Ünite 5: Ara Sistem: Yarı Başkanlık Sistemi — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Üniter devlet ile federal devlet arasındaki temel farkı, egemenlik ve hukuk düzeni unsurlarını dikkate alarak bir tablo veya liste halinde karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Üniter devlette tek bir anayasa ve hukuk düzeni varken, federal devlette federal anayasanın yanında federe devletlerin kendi anayasaları ve hukuk düzenleri bulunur. Üniter devlette egemenlik bölünemezken, federal devlette yetki paylaşımı anayasal güvence altındadır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Bölgesel devlet (örneğin İspanya) ile federal devlet yapısını, yerel yönetimlerin sahip olduğu yargı yetkisi ve anayasal statüleri açısından tartışınız.
Yanıt / ipucu
Bölgesel devlette özerk bölgelerin yasama ve yürütme yetkileri olsa da kendi anayasaları veya yargı yetkileri yoktur. Federal devlette ise federe birimlerin kendi anayasaları, hukuk düzenleri ve mahkeme teşkilatları mevcuttur.
Alıştırma 3myders hazırladı
Montesquieu'nün kuvvetler ayrılığı teorisi ile John Locke'un teorisini, yargı ve federatif güç kavramlarına yaklaşımları üzerinden analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Locke, dış ilişkileri kapsayan 'federatif güç' kavramını yürütmeye bağlamışken, Montesquieu yasama, yürütme ve yargıyı kesin çizgilerle ayırmıştır. Montesquieu yargıyı 'bir buçukuncu kuvvet' olarak tanımlayarak, onun diğerlerinden bağımsız ve tarafsız olması gerektiğini vurgulamıştır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Meclis hükümeti sistemi ile başkanlık sistemini, yürütme organının meşruiyeti ve yasama organı ile olan ilişkisi (fesih yetkisi vb.) açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Meclis hükümeti sisteminde yürütme meclisin içinden çıkar ve ona bağımlıdır; başkanlık sisteminde ise yürütme doğrudan halktan meşruiyet alır ve yasama ile yürütme birbirini feshedemez.
Alıştırma 5myders hazırladı
Başkanlık sisteminde yasama ve yürütme organlarının birbirini kilitlemesini önlemek için kullanılan 'denetim ve denge' (checks and balances) mekanizmalarına üç adet örnek vererek açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Başkanın veto yetkisi, Senato'nun atamaları onaylama yetkisi ve başkanın cezai sorumluluğunu işleten 'impeachment' süreci, sistemin kilitlenmesini önleyen temel denge araçlarıdır.
