Bu Ünitede Neler Öğrendik?myders hazırladı
Bu bölümde döviz piyasasının temel kavramları, işleyiş mekanizmaları ve döviz kuru sistemleri ele alınmaktadır. Döviz, uluslararası ödemelerde kullanılan yabancı para birimleri ve ödeme araçlarını kapsar. Nominal ve reel döviz kuru tanımları üzerinden kurun dış rekabet gücü üzerindeki etkisi açıklanır. Döviz piyasaları, bankalar ve aracı kurumlar vasıtasıyla 24 saat kesintisiz işleyen, tam rekabete yakın örgütlenmemiş piyasalardır. İşlemlerde düz ve çapraz kur yöntemleri kullanılırken, arbitrajcılar piyasadaki fiyat tutarsızlıklarını dengeleyici bir rol oynar.
Döviz talebi ithalat, dış borç ödemeleri ve spekülatif amaçlarla şekillenirken; döviz arzı temel olarak ihracat, doğrudan yatırımlar ve sermaye girişlerinden kaynaklanır. Kur sistemleri ise piyasa müdahalesine göre ikiye ayrılır. Esnek kur sisteminde kurlar arz ve talep dengesiyle belirlenir; bu sistem dış şoklara karşı otomatik bir tampon görevi görür. Sabit kur sisteminde ise merkez bankası kuru belirli bir seviyede tutmakla yükümlüdür. Tarihsel süreçte altın para standardı ve Bretton Woods gibi modellerle uygulanan sabit kur sistemleri, yatırımları teşvik etmeyi ve spekülasyonu önlemeyi hedefler. Merkez bankaları bu sistemlerde kurları kontrol etmek için doğrudan döviz alım-satımı veya faiz oranları üzerinden dolaylı müdahale yöntemlerini kullanır.