Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Maliye Lisans Programı » Makro İktisat 1

Ünite 6: Ünite 6 — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Döviz — Yabancı ülkelerin milli paralarına ve uluslararası ödemelerde kullanılabilen geçerli para ve benzeri ödeme araçlarına verilen addır. Metinde belirtildiği üzere, dünya ticaretinde en yaygın kabul gören dövizler ABD Doları ve Euro'dur.

Efektif — Döviz kavramının daha dar ve fiziksel bir karşılığı olup, banknot halindeki yabancı paraları ifade eder. Yabancı para cinsinden banknotlar efektif olarak adlandırılırken, çek ve poliçe gibi kıymetli evraklar da döviz tanımına dahildir.

Nominal Döviz Kuru — Bir birim yerli para ile alınabilecek yabancı para miktarını gösteren orandır. Örneğin, 1 Amerikan Doları = 2.00 TL ifadesi nominal döviz kurunu yansıtır.

Reel Döviz Kuru — Bir birim yerli paranın yabancı paralar karşısındaki satın alma gücünü gösteren ve ülkenin dış rekabet gücünü belirleyen katsayıdır. RDK formülü ile hesaplanır ve ihracat-ithalat dengesini doğrudan etkiler.

Çapraz Kur — İki ülke arasındaki döviz kurunun üçüncü bir ülkenin milli para birimi cinsinden dolaylı olarak ifade edilmesidir. Örneğin, Türk Lirası ile önce Euro, alınan Euro ile de Dolar alınması çapraz kur işlemlerine örnektir.

Dolaysız Kotasyon (Avrupa Modeli) — Döviz kurunun ulusal para birimi biçiminde tanımlanmasıdır. Örneğin, 1 Amerikan Doları = 2.00 Türk Lirası şeklinde ifade edilmesi dolaysız kotasyon olarak adlandırılır.

Dolaylı Kotasyon (Amerikan Modeli) — Ulusal para karşılığında alınabilecek yabancı para miktarını yansıtan kur ifade biçimidir. Örneğin, 1 Türk Lirası = 0.50 Amerikan Doları şeklinde ifade edilmesi dolaylı kotasyondur.

Spekülasyon — Spekülatörlerin geleceğe yönelik döviz kuru beklentileri oluşturarak aradaki kur farkından kar elde etmeyi hedefledikleri işlemdir. Fiyatının yükseleceği beklenen döviz satın alınır, düşeceği beklenen satılır.

Döviz Arbitrajı — Ucuz dövizin bir ülkeden alınıp aynı anda başka bir ülke piyasasında daha yüksek fiyata satılması işlemidir. Eş anlı gerçekleştirildiği için spekülasyonun aksine herhangi bir risk barındırmaz.

Esnek Kur Sistemi — Hükümetlerin ve merkez bankalarının döviz piyasasına müdahale etmediği, döviz kurunun tamamen serbest piyasadaki arz ve talebin karşılaşmasıyla belirlendiği sistemdir.

Sabit Kur Sistemi — Döviz kurunun piyasa koşullarına bırakılmayıp, merkez bankası tarafından ilan edilen belirli bir seviyede sabit tutulmasını öngören döviz rejimidir.

Altın Para Standardı — 19. yüzyılda uygulanmış olan, ülkelerin milli paralarının değerinin belirli bir ağırlıktaki altına endekslendiği ve kurların bu sayede sabit kaldığı bir sabit kur sistemidir.

Ayarlanabilir Sabit Kur Sistemi (Bretton Woods) — Ülke paralarının altına değil, ABD Doları'na endekslendiği ve kurların belirlenen paritenin %1 altı ve üstü kadar dalgalanmasına izin verilen sistemdir.