Ünite 9: Yalın Yönetim (Lean Management), Küçülme (Downsızıng) ve Bencmarkıng (Kıyaslama)

Japon Kalite Devrimi ve Batı

1980'lerin başında rakiplerini geçmek isteyen Batılı işletmelerin arayışları ve Japonya'nın öncülüğünü yaptığı Kalite Devrimi, yalın yönetim ve benchmarking gibi modern yönetsel araçların ortaya çıkmasında ana tetikleyici olmuştur.

Küçülme Dalgasının Evrimi

Küçülme uygulamaları ilk dönemlerde ağırlıklı olarak üretim sahasındaki mavi yakalı çalışanları hedef alırken, sonraki dönemlerde beyaz yakalı ofis çalışanları ve yönetsel kademeleri de içine alarak genişlemiştir.

Cameron'ın Küçülme Tanımı

Akademisyen Cameron'a göre küçülme; planlı bir yönetsel çaba olması, odak noktasında çalışanların bulunması, verimlilik ve etkililik sağlaması ve iş süreçlerinin yeniden gözden geçirilmesini zorunlu kılması özellikleriyle özetlenir.

Mishra ve Arkadaşlarının Küçülme Bulgusu

Geçmişte küçülmenin temel amacı maliyetlerin düşürülmesi ve sermaye verimliliği iken, günümüzde işletmelerin çevresel değişimlere uyum sağlama yeteneği, yenilikçilik ve yaratıcılık düzeylerinin artırılması hedeflenmektedir.

Anahtar Kavramlar

Yalın YönetimKaynakların uygun değerde minimum kullanılması ve kalite maliyetlerinin en aza indirilmesi sürecidir. Örnek olarak, gereksiz stokların ve hurda maliyetlerinin sıfırlanması gösterilebilir.

Muda (İsraf)Japon kültüründeki 'mottoınal' anlayışının bir ürünü olup, sahip olunan kaynakların kutsal birer emanet olduğunu ve en iyi şekilde değerlendirilmemesinin israf ve günah olduğunu savunan yalın yönetim unsurudur.

Sıfır Hiyerarşiİşi gerçekleştiren kişinin o konuda en çok bilgi ve yetkinliğe sahip olduğu gerekçesiyle yetkilerin en alt kademede toplanması ve ara yönetimlerin kaldırılması durumudur.

Küçülme (Downsizing)İşletmenin etkililiğini, verimliliğini ve rekabetçiliğini artırmak amacıyla işgücü sayısının planlı bir şekilde azaltılması, maliyetlerin düşürülmesi ve süreçlerin yeniden değerlendirilmesi faaliyetidir.

Entelektüel SermayeKüçülme sürecinde insan kaynaklarının sadece bir maliyet unsuru olarak değil, işletmenin değer yaratan beyin gücü ve bilgi birikimi bileşeni olarak ele alınması gerektiği duruma karşılık gelir.

Benchmarking (Kıyaslama)Bir organizasyonun performansını artırmak için kendi içinde veya dışındaki en iyi uygulamaları tespit edip kendi yapısına uyarlaması, yani başarılı uygulamalardan öğrenmesidir.

İçsel BenchmarkingÇok uluslu veya büyük işletmelerin farklı departmanları veya şubeleri arasındaki benzer işlevlerin birbiriyle kıyaslandığı en kolay benchmarking türüdür.

Rekabetçi BenchmarkingDoğrudan aynı sektörde faaliyet gösteren rakiplerin benchmarking ortağı veya hedefi olarak seçilerek karşılaştırma yapılması çalışmasıdır.

İşlevsel BenchmarkingDoğrudan rakip olma zorunluluğu olmaksızın, farklı endüstrilerden aynı işleve veya operasyonel sürece sahip başka bir işletmenin kıyaslama için seçildiği yöntemdir.

Jenerik BenchmarkingEndüstriler birbirinden tamamen farklı olsa bile temel amaçları ve süreçleri aynı olan işlevlerin karşılaştırılmasıdır; uzun vadeli dönüşümü nedeniyle en zor kabul gören türdür.

Diğer Önemli Bilgiler

Cascio'nun Kritik Başarı Faktörleri

Cascio (1993), küçülme süreçlerinde kısa vadeli işten çıkarma taktikleri ile örgüt yapısının ve kültürünün yeniden tasarlanması gibi uzun vadeli stratejilerin eş zamanlı olarak yürütülmesinin hayati önem taşıdığını belirtmektedir.

Benchmarkingsiz Klasik Analiz Ayrımı

1980'lerden önce işletmeler pazardaki yerlerini belirlemek için sadece sayısal karşılaştırmalar ve ürün/hizmet çıktılarına odaklanan klasik rekabet analizleri kullanırken, benchmarking bu çıktıların arkasındaki yönetim becerilerine odaklanmıştır.

Sınavda Dikkat Et

Yalın yönetimin iki temel unsurunun 'Muda (israf)' ve 'Yalın' olduğunu, israfın önlenmesinin en temel amaç olduğunu unutmayın.
Yalın yönetimde hiyerarşinin azaltıldığını ('sıfır hiyerarşi'), hiyerarşi artışını savunan önermelerin her zaman yanlış olduğunu bilin.
Küçülmenin (downsizing) rastgele pazar kayıpları değil, verimlilik ve etkililik için 'planlı bir yönetsel çaba' olduğunu kesinlikle unutmayın.
Küçülme sürecinin 4 aşamasının sırasını (Karar verme -> Plan hazırlama -> Bilgi paylaşımı -> Uygulama) ezberleyin, sınavda sıralama sorusu gelir.
Benchmarking'in bir 'taklit veya kopyalama' değil, başarılı uygulamaları kendi bünyesine 'uyarlama' faaliyeti olduğunu vurgulayan şıklara dikkat edin.
Benchmarking türlerinden en zor kabul edilen ve endüstriler fark etmeksizin aynı amacın güdüldüğü türün 'Jenerik Benchmarking' olduğunu unutmayın.
Klasik rekabet analizi ile Benchmarking arasındaki farkta; klasik analizin çıktıları, benchmarking'in ise yönetim becerilerini karşılaştırdığını ayırt edin.