Kavramlar
← Ünite 6

Ünite 6: İşletmenin Kuruluş Yeri ve Yönetim-1 — Önemli Kavramlar

Kuruluş Yeri
İşletmenin üretim, yönetim ve pazarlama gibi temel faaliyetlerini fiziki olarak yürüttüğü coğrafi konumdur. Örneğin, bir demir-çelik fabrikasının kömür havzasına yakın bir bölgede kurulması bu kavramla doğrudan ilişkilidir.
Optimal Kuruluş Yeri
İşletme amaçlarının en iyi şekilde gerçekleştirilebileceği, üretim ve dağıtım maliyetlerinin en düşük, gelişme olanaklarının ise en yüksek olduğu en ekonomik yerdir.
Hammaddeye Dönük İşletmeler
Kullandıkları hammaddeler işlendiğinde ağırlığını kaybeden veya çabuk bozulan, bu yüzden hammadde kaynağının hemen yanına kurulan işletmelerdir. Şeker fabrikaları ve konserve işletmeleri bu türe örnektir.
Pazara Dönük İşletmeler
Ürettikleri ürünlerin taşıma maliyeti yüksek olan, çabuk bozulan veya doğrudan tüketiciyle temas gerektiren, bu yüzden pazar alanına yakın kurulan işletmelerdir. Hizmet işletmeleri ve petrol rafinerileri bu gruptadır.
İşletme Dışı Tasarruflar (Dışsal Ekonomiler)
Birçok sanayi kolunun aynı bölgede toplanmasıyla ortaya çıkan; kalifiye işçi bulma, bakım-onarım ve yedek parça tedariki gibi ortak altyapı avantajlarından kaynaklanan maliyet tasarruflarıdır.
Yönetim
Örgütsel amaçlara etkili ve verimli bir şekilde ulaşmak için planlama, örgütleme, yöneltme, koordinasyon ve denetim fonksiyonlarının uyum içinde yürütülmesi sürecidir.
Planlama
Gelecekte neyin, ne zaman, nasıl, kim tarafından ve hangi kaynaklarla yapılacağının önceden belirlenmesi ve kararlaştırılması sürecidir.
Örgütleme
Belirlenen amaçlara ulaşmak için gerekli olan işlerin, yetki ilişkilerinin, departmanların ve fiziksel ortamın tasarlanması ve yapılandırılması fonksiyonudur.
Yöneltme (Yürütme)
Örgüt bünyesindeki çalışanların (astların) belirlenen ortak amaçlara ulaşması için motive edilmesi, yönlendirilmesi ve harekete geçirilmesi sürecidir.
Koordinasyon
İşletmedeki tüm departmanların ve çalışanların faaliyetlerini birbiriyle uyumlu hale getirerek çalışmayı kolaylaştırma ve başarıyı sağlama sürecidir.
Denetim
İşletme faaliyetlerinin belirlenen plan ve standartlara uygun olarak yürütülüp yürütülmediğinin ölçülmesi ve sapan yönler için düzeltici önlemlerin alınmasıdır.
Etkinlik (Etkili Olma)
İşletmenin gerçekleştirdiği faaliyetlerin belirlenen amaç ve hedeflere ulaştırıcı nitelikte olması, doğru işlerin yapılması durumudur.
Verimlilik (Rasyonellik)
İşletme amaçlarına ulaşırken kaynakların en rasyonel şekilde kullanılması, yani en az girdi veya emekle en yüksek çıktının elde edilmesidir.
Teknik Beceri
Yöneticinin muhasebe, finans veya mühendislik gibi kendi uzmanlık alanına giren işleri yapabilmesi için gerekli olan özel bilgi ve yöntemleri kullanabilme yeteneğidir.
Beşeri İlişkiler Becerisi
Yöneticinin diğer insanlarla etkili iletişim kurabilme, onları anlayabilme, motive edebilme ve grup çalışmalarını yönetebilme yeteneğidir.
Kavramsal Beceri
Yöneticinin işletmeyi bir bütün olarak görebilme, departmanlar arası ilişkileri analiz edebilme ve stratejik kararlar alabilme yeteneğidir.
Temel Varsayımlar
Planlama sürecinde gelecekte karşılaşılması muhtemel olaylar ve koşullar hakkında yapılan, planın temel dayanak noktasını oluşturan tahmin ve öngörülerdir.