğünde (veya yükseldiğinde) yatırım harcamaları artmakta (veya azalmakta) ve buna bağlı olarak milli gelir düzeyi yükselmektedir (veya düşmektedir). İstihdam: Çalışma gücü ve arzusunda olan kişilerin belirli bir ücret karşılığında hizmetlerinden yararlanılmasıdır. Bir ülkenin nüfus miktarı ile istihdam arasında yakın bir ilişki vardır. Nüfus miktarının yaş, cinsiyet, göç gibi demografik özellikleri istihdam üzerinde etkilidir. Bir ülkedeki nüfusun üretici durumda bulunan yani iktisadi faaliyete katılan kısmına işgücü denilmektedir. Başka bir tanımla; bir ülkede emek arzını insan sayısı yönünden ifade eden bir kavramdır. İşsizlik; bir kişinin çalışma gücü ve arzusunda olup ta piyasadaki cari ücret düzeyine razı olmasına karşın iş bulamama durumudur. Dolayısıyla, ücret düzeyini beğenmediği için çalışmayanlar işsiz sayılmamaktadırlar. İşsizlik çeşitlerini; yapısal, iradî, gayri idarî, friksiyonel, konjoktürel ve gizli işsizlik olarak sınıflandırmak mümkündür. Para, malların alım ve satımında kullanılan değişim aracı olarak ifade etmek mümkündür. Fiyatlarla değerleri ifade eden bir araç olan para; insanlar ve ülkeler arasında el değiştirerek ticari faaliyetlerin yürütülmesini sağlamaktadır. Paranın temel özelliklerini beş başlık altında sıralamak mümkündür. Homojen, Taşınabilir, Dayanıklı, Bölünebilir olması ve Taklit edilememesidir. Paranın üç fonksiyonu vardır Değer ölçüsü ve hesap birimi olma fonksiyonu, ortak değer ölçüsü olarak para; mal ve hizmetin ne kadar para birimi karşılığında el değiştireceğini gösterir ki bu da o mal ve hizmetin fiyatını belirler. Böylece para, fiyatın belirlenmesini sağlarken; mal ve hizmetlerin birbirleri ile kıyaslanmasını kolaylaştırır, çeşitli şekillerde ölçülen mal ve hizmetleri ortak bir ölçü ile değerlendirir. Paranın mübadele aracı olma fonksiyonu, mal ve hizmetlerin el değiştirmesi sürecini kolaylaştıran ve hızlandıran bir işlev kazandırmaktadır. Toplumda iş bölümü ve uzmanlaşmayı da hızlandırmıştır. Paranın iyi bir mübadele aracı olması için; toplumda herkes tarafından kabul edilen, taşınabilen, dayanıklı, bölünebilen, taklit edilemeyen özelliklerinin de bulunması gerekmektedir. Paranın değer olarak saklanması fonksiyonu, paranın saklanması birçok mala göre daha kolaydır. Tasarrufun para halinde saklanması, tasarruf sahibine bunu istediği gibi kullanma imkânını vermektedir.