Ünite 3: Bazı Temel Kavramlar — Veri Tablosu

Temel Mali ve Davranışsal Kavramların Karşılaştırılması

Kavram	Tanımı / Kapsamı	Yasal Durumu	Temel Motivasyonu / Kaynağı
Vergi Ahlakı	Mükelleflerin vergisel yükümlülüklerini içsel bir motivasyonla yerine getirme arzusudur.	Yasal ödev	İçsel motivasyon ve ahlaki normlar
Vergi Zihniyeti	Vatandaşların vergilendirme olgusu ve mükellefiyetler karşısında takındıkları genel tavırdır.	Yasal ödev	Genel tutum ve algı
Vergi Kültürü	Bireylerin hür vicdanlarında vergi verme gereğini ve sorumluluğunu hissetmeleridir.	Yasal ödev	Güven, görev bilinci ve adalet algısı
Vergi Kaçırma	Mükellefin bilerek ve isteyerek yasa dışı yollardan vergi yükünü azaltmasıdır.	Yasa dışı	Cezai risk alma, maddi kazanç
Vergiden Kaçınma	Yasal boşluklardan yararlanarak veya az vergilendirilen alanlara yönelerek vergi yükünü düşürmektir.	Yasal	Yasal hakları kullanma, optimizasyon
Kayıt Dışı Ekonomi	Yasal veya yasa dışı mal ve hizmet üretiminin vergi otoritelerinden gizlenmesidir.	Yasa dışı	Vergi ve prim yükümlülüklerinden kaçınma
Vergi Uyumu	Vergi kanunlarına uygun olarak beyanname verme ve vergiyi gönüllü ödeme durumudur.	Yasal	Gönüllülük ve yasalara saygı
Vergi Uyumsuzluğu	Yükümlülüğün bilerek veya hata sonucu gerçekte olduğundan daha az gösterilmesidir.	Yasa dışı veya hatalı	Kasıt, dikkatsizlik veya mevzuat bilgisizliği