Örgütsüz Kapitalizm (Disorganize Kapitalizm)John Urry ve Scott Lash tarafından ortaya atılan, gelişmiş kapitalist ülkelerde ekonomi, devlet ve sivil toplumdaki parçalanmayı anlatan kavramdır. 1960'lardan sonra imalatın gerilemesi, beyaz yakalıların artması ve sınıf politikasının zayıflamasıyla ortaya çıkmıştır.
EndüstrisizleşmeEnformasyon ve bilgi toplumuna geçiş sürecinde geleneksel imalat sanayisinin ve fabrikaların ağırlığını yitirmesidir. Bu süreç, mavi yakalı işçi sayısını azaltarak sendikaların temel tabanını ve işlevselliğini olumsuz etkilemiştir.
Endüstri-Sonrası Yeni ProletaryaAndre Gorz'un, yeterince iyi eğitim alamamış, düzenli bir işe sahip olmayan ve yılın farklı dönemlerinde farklı vasıfsız işlerde çalışan kesimler için kullandığı kavramdır. Bu işçiler kendilerini hiçbir sınıfa ait hissetmemektedirler.
Ko-Determinasyon (Ortak Yönetim)Devletin sendikalara şirket yönetimi karşısında veto yetkisi ve zorunlu üyelik gibi güçlü yasal konumlar kazandırmasını içeren yapılanma modelidir. Almanya, Hollanda ve İskandinav ülkelerindeki sendikalar bu yolu tercih etmiştir.
Post-Endüstriyel DönüşümSanayi toplumundan bilgi ve hizmet toplumuna geçişi ifade eden süreçtir. Bu dönemde iş gücünün homojenliği zayıflamış, bireysellik ve bilgi işçiliği ön plana çıkmıştır.
Doktriner SendikacılıkSınıf ve kitle sendikacılığı anlayışını savunan, dayanışma, birlik, tek tip muamele, eşit ücret ve ortak mücadele gibi ilkelere dayanan geleneksel sendikacılık biçimidir.
Bilgi İşçisiPost-endüstriyel toplumda ortaya çıkan, yüksek vasıflara sahip, bireysel pazarlık gücü yüksek ve yüksek mobilitesi olan yeni nesil çalışan profilidir.
Atipik ÇalışmaStandart tam zamanlı ve kadrolu çalışma biçimleri dışındaki part-time (yarı zamanlı), geçici veya esnek çalışma şekilleridir. Bu çalışma biçimleri sendikalaşma oranlarını düşürmektedir.
Koruyucu İlgiSendikaların yeni teknolojiler ve değişimler karşısında, işçilerin çıkarları doğrultusunda gelişmeleri yönlendirme amacıyla izledikleri tepki stratejisidir.
Kalite Kontrol ÇemberleriKüreselleşme ile birlikte rekabetin artması sonucu işletmelerde kurulan, işçi ile yönetim arasında doğrudan ilişki kurarak sendikaların aracı rolünü zayıflatan modern yönetim araçlarıdır.
Ücret SendikacılığıTemel odak noktası sadece ücret artışları ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi olan, geleneksel dar kapsamlı sendikal anlayıştır.
Kolektif Kimlikİşçi sınıfının ortak bir bilinç etrafında birleşerek sahip olduğu aidiyet duygusudur. Örgütsüz kapitalizm ve esnek üretimle birlikte bu kimlik zayıflamıştır.
Uzlaşmacı SendikacılıkÜçlü diyaloğu (işçi-işveren-devlet) esas alan ve merkezi örgütlenmeye dayanan sendikal yapılanma modelidir.
MobiliteÇalışanların iş veya meslek değiştirme hareketliliğidir. Bilgi işçilerinin mobilitesi oldukça yüksek olduğundan geleneksel sendikalara bağlılıkları düşüktür.
İnsan Kaynakları Yönetimiİşçi ile yönetim arasında doğrudan iletişim kurarak işçinin değerlerini şirket ideolojisiyle bütünleştiren ve sendikanın gereklilik algısını zayıflatan modern yönetim yaklaşımıdır.
