Organik Anlamda İdareDevletin idari teşkilatını, kurumlarını ve bu kurumların yapısal bütünlüğünü ifade eden kavramdır. Örneğin, Maliye Bakanlığı ve Gelir İdaresi Başkanlığı vergi idaresinin organik yapısını oluşturur.
İşlevsel Anlamda İdareKamu kurumlarının yürüttüğü faaliyetleri, yerine getirdiği kamu hizmetlerini ve idari işlemleri tanımlayan kavramdır. Verginin tarhı, tahakkuku ve tahsili vergi idaresinin işlevsel yönünü temsil eder.
Maliye BakanıMaliye Bakanlığı örgütünün en üst amiri olup, bakanlık hizmetlerini mevzuata, milli güvenlik siyasetine ve kalkınma planlarına uygun olarak yürütmekle görevli ve başbakana karşı sorumlu siyasi makamdır.
Gelir İdaresi BaşkanlığıMaliye Bakanlığına bağlı, gelir politikasını adalet ve tarafsızlık içinde uygulamakla görevli, kendi bütçesi ve teşkilatı olan yarı özerk kamu kurumudur.
Defterdarİllerde Maliye Bakanlığının en büyük memuru ve il örgütünün amiri olup, işlemlerin kanunlara uygun yürütülmesini ve denetlenmesini sağlamakla görevli kişidir.
Vergi Dairesi BaşkanlığıYetki alanı içindeki mükellefi tespit eden, vergi tarh, tebliğ, tahakkuk, tahsil ve iade işlemlerini yürüten, doğrudan Gelir İdaresi Başkanlığına bağlı taşra birimidir.
Takdir Komisyonuİdarenin üç memuru ve meslek odalarından seçilen iki üyenin katılımıyla oluşan, matrah ve servet takdirlerini yapmakla görevli karma nitelikli idari kuruldur.
Zirai Kazançlar İl KomisyonuValinin başkanlığında toplanan, il düzeyinde zirai kazanç elde eden mükelleflerin vergilendirilmesine esas teşkil edecek zirai kazanç ölçülerini belirleyen komisyondur.
Vergi MahremiyetiVergi işlemlerinde görev alanların, mükelleflerin şahıslarına, hesaplarına, işletmelerine ve servetlerine dair öğrendikleri sırları açıklamalarını yasaklayan temel vergi hukuku ilkesidir.
YoklamaMükellefleri ve mükellefiyetle ilgili maddi olayları, kayıtları ve konuları araştırıp tespit etmek amacıyla yapılan anlık ve habersiz denetim yoludur.
Vergi İncelemesiÖdenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak amacıyla mükellefin defter, kayıt ve belgelerinin detaylıca taranması sürecidir.
AramaVergi kaçırıldığına dair emarelerin bulunması halinde, sulh ceza hâkimi kararıyla mükellefin iş yeri veya konutunda rızası dışında yapılan adli denetim işlemidir.
Yoklama FişiYoklama faaliyetinin sonuçlarının geçirildiği, yoklama yerinde iki nüsha halinde düzenlenen ve ilgililerce imzalanan resmi tutanaktır.
Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK)Doğrudan maliye bakanına bağlı, suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesi amacıyla politika geliştiren ve araştırma yapan özel denetim birimidir.
Vergi Denetim Kurulu BaşkanlığıDoğrudan maliye bakanına bağlı olarak çalışan, vergi müfettişleri aracılığıyla vergi incelemelerini ve teftişleri yürüten denetim organıdır.
Vergi MüfettişiVergi Denetim Kurulu bünyesinde görev yapan, vergi kanunları kapsamında tam ve sınırlı vergi incelemeleri yapmaya yetkili kılınmış denetim elemanıdır.
Rapor Değerlendirme KomisyonuDüzenlenen vergi inceleme raporlarını, vergi dairesine gönderilmeden önce mevzuata ve özelgelere uygunluk yönünden denetleyen, en az üç müfettişten oluşan komisyondur.
Ön Mali KontrolHarcama birimlerinde işlemlerin gerçekleştirilmesi aşamasında ve mali hizmetler birimi tarafından yapılan, mali karar ve işlemlerin mevzuata uygunluğunu denetleyen süreçtir.
Vergi KonseyiVergi politikalarının oluşturulması ve uygulanması konularında araştırma yaparak Maliye Bakanlığına görüş bildiren 52 üyeli danışma organıdır.
Malmüdürüİlçelerde maliye teşkilatının amiri olup, işlemlerin mevzuata uygun yürütülmesini sağlayan ve sayman sıfatıyla Sayıştay'a hesap veren kamu görevlisidir.
Ayniyat SaymanıMilli emlak birimlerinde, taşınır ve taşınmaz malların envanter, kayıt ve kesin hesap işlemlerini yürütmekle görevlendirilen memurdur.
Bireysel-Öznel Matrah TakdiriTakdir komisyonunun, belirli bir mükellefin beyanname vermemesi veya defter ibraz etmemesi gibi durumlarda sadece o mükellefe özel olarak yaptığı matrah belirleme işlemidir.
Genel-Nesnel Matrah TespitiTakdir komisyonlarının, emlak vergisine esas teşkil edecek arsa ve arazi asgari birim değerlerini sokak, mahalle veya bölge düzeyinde genel olarak belirlemesi işlemidir.
İstihbarat ArşiviVergi idaresinin çeşitli kaynaklardan topladığı, mükelleflerin mali durumlarına ilişkin gizli bilgilerin saklandığı ve sadece yetkililerin erişebildiği veri tabanıdır.
Sınırlı İncelemeMükellefin hesap dönemine ilişkin sadece belirli bir konu, dönem veya vergi türü ile sınırlı olarak yürütülen ve en fazla altı ayda tamamlanması gereken vergi incelemesidir.
