Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Maliye Lisans Programı » Davranışsal Maliye

Ünite 5: Ekonomik Model Eleştiriler — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Kumarbazlar Olarak Vergi Mükellefleri — Vergi mükelleflerinin vergi kaçırma kararını rasyonel bir kumar oyununa benzeten, sadece beklenen ceza ve denetim oranlarına göre fayda maksimizasyonu yaptıklarını varsayan klasik ekonomik model yaklaşımıdır.

Yanlış Algılama (Misperception) — Mükelleflerin vergi idaresinin uyguladığı gerçek denetim ve ceza oranlarını tam olarak bilemeyip, bunları kendi tecrübelerine veya çevrelerine göre gerçekte olduğundan daha yüksek veya farklı algılamaları durumudur.

Tercihlerin Terse Dönüşümü (Preference Reversal) — Bireylerin iki seçenek arasından birini tercih etmelerine rağmen, diğer seçeneğe daha yüksek bir parasal değer atfetmeleri şeklinde ortaya çıkan ve beklenen fayda teorisiyle çelişen karar alma olgusudur.

P Seçeneği — Deneysel çalışmalarda bireylere sunulan, mütevazi ve düşük miktardaki bir ödülü çok yüksek bir olasılıkla kazanma fırsatı veren güvenli seçenektir.

$ Seçeneği — Deneysel çalışmalarda bireylere sunulan, çok yüksek miktardaki bir para ödülünü oldukça düşük bir olasılıkla kazanma fırsatı veren riskli seçenektir.

Kontekst Etkisi (Context Effect) — Matematiksel olarak tamamen aynı sonucu veren seçeneklerin, sunulurken kullanılan kelimelere (örneğin kumar yerine sigorta denmesi) bağlı olarak farklı oranlarda tercih edilmesi durumudur.

İçsel Emek Arzı — Mükellefin ne kadar çalışacağına ve ne kadar gelir elde edeceğine dair kararı ile vergi kaçırma kararının eş zamanlı ve birbirini etkileyen değişkenler olarak modele dahil edilmesidir.

Ruhsal Maliyetler — Mükellefin vergi kaçırma eylemi sonucunda kendi içinde hissettiği suçluluk, huzursuzluk, pişmanlık ve ahlaki vicdan azabı gibi finansal olmayan psikolojik yüklerdir.

Utanç Maliyeti (Stigma Costs) — Mükellefin beyan etmediği gelirinin veya vergi kaçırdığının ortaya çıkması durumunda toplum içinde yaşayacağı itibar kaybı, dışlanma ve sosyal prestij azalması maliyetidir.

Uyum Ödemesi — Bireyin vergi yasalarına ve sosyal normlara uyması sonucunda elde ettiği manevi tatmin ve toplumla uyumlu olmanın getirdiği içsel huzurdur.

Sıçrama Etkisi — Mükelleflerin vergi kaçırma kararı alırken kademeli bir artış yapmak yerine, sosyal normlardan saptıkları an birdenbire sıfırdan optimal (en yüksek) vergi kaçırma miktarına geçiş yapmaları durumudur.

Vergi Kaçırma Salgını — Toplumda vergi kaçıranların oranının kritik bir eşiği aşmasıyla uyum ödemesinin azalması ve vergi kaçırma davranışının hızla geniş kitlelere yayılması durumudur.

Göreceli Kıtlık Algılaması — Mükelleflerin, devlet tarafından sunulan kamu malları ile piyasadan edinilen özel malların miktarlarını karşılaştırarak hangisinin daha yetersiz veya aşırı olduğunu değerlendirmesidir.