Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
1980 öncesi uygulanan ithal ikameci sanayileşme modeli ile 24 Ocak 1980 Kararları sonrasında benimsenen ihracata dayalı büyüme modelini maliye politikası araçları ve bütçe büyüklükleri açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
İthal ikameci dönemde korumacı politikalar ve yüksek kamu harcamaları hakimken, 24 Ocak Kararları sonrasında kamu harcamalarının ve bütçe gelirlerinin GSMH içindeki payı düşürülmüştür. Bu dönüşümle birlikte bütçe açığının GSMH'ye oranı gerilemiş ve devletin ekonomideki ağırlığı azaltılmaya çalışılmıştır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Türkiye'de 1980'lerde başlayan finansal serbestleşme adımlarının ve sermaye hareketlerinin serbest bırakılmasının 1994 krizine giden süreçteki etkilerini araştırarak tartışınız.
Yanıt / ipucu
Sermaye hareketlerinin serbestleşmesiyle uygulanan yüksek faiz-düşük kur politikası, kısa vadeli sıcak para girişlerini hızlandırmış ve dış ticaret açığını rekor düzeye ulaştırmıştır. Bu dengesizlikler, kamu açıklarının iç borçlanmayla finansmanı ve faiz sarmalıyla birleşerek 1994 krizine zemin hazırlamıştır.
Alıştırma 3myders hazırladı
1994 krizini aşmak için yürürlüğe konulan 5 Nisan Kararları kapsamında bütçe gelirlerini artırmak amacıyla uygulanan geçici ek vergi örneklerini belirleyiniz ve bu vergilerin bütçe üzerindeki etkilerini değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
5 Nisan Kararları kapsamında Net Aktif Vergisi, Ekonomik Denge Vergisi, Ek Emlak ve Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi gibi geçici vergiler getirilmiştir. Bu vergiler mali disiplini geçici olarak sağlasa da bütçe üzerindeki faiz ödemelerinin yükünü ve yapısal sorunları uzun vadede çözememiştir.
Alıştırma 4myders hazırladı
2000-2001 krizleri sonrasında uygulamaya konulan Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı'nın maliye politikası hedeflerini ve bu doğrultuda bütçede faiz dışı fazla verilmesinin önemini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Programın temel hedefi, yüksek oranlı faiz dışı fazla verilmesi yoluyla mali disiplini sağlamak ve kamu borç stokunu eriterek borçlanma maliyetlerini düşürmektir. Bu yaklaşım, kriz döneminde bütçe harcamalarının yarısına ulaşan faiz ödemelerinin bütçe üzerindeki baskısını hafifletmeyi amaçlamıştır.
Alıştırma 5myders hazırladı
2008 Küresel Krizi'nin Türkiye ekonomisine etkilerini azaltmak amacıyla uygulanan genişletici maliye politikası önlemlerini ve bu önlemlerin 2009 yılı bütçe dengesi üzerindeki yansımalarını analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Krizin etkilerini azaltmak için ÖTV ve KDV indirimleri, Varlık Barışı ve işveren prim indirimleri gibi genişletici önlemler uygulanmıştır. Bu canlandırma paketleri ve ekonomik daralma sonucunda bütçe açığının GSYH'ye oranı 2009'da %5.5'e yükselmiştir.
