Ünite 8: Çok Amaçlı Karar Verme: Hedef Programlama — Ön Okuma Soruları
Ders kitabının bölüm başındaki ilgi uyandıran soruları. Bunlar sınav sorusu değil — konuya başlamadan önce düşünmen için. Cevabı açmadan önce kendi yanıtını düşün.
Bir işletme aynı anda hem kârını en üst düzeye çıkarmak hem de çalışanlarının mesai saatlerini azaltmak isterse, geleneksel doğrusal programlama neden yetersiz kalır?
Yönlendirme
Geleneksel modeller sadece tek bir amaca odaklanabilir; oysa bu iki amaç birbiriyle çelişir ve eş zamanlı çözülmeleri için çok amaçlı yaklaşımlar gerekir.
Hedef programlamada kullanılan 'sapma değişkenleri' ne işe yarar ve bir hedefin hem altında kalıp hem de üstüne çıkmak aynı anda nasıl mümkün olmaz?
Yönlendirme
Sapma değişkenleri hedeften ne kadar uzaklaşıldığını ölçer; bir değer belirlenen hedefin aynı anda hem altında hem de üstünde olamayacağı için bu değişkenlerden en az biri sıfır olmalıdır.
Doğrusal programlamada kısıtlar esnetilemezken, hedef programlamanın her koşulda bize uygulanabilir bir çözüm sunabilmesini sağlayan sır nedir?
Yönlendirme
Sır, hedef kısıtlarının esnek olması ve sapmalara izin vererek kesin sınırlar yerine en uzlaşık çözümü aramasıdır.
Farklı ölçü birimlerine sahip (örneğin hem Türk Lirası hem de adet cinsinden) hedefleri aynı matematiksel modelde nasıl bir araya getirebiliriz?
Yönlendirme
Ağırlıklı çok hedefli programlama yöntemiyle, her bir sapma değişkenine farklı önem dereceleri ve ağırlık katsayıları atanarak birim uyuşmazlığı giderilir.
