Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Niccolò Machiavelli'nin 'stato' terimini ilk kez kullandığı tarihsel koşullar ile Osmanlı klasik dönemindeki 'mülk' kavramı arasındaki farkları, egemenlik ve mülkiyet ilişkileri bağlamında karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Machiavelli, 'stato' terimini İtalyan birliğini sağlamak amacıyla merkezi bir siyasi iktidarı tanımlamak için kullanmıştır. Osmanlı'daki 'mülk' kavramı ise doğrudan egemenlik alanını ve toprak üzerindeki mülkiyet ilişkilerini çağrıştırır; devlet terimi ise klasik dönemde daha çok soyut bir talih ve saadet anlamında konumlandırılmıştır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Objektif ve sübjektif millet anlayışlarını temel kriterleri açısından karşılaştırarak, İsviçre veya Kanada gibi çok dilli devletlerin varlığının hangi millet anlayışını haklı çıkardığını tartışınız.
Yanıt / ipucu
Objektif millet anlayışı ırk, dil ve din gibi maddi unsurları esas alırken; sübjektif anlayış ortak mazi, birlikte yaşama arzusu ve manevi bağları öne çıkarır. İsviçre ve Kanada gibi çok dilli/çok dinli devletlerin başarısı, maddi birliktelikten ziyade manevi iradeyi esas alan sübjektif millet anlayışını desteklemektedir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Bir devletin karasuları, münhasır ekonomik bölgesi ve açık denizlerdeki yetki alanlarını egemenlik haklarının sınırları açısından örneklendirerek açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Devlet karasularında (12 deniz miline kadar) tam ve mutlak egemenliğe sahipken, münhasır ekonomik bölgede sadece ekonomik odaklı sınırlı haklara sahiptir. Açık denizlerde ise hiçbir devletin egemenliği yoktur ve buralarda geminin bağlı olduğu ülkenin hukukunu işleten 'bayrak yasası' geçerlidir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Milli Egemenlik Teorisi ile Halk Egemenliği Teorisi'ni egemenliğin bölünmezliği ve temsil ilişkisi (emredici vekalet) yönünden karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Milli egemenlik teorisinde egemenlik soyut ve bölünmez bir bütün olan millete aittir ve sadece temsilciler eliyle kullanılabilir. Halk egemenliği teorisinde ise egemenlik yaşayan bireyler arasında bölünebilir, bu durum emredici vekalete ve doğrudan demokrasi uygulamalarına imkan tanır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Thomas Hobbes, John Locke ve Jean-Jacques Rousseau'nun sosyal sözleşme teorilerindeki 'doğal yaşam' tasvirlerini ve devletin kurulma amaçlarını kıyaslayınız.
Yanıt / ipucu
Hobbes'ta doğal yaşam bir kaos ve savaş ortamıdır, devlet (Leviathan) güvenlik için kurulur; Locke'ta doğal yaşam barışçıldır ancak mülkiyet haklarının korunması için devlete geçilir; Rousseau'da ise özel mülkiyetle bozulan eşitliği 'genel irade' ile yeniden kurmak için sözleşme yapılır.
