Ünite 8: Araştırmada Ölçme ve Ölçekler — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Fiziksel bir değişken (örneğin ağırlık) ile sosyal bir değişkeni (örneğin tutum) ölçme süreci açısından karşılaştırarak, sosyal bilimlerdeki ölçme zorluğunun temel nedenini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Fiziksel değişkenler standart birimlere ve doğrudan gözleme dayalıyken, tutum gibi sosyal değişkenler sübjektif yargılara ve dolaylı göstergelere dayanır. Bu durum, sosyal bilimlerde herkesin üzerinde uzlaştığı standart birimlerin geliştirilmesini zorlaştırır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Günlük hayatınızdan bir 'olgusal ölçme' ve bir 'yargısal ölçme' örneği belirleyerek, bu iki ölçüm türünün sonuçlarının güvenilirliği açısından farkını tartışınız.
Yanıt / ipucu
Olgusal ölçme (örneğin bir sınıftaki öğrenci sayısı) herkes için aynı sonucu verirken, yargısal ölçme (örneğin bir derse yönelik ilgi düzeyi) kişisel yorumlara açıktır. Olgusal ölçmeler nesnel, yargısal ölçmeler ise görelidir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Sosyal bilimlerde soyut bir kavramı (örneğin 'akademik başarı') ölçmek istediğinizi varsayın. Tek bir soru yerine neden birden fazla değişken kullanarak bir indeks oluşturmanız gerektiğini gerekçelendiriniz.
Yanıt / ipucu
Tek bir değişken soyut kavramı tam olarak temsil edemeyebilir. Birden fazla değişken kullanarak indeks oluşturmak, kavramın geçerlik olasılığını artırır ve daha kapsamlı bir ölçüm yapmanızı sağlar.
Alıştırma 4myders hazırladı
Likert tipi bir tutum ölçeği hazırlarken izlenmesi gereken adımları (cümle havuzu, ön deneme, dengeleme) bir taslak üzerinde kısaca kurgulayınız.
Yanıt / ipucu
Önce ölçmek istediğiniz tutumla ilgili çok sayıda cümle yazın (havuz), ardından bu cümleleri küçük bir gruba uygulayarak ayırt ediciliği düşük olanları eleyin. Son aşamada, olumlu ve olumsuz cümleleri dengeli bir şekilde ölçeğe yerleştirin.
Alıştırma 5myders hazırladı
Guttman ölçeğinin 'yığışımlı' (kümülatif) yapısını bir örnekle açıklayınız. Bir bireyin bir maddeye 'evet' demesinin, kendisinden önceki maddelere de 'evet' dediği anlamına gelmesi neyi ifade eder?
Yanıt / ipucu
Guttman ölçeğinde maddeler hiyerarşiktir; örneğin 'yabancı dil bilirim' maddesine evet diyen birinin, 'alfabeyi bilirim' maddesine de evet demiş olması beklenir. Bu, ölçümün tek bir boyutta ilerlediğini ve maddelerin birbirini kapsadığını gösterir.
