Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Maliye Lisans Programı » Anayasa Hukuku

Ünite 4: Devlet — Kelime Bul

Tanımı oku, kavramı harf harf bul. 25 kelime var.

1 / 250 doğru

Thomas Hobbes'un felsefesinde, insanların güvenlik arayışı ve sözleşmeyle oluşturdukları, mutlak ve sınırsız güce sahip ejderha benzetmeli devleti ifade eden kavramdır.

Polis — Antik Yunan dünyasında ortaya çıkan, kendi yasaları ve yönetim mekanizmaları olan bağımsız kent devletlerini ifade eden kavramdır.

Civitas — Roma hukukunda ve siyasi düşüncesinde, yurttaşların oluşturduğu topluluğu ve bu topluluğun hukuki birliğini tanımlayan terimdir.

Stato — Machiavelli tarafından ilk kez modern anlamda devlet karşılığı olarak kullanılan, Latince 'status' (durum, hal) kelimesinden türetilmiş kavramdır.

Devl — ••• sözcüğünün Arapça kökeni olup, maddi veya manevi gücün el değiştirmesi, elden ele geçmesi ve talih anlamına gelen kelimedir.

Mülk — Osmanlı devlet geleneğinde egemenlik alanını, toprak üzerindeki tasarruf yetkisini ve devletin kendisini ifade etmek için kullanılan klasik terimdir.

Souveran — Bir devletin kendi sınırları içinde en üstün iktidara sahip olmasını ve dış ilişkilerinde başka bir güce tabi olmamasını ifade eden egemenlik durumudur.

Objektif Millet — ••• oluşturan unsurları ırk, dil, din ve kan birliği gibi somut ve maddi bağlara dayandıran dışsal ••• kuramıdır.

Sübjektif Millet — ••• ortak mazi, hatıralar, acılar, sevinçler ve gelecekte birlikte yaşama iradesi gibi manevi bağlarla tanımlayan içsel ••• kuramıdır.

Karasuları — Kıyı devletinin kara ülkesini çevreleyen ve uluslararası hukuka göre 12 deniz miline kadar uzanabilen, devletin tam egemen olduğu deniz alanıdır.

Münhasır Ekonomik Bölge — Kıyı devletine karasularının ötesinde, 200 deniz miline kadar olan alanda deniz yatağı ve su kütlesindeki kaynakları araştırma ve işletme hakkı veren sınırlı egemenlik •••.

Bayrak Yasası — Açık denizlerde seyreden gemilerin, sadece dalgalandırdıkları bayrağın ait olduğu devletin hukuk düzenine ve yargı yetkisine tabi olması kuralıdır.

İç Egemenlik — Devlet iktidarının kendi ülkesi sınırları içinde kanun yapma, vergi toplama ve cezalandırma gibi en üstün ve tek meşru güç olma niteliğidir.

Dış Egemenlik — Bir devletin uluslararası hukuk arenasında diğer devletlerle eşit statüde bulunması ve içişlerine müdahale edilemez olması durumudur.

Doğaüstü İlahi Hukuk — Egemenliğin kaynağının Tanrı olduğunu ve hükümdarların bizzat Tanrı tarafından doğrudan seçilerek iktidara getirildiğini savunan teokratik doktrindir.

Providansiyel İlahi Hukuk — Egemenliğin Tanrı'dan geldiğini ancak hükümdarın beşeri olaylar ve halkın dolaylı aracılığıyla (Tanrı'nın görünmez eliyle) seçildiğini savunan doktrindir.

Milli Egemenlik — Egemenliğin, kendisini oluşturan bireylerden bağımsız, geçmiş ve gelecek nesilleri de kapsayan soyut bir kişilik olan millete ait olduğunu savunan teoridir.

Halk Egemenliği — ••• o an ülkede yaşayan somut vatandaşların toplamına ait olduğunu ve her vatandaşın ••• bir parçasına sahip olduğunu savunan Rousseaucu teoridir.

Emredici Vekalet — Halk egemenliği teorisinin sonucu olarak, seçilen temsilcilerin seçmenlerin talimatlarıyla sıkı sıkıya bağlı olması ve aykırı davranırlarsa azledilebilmesi usulüdür.

Leviathan — Thomas Hobbes'un felsefesinde, insanların güvenlik arayışı ve sözleşmeyle oluşturdukları, mutlak ve sınırsız güce sahip ejderha benzetmeli devleti ifade eden kavramdır.

Genel İrade — Rousseau'nun kuramında, bireysel çıkarların ötesinde toplumun ortak iyiliğini ve menfaatini hedefleyen, yanılmaz ve en üstün kolektif •••.

Despotizm — Yönetenin hiçbir yasa, kural veya anayasa ile bağlı olmaksızın, ülkeyi tamamen kendi keyfi ve anlık arzularına göre yönettiği sınırsız iktidar biçimidir.

Yetki Genişliği — Üniter devletlerde merkezi idarenin taşradaki memurlarına (örneğin valilere), merkeze danışmadan kendi adlarına karar alabilme ••• tanıması usulüdür.

Diyet Meclisi — Konfederasyona üye devletlerin gönderdiği delegelerden oluşan, kararlarını oy birliğiyle alan ve yaptırım gücü sınırlı olan ortak karar organıdır.

Impeachment — Başkanlık sisteminde başkanın veya yüksek kamu görevlilerinin vatana ihanet, rüşvet gibi ağır suçlar nedeniyle yasama organı tarafından yargılanması sürecidir.

Önceden Belirlenebilirlik — Seçmenin oy kullanırken, tercih ettiği partinin veya adayın kazanması durumunda ülkeyi kimin yöneteceğini net olarak bilmesi durumudur.