← Ünite 5 Ünite 5: Dışsallıklar ve Diğer Piyasa Aksaklıkları — Kelime Bul Tanımı oku, kavramı harf harf bul. 12 kelime var.
1 / 12 0 doğru
Üretim miktarı arttıkça birim başına düşen ortalama maliyetlerin sürekli azaldığı (azalan maliyetler) ve bu nedenle üretimin tek bir firma tarafından yapılmasının en etkin çözüm olduğu endüstrilerdir. Elektrik, su ve ••• gaz şebekeleri ••• örnektir.
Q W E R T Y U I O P Ğ Ü
A S D F G H J K L Ş İ
Z X C V B N M Ö Ç
İpucu
Eksik Piyasa — Arz maliyeti, kişilerin ödemeye razı oldukları tutardan daha düşük olmasına rağmen, ••• ekonomisinin bir mal veya hizmeti sağlamada başarısız olması durumudur. Bu durum, ••• mekanizmasının tam olarak çalışmadığı ve devlet müdahalesinin gerektiği bir ••• aksaklığıdır.Dışsallık — İktisadi birimlerin üretim veya tüketim faaliyetlerinin, piyasa fiyatlarına yansımaksızın, süreçle doğrudan ilgisi olmayan üçüncü kişilerin refahını olumlu veya olumsuz yönde etkilemesidir. Örneğin, bir fabrikanın nehre bıraktığı atıklar çevreye negatif ••• yayar.Pozitif Dışsallık — Bir mal veya hizmetin üretim veya tüketim sürecinde, bireysel faydanın yanı sıra topluma da karşılıksız bir fayda yayılması durumudur. Evinin bahçesini güllerle donatan bir kişinin komşularına sağladığı görsel ve kokusal estetik buna örnektir.Negatif Dışsallık — Bir ekonomik faaliyetin, üçüncü kişilere veya topluma yansıyan ve piyasa fiyatı içerisinde tazmin edilmeyen olumsuz etkileridir. Kapalı bir ortamda içilen sigaranın etraftaki diğer insanlara verdiği sağlık zararları bu duruma örnektir.Pigou Vergisi — Negatif dışsallık yayan faaliyetlerin marjinal dışsal maliyetine eşit miktarda konulan ve üretimi toplumsal optimum düzeye çekmeyi amaçlayan bir vergidir. Bu vergi sayesinde dışsal maliyetler firmanın özel maliyetlerine dahil edilerek içselleştirilir.Coase Teoremi — İşlem maliyetlerinin sıfır olduğu durumlarda, mülkiyet haklarının devlet tarafından net bir şekilde tanımlanması şartıyla, tarafların kendi aralarında pazarlık yaparak dışsallıkları piyasa içinde çözebileceğini savunan teoridir.Doğal Tekel — Üretim miktarı arttıkça birim başına düşen ortalama maliyetlerin sürekli azaldığı (azalan maliyetler) ve bu nedenle üretimin tek bir firma tarafından yapılmasının en etkin çözüm olduğu endüstrilerdir. Elektrik, su ve ••• gaz şebekeleri ••• örnektir.Görev Zararı — Doğal tekel niteliğindeki kamu kuruluşlarının, kaynak dağılımında etkinliği sağlamak amacıyla satış fiyatını marjinal maliyete eşitlemesi sonucu uğradığı ve bütçeden karşılanan zarardır. Devlet demir yollarının zararlarının bütçeden karşılanması buna örnektir.Asimetrik Bilgi — Piyasadaki alıcı ve satıcıların, alışverişe konu olan mal veya hizmetin kalitesi, özellikleri veya riskleri hakkında eşit düzeyde ••• sahip olmaması durumudur. İkinci el araç piyasasında satıcının aracın kusurlarını bilip alıcının bilmemesi bu duruma örnektir.Ters Seçiş — Asimetrik bilgi nedeniyle, piyasada kalitesiz malların veya yüksek riskli bireylerin kaliteli malları veya düşük riskli bireyleri piyasadan uzaklaştırması sürecidir. Sigorta şirketlerinin risk durumunu ayırt edememesi sonucu düşük riskli kişilerin sigorta yaptırmaktan vazgeçmesi bu duruma örnektir.Ahlaki Tehlike — Sözleşme yapıldıktan sonra, riskleri başkasına devreden tarafın (örneğin sigortalının), bu güvenceye dayanarak riskli davranışlarını artırması ve gerekli özeni göstermemesidir. Sağlık sigortası olan birinin gereksiz tıbbi tahliller talep etmesi buna örnektir.Limon Araç Örneği — George Akerlof tarafından geliştirilen ve ikinci el ••• piyasasında alıcıların bilgi eksikliği nedeniyle kaliteli ••• için yüksek fiyat ödemek istememesi, bunun sonucunda piyasada sadece kalitesiz (•••) ••• kalması durumunu açıklayan modeldir.⚑ Bu kavramlarda hata var 