Makro iktisatta toplam talebi oluşturan harcama kalemlerinin başında tüketim harcamaları gelir. Bireyler elde ettikleri gelirleri tüketim ve tasarruf olarak ikiye ayırırlar; örneğin Türkiye'de 2012 yılında tüketim harcamaları GSYİH'nın %88'ini oluşturmuştur. Dışa açık bir ekonomide toplam talep TT = C + I + G + (E - M) formülüyle ifade edilir. John Maynard Keynes tarafından geliştirilen Mutlak Gelir Hipotezi'ne göre bireyler, gelirleri nispetinde belirli bir hayat standardı yakalar ve harcama alışkanlığı edinirler. Gelir arttıkça tüketim harcamaları da artar, ancak tüketimdeki artış gelirdeki artışla aynı oranda olmaz; gelir artarken tüketime ayrılan kısım azalır, tasarrufa ayrılan kısım ise artar. Marjinal Tüketim Eğilimi (c), kullanılabilir gelirdeki bir birimlik artışın ne kadarının tüketime gittiğini gösterir (c = ΔC / ΔYd). Ortalama Tüketim Eğilimi (apc) ise milli gelirin ne kadarlık kısmının tüketime gittiğini açıklar (apc = C / Y). Gelirden bağımsız olarak yapılan zorunlu harcamalar ise otonom tüketim (C0) olarak adlandırılır ve tüketim fonksiyonu C = C0 + cYd şeklinde yazılır. Gelir arttıkça ortalama tüketim eğilimi azalır, bu da tasarrufların arttığı anlamına gelir. Tasarruf, kullanılabilir gelirin tüketime gitmeyen kısmıdır ve marjinal tasarruf eğilimi (s) ile marjinal tüketim eğiliminin toplamı her zaman 1'e eşittir (c + s = 1). Tasarruf fonksiyonu ise S = -C0 + sYd olarak formüle edilir; otonom tüketimin varlığı nedeniyle gelir sıfır olsa bile negatif tasarruf (eski tasarrufların bozulması veya borçlanma) söz konusudur. Nispi gelir hipotezi iki temel üzerine kuruludur. Birincisi, bireylerin tüketim tercihlerinin içinde bulundukları sosyal sınıfın tüketim alışkanlıklarından etkilenmesidir; sosyal çevrenin taklit edilmesi tüketimi artırır. İkincisi ise tüketimin sadece cari döneme değil geçmiş dönemlerde elde edilen en yüksek gelir seviyesine de bağlı olmasıdır; gelirde düşüş olsa bile bireyler alışkanlıklarından kolayca vazgeçmezler. İleriye Yönelik Tüketim Teorileri, Yaşam Boyu Gelir Hipotezi ve Sürekli Gelir Hipotezi olmak üzere ikiye ayrılır. Yaşam Boyu Gelir Hipotezi, bireylerin tüketimlerini cari döneme değil, yaşamları boyunca elde etmeyi planladıkları toplam gelire göre şekillendirdiğini savunur. Rasyonel bireyler çocukluk ve yaşlılık dönemlerinde negatif tasarruf yaparken, gelirlerinin yüksek olduğu orta yaş dönemlerinde tasarruflarını artırırlar. Sürekli Gelir Hipotezi, Milton Friedman benzeri bir yaklaşımla, tüketimin uzun vadeli ortalama gelir beklentisine (sürekli gelir) dayandığını belirtir. Beşeri servet (eğitim ve iş tecrübesi), fiziki ve finansal varlıklar sürekli geliri belirler. Kısa vadeli konjonktürel dalgalanmalarda cari gelir sürekli gelirden sapabilir; ancak uzun vadede ortalama tüketim eğilimi istikrarlı kalır. Tüketim ve tasarrufu etkileyen diğer temel faktörler arasında servet düzeyi (reel ve finansal varlıklar), sosyal ilişkiler ve sosyal güvenlik sisteminin etkinliği, geleceğe yönelik enflasyon/fiyat beklentileri, reel faiz oranları ve gelir dağılımının adaleti yer almaktadır. Dengeli bir gelir dağılımı, gelirin zenginden fakire kaymasını sağlayarak toplumda genel tüketim meylini artırır. Yatırım, sermaye stokuna yapılan net ilaveler olarak tanımlanır ve sermayeyi artırma faaliyetidir. Yatırımlar kamu kesimi ve özel kesim yatırımları olarak ikiye ayrılır. Kamu yatırımları sosyal faydayı amaçlar, kar güdüsü gütmez ve otonom karakterlidir (yol, hastane gibi). Özel sektör yatırımları ise tamamen kar hedefi taşır ve milli gelir ile faiz seviyesinden doğrudan etkilenir. Özel sektör yatırım kararı alınırken yatırımın maliyeti (alternatif finansal araç getiri oranları/faiz), elde edilecek net getiri ve geleceğe yönelik ekonomik beklentiler dikkate alınır. Özel sektör yatırımları üç ana gruba ayrılır: Sabit sermaye yatırımları (makine, teçhizat ve sermaye stoğunu koruma/net artırma yatırımları), konut yatırımları (barınma ve kira geliri amaçlı) ve stok yatırımları (hammadde, yarı mamul ve mamul madde stok değişiklikleri). Sabit sermaye yatırımlarında sermayenin marjinal etkinliği (Mec), yatırıma ilave edilecek son birim sermayenin sağlayacağı getiri oranıdır. Yatırım kararı verilirken Mec ile piyasa reel faiz oranı (r) karşılaştırılır; eğer Mec > r ise yatırım yapılır, Mec < r ise yatırımdan vazgeçilir, Mec = r ise kararsız kalınır. Yatırımlar arttıkça azalan marjinal verim yasası ve artan mal fiyatları nedeniyle Mec azalma eğilimi gösterir. Konut yatırımları; konut fiyatları, menkul değerlerin alternatif getirileri, faiz oranları ve net kira gelirlerinden doğrudan etkilenir. Stok yatırımları ise talep dalgalanmalarına karşı üretimi korumak veya aşamalı üretim zorunluluğu nedeniyle yapılır; planlanan ve planlanmayan stok yatırımları olarak ikiye ayrılır, özellikle konjonktürün daralma dönemlerinde planlanmayan stoklarda artış görülür. Yatırımlar gelirle olan ilişkilerine göre otonom ve uyarılmış yatırımlar olarak incelenir. Otonom yatırımlar, milli gelir seviyesinden ve faiz oranlarından bağımsız olarak yapılması zorunlu olan yatırımlardır. İster kamusal alanda yol yapımı olsun, isterse özel sektörde bozulan bir makinenin yerine yenisinin alınması olsun, bu harcamalar gelir düzeyine bağlı değildir ve grafik üzerinde gelir eksenine paralel bir doğru şeklinde gösterilir. Uyarılmış yatırımlar ise milli gelir seviyesine doğrudan bağlı olan ve gelirdeki artışların toplam talebi büyütmesi sonucu kapasite artırımı amacıyla yapılan yatırımlardır. Milli gelir arttıkça uyarılmış yatırımlar da artış gösterir ve grafik üzerinde orijinden çıkan pozitif eğimli bir doğruyla temsil edilir. Ekonomik dengelerin kurulmasında ve Keynesyen gelir-harcama modellerinin analizinde otonom ve uyarılmış yatırım ayrımı kritik bir öneme sahiptir. Otonom yatırımlar taban oluştururken, uyarılmış yatırımlar ekonominin konjonktürel canlanma evrelerinde çarpan mekanizmasıyla birlikte dalgalanmaları şiddetlendiren veya dengeleyen bir rol oynamaktadır.