Klasik iktisat teorisine göre ekonomi her zaman tam istihdam seviyesinde dengeye gelir. Tam istihdam, üretim faktörlerinden emek ve sermayenin tam kapasitede kullanılması demektir. Emeğin tam kapasitesi doğal işsizlik oranı dışında işsizlik olmaması anlamına gelir ve işsizlik oranının %94-96 arasında olmasını ifade eder. Sermayenin tam kapasitesi ise üretimde kullanılan makine ve teçhizatın en üst düzeyde faaliyette bulunmasıdır. Keynezyen iktisat teorisi ise Klasik görüşün aksine ekonominin daima tam istihdamda dengeye gelemeyeceğini, sağlansa bile bunun geçici olacağını savunur. Çeşitli talep yetersizlikleri ve daralmalar nedeniyle emek ve sermaye tam kapasiteyle kullanılamaz, bu da ekonominin eksik istihdam seviyesinde dengeye gelmesine yol açar. Bu duruma fiili hasıla veya fiili milli gelir denir. Gelir eksenini ikiye ayıran tam istihdam duvarı (Yt doğrusu) solunda eksik istihdam bölgesini (reel alan) sağında ise aşırı istihdam bölgesini (nominal alan) barındırır. Tam istihdam duvarına kadar olan reel alandaki artışlar üretim faktörlerinin miktarındaki artışlardan kaynaklanır. Nominal alanda ise üretim faktörleri zaten tam kapasitede olduğu için milli gelir artışları yalnızca fiyatlar genel seviyesindeki yükselişlerle (enflasyon) karşılık bulur. Deflasyonist açık, milli gelir seviyesinin tam istihdam seviyesinin gerisinde (solunda) eksik istihdamda dengeye geldiği durumu ifade eder. Üretim faktörlerinin bir kısmı atıl kaldığı için hasıla potansiyel hasılanın altındadır. Bu durum işsizliğin artmasına ve kapasitenin düşük kullanılmasına yol açarak ekonomi üzerinde negatif bir etki yaratır; ancak fiyatlar genel düzeyinde yükselme yaratmaması olumlu bir yönüdür. Klasikler ekonominin kendi kendine dengeye geleceğini savunurken, Keynesyenler hükümet müdahalesinin şart olduğunu belirtir. Deflasyonist açığın kapatılması için toplam talebin artırılması gerekmektedir. Basit Keynezyen modelde faiz oranları sabit kabul edildiğinden para politikası yerine genişletici maliye politikaları tercih edilir. Genişletici maliye politikası kapsamında devlet kamu harcamalarını artırarak toplam talep eğrisini yukarı kaydırır. Kamu harcamalarındaki artış, kamu harcamaları çarpanının etkisiyle milli geliri Y1 seviyesinden tam istihdam seviyesi olan Yt'ye yükseltir. Kamu harcamaları artışı, transfer ödemelerine kıyasla harcamaların tamamı doğrudan üretime yansıdığı için deflasyonist açığın kapatılmasında çok daha etkilidir. Enflasyonist açık, tam istihdam duvarının (Yt) sağında, yani nominal alanda gerçekleşen dengesizlik durumudur. Bu durumda kapasite kullanımı %100, işsizlik ise doğal seviyesindedir. Toplam talebin tam istihdam seviyesinden sonra da artmaya devam etmesi, üretim artırılamadığı için doğrudan fiyatlar genel seviyesinde yükselişe (enflasyona) neden olur. Keynezyen teoriye göre enflasyonist açığı ortadan kaldırmak için daraltıcı maliye politikaları uygulanmalıdır. Enflasyonist baskının temel nedeni aşırı toplam taleptir; bu nedenle toplam talebi frenleyecek veya azaltacak tedbirler alınmalıdır. Daraltıcı maliye politikası kapsamında kamu harcamalarında veya transfer ödemelerinde yapılacak kesintiler, çarpan etkisiyle toplam talep eğrisini aşağı kaydırarak ekonomiyi tekrar tam istihdam seviyesine getirir. Ayrıca vergi oranlarının artırılması da toplam talep eğrisinin eğimini azaltarak enflasyonist açığın giderilmesine katkı sağlar. Otonom harcamalarda meydana gelen bir değişmenin milli gelir üzerindeki dalgalandırıcı etkisini kendiliğinden hafifleten unsurlar otomatik istikrarlandırıcılar olarak adlandırılır. Bu mekanizmaların en temel örneği gelir vergisidir. Vergilerin milli gelire bağlı olarak değişmesi, vergi çarpanının değerini otonom vergiler durumuna göre küçültür. Vergilerin gelire bağlı olduğu durumda çarpan katsayısının daha küçük olması, otonom tüketim veya yatırımlarda meydana gelen bir şokun milli gelir üzerindeki dalgalandırıcı etkisini sınırlar. Bu sayede gelir vergisi otomatik istikrarlandırıcı işlevi görerek iktisadi dalgalanmaların şiddetini azaltır. Ekonomilerin daralma dönemlerinde devreye giren işsizlik sigortası ödemeleri ve sosyal transfer harcamaları da otomatik istikrarlandırıcı sınıfına girer. Daralma döneminde artan işsizlik ödemeleri toplam talebin aşırı düşmesini engeller ve ekonomiyi destekler. Hızlandıran mekanizması, tüketim harcamalarındaki değişmelerin yatırım harcamaları üzerindeki etkisini inceler. Üretim ile tüketim arasında zaman farkı bulunur; tüketim hemen gerçekleşirken sermaye birikimi ve üretim zaman alır. A. Aftalion bu durumu soba ve elektrik örnekleriyle açıklayarak sermaye yatırımının zaman alıcı yapısına dikkat çekmiştir. Milli gelirdeki bir artışın toplam talebi artırması yoluyla yeni yatırımları harekete geçirmesi uyarılmış yatırım harcamalarını doğurur. Hızlandıran mekanizması formülü Delta I = v * Delta C şeklindedir; burada v hızlandıran katsayısını (sermaye/hasıla oranı), Delta C ise tüketim harcamalarındaki artışı gösterir. Örnek olarak sermaye hasıla oranı 5 ise, tüketim malları talebindeki artışın kat kat fazlası kadar yatırım talebi doğar. Hızlandıran mekanizmasının tam anlamıyla çalışabilmesi için ekonomide sermaye yoğun teknolojilerin kullanılması, emek piyasasında ve tüketim malları üreten firmalarda boş kapasitenin olmaması (tam kapasite çalışılması), buna karşılık yatırım malları üretenlerin eksik kapasiteyle çalışması ve girişimcilerin olumlu beklentilerini koruması şarttır.