Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Günlük hayatta gözlemlediğiniz bir olguyu seçerek, bu olguya dair 'bağımsız' ve 'bağımlı' değişkenleri içeren, test edilebilir bir hipotez cümlesi kurunuz.
Yanıt / ipucu
Örneğin; 'Düzenli kitap okuma alışkanlığı (bağımsız değişken), bireylerin kelime dağarcığı genişliğini (bağımlı değişken) artırır.' şeklinde net bir nedensellik ilişkisi kurmalısınız.
Alıştırma 2myders hazırladı
Aşağıdaki ifadeyi bilimsel bir hipotez kriterlerine göre değerlendiriniz: 'İnsanlar daha vicdanlı olsaydı dünya daha güzel bir yer olurdu.' Bu cümleyi neden hipotez olarak kullanamayacağınızı açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Bu cümle 'vicdanlı' ve 'güzel' gibi öznel, değer yargısı içeren kavramlar barındırdığı için ampirik olarak ölçülemez. Bilimsel hipotez, gözlemlenebilir ve net tanımlanmış değişkenler içermelidir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Bir araştırmada 'varsayım' ile 'hipotez' arasındaki temel farkı, bir binanın inşası metaforunu kullanarak kendi cümlelerinizle karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Varsayımlar binanın temel kolonları gibidir, doğruluğu kabul edilerek işe başlanır. Hipotezler ise binanın üzerine inşa edilen ve sağlamlığı test edilen duvarlar gibidir; yanlış çıkarsa yıkılabilir ve yeniden inşa edilebilirler.
Alıştırma 4myders hazırladı
Soyut bir kavram olan 'akademik motivasyon' kavramını, bir araştırmada ölçülebilir ve test edilebilir kılmak için hangi 'işlemsel (operasyonel) tanımları' kullanabileceğinizi listeleyiniz.
Yanıt / ipucu
Soyut kavramı somutlaştırmak için; 'haftalık kütüphanede geçirilen saat sayısı', 'derse katılım oranı' veya 'ödev teslim yüzdesi' gibi doğrudan gözlemlenebilir verileri kullanabilirsiniz.
Alıştırma 5myders hazırladı
Bir hipotezin 'red' veya 'kabul' edilme olasılığının bulunması neden bilimsel bir zorunluluktur? Hipotezin tek taraflı manipülasyona kapalı olması ne anlama gelir?
Yanıt / ipucu
Hipotez sadece doğrulanmaya çalışılırsa bilimsel tarafsızlık kaybolur. Bilimsel yöntem, hipotezin yanlışlanma ihtimalini de barındırmalıdır; aksi takdirde bu bir araştırma değil, sadece bir inancı kanıtlama çabası olur.
