Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Temel ve uygulamalı araştırmalar arasındaki farkları netleştirmek adına, belirleyeceğiniz bir sosyal bilim problemi için hem bir temel araştırma hem de bir uygulamalı araştırma senaryosu tasarlayınız.
Yanıt / ipucu
Öğrenci, örneğin 'sosyal medya kullanımı' konusunda; temel araştırma için 'kullanıcıların aidiyet duygusu ile paylaşım sıklığı arasındaki teorik ilişkiyi inceleyen' bir hipotez, uygulamalı araştırma için ise 'bir firmanın sosyal medya reklamlarının satışları artırma derecesini ölçen' pratik bir senaryo geliştirmelidir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Doğal ortam araştırmaları ile laboratuvar araştırmalarını 'iç geçerlilik' ve 'dış geçerlilik' kavramları açısından karşılaştırarak, her iki ortamın avantaj ve dezavantajlarını tartışınız.
Yanıt / ipucu
Laboratuvar araştırmalarında değişkenler kontrol altında tutulduğu için iç geçerlilik yüksek, ancak yapay ortam nedeniyle dış geçerlilik (genellenebilirlik) düşüktür. Doğal ortam araştırmalarında ise gerçek hayat koşulları gözlendiğinden dış geçerlilik yüksek, fakat kontrol dışı değişkenler nedeniyle iç geçerlilik daha düşüktür.
Alıştırma 3myders hazırladı
Doğa bilimleri ile sosyal bilimlerin araştırma nesnelerini (insan ve doğa) göz önünde bulundurarak, sosyal bilimlerde objektif bilgiye ulaşmanın önündeki zorlukları gerekçeleriyle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Doğa bilimlerindeki nesneler kendi davranışlarının farkında değilken, sosyal bilimlerdeki insan aktif, bilinçli ve duruma anlam katan bir varlıktır. Ayrıca araştırmacının kendi türünü (insanı) incelerken duygusal ve öznel yargılardan tamamen sıyrılamaması objektifliği zorlaştırmaktadır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Metinde verilen kurallara uygun olarak, bağımlı ve bağımsız değişkenleri açıkça ayırt edilebilen, test edilebilir ve değer yargısı içermeyen özgün bir hipotez cümlesi yazınız.
Yanıt / ipucu
Öğrenci, 'Günlük egzersiz süresi arttıkça bireylerin stres düzeyi azalır' gibi bir cümle kurmalıdır. Burada 'günlük egzersiz süresi' bağımsız değişken, 'stres düzeyi' ise bağımlı değişkendir; cümle soru veya değer yargısı içermez ve test edilebilirdir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Kullanılabilir bir hipotezin sahip olması gereken nitelikleri dikkate alarak, 'İyi insanlar daha mutlu yaşarlar' önermesinin neden bilimsel bir hipotez olamayacağını gerekçelendiriniz.
Yanıt / ipucu
Bu önerme 'iyi' ve 'mutlu' gibi öznel, değer yargısı içeren ve ampirik olarak doğrudan gözlenmesi zor kavramlar barındırmaktadır. Bilimsel bir hipotez olabilmesi için kavramların açık, net, operasyonel olarak tanımlanabilir ve gözlenebilir tekniklerle sınanabilir olması gerekir.
