Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Maliye Lisans Programı » Maliye Tarihi

Ünite 11: Üçüncü Küreselleşme Evresinde Maliye Politikaları — Doğru/Yanlış

Gösterilen tanım o kavrama ait mi? 15 soru var.

1 / 150 doğru

İkiz Açık

Bir ülke ekonomisinde kamu bütçe açığı ile cari işlemler (dış ticaret) açığının aynı dönemde birlikte ve birbirini tetikleyecek şekilde ortaya çıkması durumudur.

İkiz Açık — Bir ülke ekonomisinde kamu bütçe açığı ile cari işlemler (dış ticaret) açığının aynı dönemde birlikte ve birbirini tetikleyecek şekilde ortaya çıkması durumudur.

Neoliberal Küreselleşme — 1980 sonrasında başlayan, sermaye hareketlerinin serbestleşmesini, devletin ekonomideki doğrudan müdahalesinin azaltılmasını ve piyasa mekanizmasının ön plana çıkarılmasını savunan küreselleşme evresidir. Türkiye bu sürece 24 Ocak 1980 Kararları ile adım atmıştır.

Görev Zararı — Kamu bankalarına veya kamu iktisadi teşebbüslerine, hükümet tarafından sosyal veya politik amaçlarla bütçe sınırları dışında verilen görevler nedeniyle oluşan mali zararlardır. 2001 programıyla bu zararlar tasfiye edilmiştir.

Katma Değer Vergisi (KDV) — Türkiye'de 1985 yılında uygulanmaya başlanan, mal ve hizmet teslimlerinde yaratılan katma değer üzerinden alınan ve dolaylı vergilerin toplam bütçe gelirleri içindeki payını hızla artıran harcama vergisidir.

Gelirler Politikası — İstikrar programlarında enflasyon beklentilerini kırmak amacıyla ücretlerin, maaşların ve fiyatların geleceğe yönelik enflasyon hedefiyle uyumlu olarak belirlenmesi yöntemidir.

Sıcak Para — Ülkeler arasındaki faiz ve kur farklarından yararlanarak kısa vadeli kazanç elde etmek amacıyla hızlıca giriş ve çıkış yapabilen portföy yatırımlarıdır. Türkiye'den 1997-1998 yıllarında 6 milyar dolar sıcak para çıkışı yaşanmıştır.

Post-Washington Uzlaşması — 1990'ların sonundan itibaren devletin piyasadan tamamen çekilmesi yerine, işlevinin yeniden tanımlanarak kamu-özel ortaklıkları aracılığıyla piyasayı düzenleyici ve destekleyici bir rol üstlenmesini öngören yaklaşımdır.

Ortodoks İstikrar Programı — Enflasyonu düşürmek ve ödemeler dengesini düzeltmek amacıyla geleneksel olarak sıkı para ve sıkı maliye politikalarının (kamu harcamalarının kısılması, vergilerin artırılması) birlikte uygulandığı programlardır. 24 Ocak Kararları bu niteliktedir.

Peşin Vergi Ödeme Sistemi — Mükelleflerin elde ettikleri gelirlerin vergisini yıl sonunu beklemeden, dönemler halinde peşin olarak ödemelerini sağlayan ve 1981 yılında Türkiye'de vergi tahsilatını hızlandırmak amacıyla başlatılan sistemdir.

24 Ocak Kararları — Türkiye'de 1980 yılında ithal ikameci sanayileşme modelinden vazgeçilerek dışa açık, ihracata dayalı büyüme modeline geçilmesini sağlayan tarihi yapısal reform kararlarıdır.

Heterodoks İstikrar Programı — Geleneksel sıkı para ve maliye politikalarının yanı sıra, kronik enflasyonu hızlıca düşürmek için ücret, fiyat ve döviz kuru gibi büyüklüklerin devlet tarafından doğrudan veya dolaylı olarak yönlendirildiği gelirler politikasını da içeren programlardır. 1999 İstikrar Paketi bu modele örnektir.

Kamu Kesimi Borçlanma Gereği (KKBG) — Kamu sektörünün harcamalarını karşılamak için vergi ve benzeri olağan gelirleri dışında ihtiyaç duyduğu toplam borçlanma miktarıdır. 1990'lı yıllarda Türkiye'de bu oranın yükselmesi krizlerin temel nedeni olmuştur.

Özelleştirilmiş Keynescilik — 1980'li yıllarda refah devleti politikalarının terk edilerek kamu harcamalarının kısılması, kamu iktisadi teşebbüslerinin özelleştirilmesi ve kamu denetiminin azaltılmasıyla karakterize edilen iktisadi yaklaşımdır. Bu süreçte devletin piyasalardaki doğrudan üretici ve koruyucu rolü zayıflatılmıştır.

Washington Uzlaşması — Gelişmekte olan ülkelerin uluslararası sermaye piyasalarına açılmasını, dış ticaretin serbestleştirilmesini ve devletin küçültülmesini öngören neoliberal reform paketlerinin genel adıdır. Bu uzlaşma, sermayenin azgelişmiş ülkelere akışını hızlandırmıştır.

Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı — 2001 krizi sonrasında Türkiye'de mali sektörü yapılandırmak, kamu finansmanını güçlendirmek ve enflasyonla mücadele etmek amacıyla yürürlüğe konulan kapsamlı reform programıdır.