Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Planlama ve organizasyon süreçleri arasındaki ilişkiyi Chandler'ın 'strateji yapıyı belirler' görüşü çerçevesinde tartışarak, bu iki fonksiyonun birbirini nasıl etkilediğini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Planlama ne yapılacağını belirlerken, organizasyon bu işlerin nasıl yapılacağını yapılandırır. Strateji ve yapı arasında iki yönlü bir etkileşim vardır; belirlenen stratejik hedefler organizasyon şemasını şekillendirirken, mevcut yapısal sınırlar da yeni stratejilerin uygulanabilirliğini etkiler.
Alıştırma 2myders hazırladı
Yüksek çevresel belirsizlik ve kriz dönemlerini karşılaştırarak, bu iki farklı durumda merkezileşme derecesinin (yetki devrinin) nasıl konumlandırılması gerektiğini gerekçeleriyle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Çevresel belirsizliğin yüksek olduğu dönemlerde hızlı karar alabilmek için yetki alt kademelere devredilmeli (düşük merkezileşme), kriz dönemlerinde ise hızlı ve tek elden koordinasyon sağlamak amacıyla yetkiler tepe yönetimde toplanmalıdır (yüksek merkezileşme).
Alıştırma 3myders hazırladı
Geleneksel bölümlere ayırma yöntemlerinden 'fonksiyonel' ve 'ürün esasına göre' bölümlere ayırma modellerini, maliyet kontrolü ve operasyonel tekrarlar açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Fonksiyonel yapı benzer uzmanlıkları topladığı için kaynak israfını önler ve etkin maliyet kontrolü sağlar. Ürün esaslı yapı ise her ürün grubu için benzer faaliyetlerin (pazarlama, üretim vb.) tekrarlanmasına yol açtığından daha yüksek maliyetli olabilir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Matriks organizasyon yapılarında ortaya çıkan 'çift emir-komuta zinciri' ilkesinin çalışanlar ve yöneticiler üzerinde yaratabileceği olası yönetsel çatışmaları ve bunun nedenlerini analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Çalışanın hem fonksiyonel yöneticisine hem de proje yöneticisine karşı sorumlu olması, önceliklerin çakışmasına ve rol karmaşasına yol açar. Bu durum, kaynak paylaşımı ve yetki sınırları konusunda iki yönetici arasında güç çekişmelerine zemin hazırlar.
Alıştırma 5myders hazırladı
Dâhili, dengeli ve dinamik şebeke organizasyon modellerini, lider/ana işletmenin varlığı ve kaynakların sahipliği kriterlerine göre örneklendirerek karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Dâhili şebekede kaynaklar holding gibi tek bir çatı altındaki bağımsız birimlerdedir; dengeli şebekede kaynaklar tamamen bağımsız işletmelerdedir ve lider bir firma koordinasyonu sağlar; dinamik şebekede ise ana işletme yoktur, esnek piyasa ilişkileriyle geçici ortaklıklar kurulur.
