Stratejik Ortaklıkİki ya da daha fazla bağımsız işletmenin, belirli bir stratejik amacı gerçekleştirmek için teknolojilerini, kaynaklarını ve yeteneklerini karşılıklı yarar sağlayacak şekilde birleştirdikleri işbirliği anlaşmalarıdır. Örneğin, iki otomotiv devinin ortak bir elektrikli motor teknolojisi geliştirmek için güçlerini birleştirmesi bu kapsamdadır.
Lisans Anlaşmaları (Lisanslama)Patent hakkı ile korunan belirli bir ürünün, teknolojinin ya da markanın belirli bir süre ve ücret karşılığında başka bir işletme tarafından üretilmesine veya pazarlanmasına izin veren işbirliği türüdür. Örneğin, Massey-Ferguson traktörlerinin Türkiye'de Uzel Makine A.Ş. tarafından üretilmesi lisanslamaya örnektir.
Dış Kaynaklardan Yararlanma (Outsourcing)Bir işletmenin ana faaliyet konusu dışındaki işlevlerini (güvenlik, yemek, taşımacılık vb.) maliyet avantajı sağlamak amacıyla başka uzman işletmelere (taşeronlara) devretmesidir. Örneğin, bir holdingin bina güvenliği hizmetini profesyonel bir güvenlik şirketine devretmesi outsourcing uygulamasıdır.
Üretim İmtiyaz Hakkı (Franchising)Tekel durumundaki bir üreticinin, mallarını veya hizmetlerini belirli bir bölgede satma ve üretme hakkını, ana işletmenin standartlarına uyulması koşuluyla bağımsız bir girişimciye devretmesidir. Örneğin, McDonald's veya Burger King restoranlarının yerel girişimciler tarafından ana şirketin kurallarıyla işletilmesi bu türdendir.
Ortak Girişim (Joint Venture)İki ya da daha fazla işletmenin kendi öz yetenekleri doğrultusunda faaliyetlerini birleştirmek yoluyla, kendileri dışında ayrı bir yasal kimliği ve tüzel kişiliği olan yeni bir işletme kurmalarıdır. Örneğin, iki farklı ülkenin hava yolu şirketinin güçlerini birleştirerek tamamen yeni isimde uluslararası bir kargo şirketi kurmasıdır.
Yönetsel EtikMeslek etiğinin bir alt dalı olup, etiğin yönetim süreçleri düzleminde ele alınmasıdır; belirli bir örgüt içinde yöneticilerin karar alırken uyması gereken ilke, kural ve standartları ifade eder. Örneğin, bir insan kaynakları yöneticisinin işe alımlarda kişisel yakınlıkları değil liyakati esas alması yönetsel etiğin gereğidir.
Teleolojik Etik (Sonuçsalcı Etik)Bir eylemin tek başına iyi veya kötü olmadığını, o eylemin ortaya çıkardığı sonuçlara ve neticelere bakılarak değerlendirilmesi gerektiğini savunan etik yaklaşımıdır. Örneğin, yalan söylemek genel olarak kötüdür ancak bir insanın hayatını kurtaracaksa teleolojik açıdan doğru kabul edilebilir.
Bencillik (Egoizm) İlkesiTeleolojik etik yaklaşımının alt kolu olup, insanların refahını değil sadece kişisel menfaat ve çıkarı merkez kabul eden, bireysel çıkarın yol gösterici olduğunu savunan anlayıştır. Örneğin, bir yöneticinin şirket bütçesini kendi akrabasının şirketine hiçbir ihale yapmadan aktarması egoizm ilkesiyle açıklanabilir.
Faydacılık İlkesiJeremy Bentham ve John Stuart Mill öncülüğünde gelişen, bir eylemin doğruluğunun o eylemden etkilenen kişilerin sağladığı toplam fayda ve mutluluğa göre belirlenmesi gerektiğini savunan teleolojik yaklaşımdır. Örneğin, bir fabrikanın kurulmasının binlerce kişiye iş imkanı ve refah sağlayarak bölgeye genel bir mutluluk getirmesi faydacılıkla açıklanır.
Deontolojik Etik (Ödev Ahlakı)Eylemlerin sonuçlarından bağımsız olarak, o eylemin özündeki niyet, ilke, yasa, ödev ve yükümlülüklere göre değerlendirilmesi gerektiğini savunan etik yaklaşımıdır. Örneğin, rüşvet teklif edilmesine rağmen 'dürüstlük kuralı' gereği bu teklifin kesinlikle reddedilmesi deontolojik bir tutumdur.
Kant AhlakıAlman filozof Immanuel Kant tarafından ortaya konan, ahlakın temelini sezgi veya faydaya değil akla dayandıran, ahlaki davranışın koşulsuz ve her durumda yerine getirilmesi gereken evrensel bir ödev olduğunu savunan felsefedir. Örneğin, zor durumdaki birine yardım etmeyi menfaat için değil, bu bir ödev olduğu için gerçekleştirmek Kant ahlakına uygundur.
İrtikap (Haraç)Kamu görevlisinin görevini kötüye kullanarak vatandaştan hak etmediği bir paranın verilmesi veya menfaat sağlanması konusunda baskı (icbar) yapması ya da ikna etmesidir. Örneğin, bir belediye memurunun ruhsat işlemlerini hızlandırmak için esnaftan rıza dışı zorla ek ödeme talep etmesi irtikaptır.
Rant KollamaÇıkar ve baskı gruplarının, devlet tarafından yapay olarak yaratılmış bir ekonomik kaynağı veya ayrıcalığı elde etmek için giriştikleri faaliyetler ve harcamalardır. Örneğin, bazı büyük şirketlerin belirli vergi muafiyetleri veya teşvikler alabilmek için siyasetçiler üzerinde yoğun lobi faaliyetleri yürütmesi rant kollamadır.
