Ünite 8: Durgunluk ve Maliye Politikası — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Büyük Buhran döneminde Klasik iktisatçıların 'görünmez el' ve 'ücretlerin aşağı doğru esnekliği' teorilerinin neden başarısız olduğunu Keynesyen yaklaşım çerçevesinde araştırıp karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Klasik teoriye göre ücretlerin düşmesi işsizliği kendiliğinden çözerken, Keynesyen yaklaşıma göre ücretlerin düşürülmesi çalışanların harcanabilir gelirini ve dolayısıyla toplam talebi daha da azaltarak durgunluğu derinleştirir. Büyük Buhran, piyasanın kendi kendini her zaman tam istihdama ulaştıramayacağını ve devlet müdahalesinin şart olduğunu kanıtlamıştır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Durgunluk döneminde uygulanacak kamu yatırım harcamaları ile sosyal transfer harcamalarının toplam talep üzerindeki genişletici etkilerini çarpan mekanizması ve marjinal tüketim eğilimi açısından tartışınız.
Yanıt / ipucu
Yatırım harcamaları piyasadan doğrudan mal ve hizmet alarak üretimi ve istihdamı doğrudan tetiklerken; transfer harcamaları düşük gelirli kesimlerin yüksek marjinal tüketim eğilimi sayesinde hızla tüketime dönüşür. Her iki harcama türü de çarpan etkisiyle milli gelir üzerinde yüksek genişletici etki yaratır ancak yatırım harcamaları ek olarak özel sektöre dışsal fayda sağlar.
Alıştırma 3myders hazırladı
Gelir vergisi indirimleri ile gider (tüketim) vergisi indirimlerinin durgunluktan çıkış hızı ve tüketici davranışları üzerindeki etkilerini karşılaştırarak analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Gelir vergisi indirimlerinin bir kısmı tasarrufa yönelebilirken, KDV ve ÖTV gibi gider vergisi indirimleri doğrudan mal ve hizmet fiyatlarını düşürür. Fiyatların düşmesi tüketicilerin ertelenen taleplerini anında harekete geçirdiği için gider vergisi indirimleri toplam talebi çok daha hızlı ve yüksek oranda artırır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Durgunluk döneminde bütçe açıklarını kapatmak için başvurulan iç borçlanmanın 'dışlama etkisi' (crowding-out) yaratma sürecini ve bu durumun özel sektör yatırımlarına etkisini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
İç borçlanma, devletin yerel piyasadaki sınırlı fonlara talep göstermesine neden olarak faiz oranlarını yükseltir. Yükselen faiz oranları özel sektörün borçlanma ve yatırım maliyetlerini artırarak özel yatırımların azalmasına (dışlanmasına) yol açar ve durgunlukla mücadeleyi zorlaştırır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Dış borçlanmanın durgunluk döneminde taze kaynak sağlama avantajı ile uzun vadede yaratabileceği 'ikiz açık' ve 'yerel paranın aşırı değerlenmesi' risklerini değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Dış borçlanma faizleri yükseltmeden ülkeye taze sermaye sokarak ekonomiyi canlandırır; ancak aşırı döviz girişi yerel parayı değerleyip ithalatı artırarak dış ticaret dengesini bozabilir. Eğer bu fonlar verimsiz harcanırsa, geri ödeme döneminde hem bütçe hem de ödemeler dengesi açığı (ikiz açık) riski ortaya çıkar.
