İnfografik
← Ünite 1
Girişimcilik

Ünite 1: Girişimcilik ve Girişimcilikle İlgili Kavramlar

Richard Cantillon'un Girişimcilik Tanımı
18. yüzyılın başlarında Fransa'da yaşayan İrlandalı ekonomist Richard Cantillon, girişimcilik kavramını literatüre kazandıran ilk isimdir. Cantillon'a göre girişimci, henüz belirginleşmemiş ve kesinleşmemiş bir bedelle satmak üzere üretim girdilerini ve hizmetlerini satın alan kişidir.
Jean Baptiste Say ve Örgütleme Niteliği
Richard Cantillon'un ardından girişimcilik tanımını geliştiren Jean Baptiste Say, girişimcinin sadece risk üstlenmekle kalmayıp aynı zamanda üretim girdilerini ustalıkla örgütleme ve yönetme niteliğine de sahip olması gerektiğini savunmuştur.
Joseph A. Schumpeter ve Yaratıcı Yıkıcılık
Joseph A. Schumpeter, girişimcinin yenilikçi ve dinamik yönünü ekonomik kalkınmanın odağına yerleştirmiştir. Schumpeter'e göre girişimci, geleneksel yapıları yıkarak yeni ürün ve süreçleri getiren 'yaratıcı yıkıcılık' misyonunun sahibidir.
Japonya'nın Savaş Sonrası Kalkınma Modeli
İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Japonya'da gerçekleştirilen hızlı ekonomik kalkınma hareketinin motor gücünü küçük ve orta büyüklükteki işletmeler (KOBİ'ler) oluşturmuştur. Bu durum esnek ve dinamik üretim ölçeğinin önemini kanıtlamıştır.

Anahtar Kavramlar

GirişimciÜretim faktörlerini (doğal kaynak, emek, sermaye) bir araya getirip organize ederek mal veya hizmet üretimine dönüştüren, piyasadaki riskleri üstlenen ve kâr amacı güden kişidir.
SermayedarSermayeye sahip olan ve bunu bizzat yatırım yaparak değerlendiren veya gereksinim duyanlara borç vererek ya da ortaklık kurarak sunan kişidir. Her sermaye sahibinde girişimcilikte aranan risk alabilme ve yaratıcılık nitelikleri bulunmayabilir.
İşveren / PatronTicari ya da sınai bir işletmenin sahibini ifade eden, birilerine iş sağlayarak onlar hakkında karar verme yetkisine sahip olan kişidir. Tüm girişimciler patron olmayabileceği gibi bazı patronlar da girişimci niteliği taşımayabilir.
LiderBir grup insanı belirli amaçlar etrafında toplayabilme ve bu amaçları gerçekleştirmek için onları harekete geçirme bilgi ve yeteneklerinin toplamına sahip olan kişidir. Girişimciden farklı olarak daha çok işin gelişimine ve büyümesine odaklanır.
Profesyonel Yöneticiİşletme sahibi olmayan, analitik, tedbirli, kısa vadeli düşünen, örgütsel çıkarları ön planda tutan ve konumundan ötürü sorumlulukları işletme sahibine göre farklılık gösteren profesyonel çalışandır.
Richard Cantillon18. yüzyılın başlarında Fransa'da yaşayan İrlandalı ekonomisttir. Girişimcinin tanımını ilk kez yaparak, girişimciyi henüz belirginleşmemiş bir bedelle satmak üzere üretim girdilerini satın alan kişi olarak tanımlamıştır.
Joseph A. SchumpeterGirişimcinin yenilikçi ve dinamik olma özelliğini ekonomik kalkınmada insan kaynaklarının temel yapı taşı olarak ilk kez vurgulayan ekonomisttir. Girişimciyi toplumda değişimi yaratan ve 'yaratıcı yıkıcılık' görevini üstlenen aktör olarak tanımlamıştır.
Yaratıcı YıkıcılıkSchumpeter tarafından ortaya atılan, girişimcinin eskinin kurallarını ve geleneklerini yıkarak yerine tamamen yeniyi getirmesi sürecini ifade eden kavramdır.
Girişimci DüşünceBir fırsatı değerlendirmek, iş fikrini tanımlamak, gerekli kaynakları bulmak, girişimi faaliyete geçirmek ve sonuçlarını almak için gereken yenilikçi, risk alıcı, öncü ve rekabetçi faaliyetler bütünüdür.
Yenilikçilik (İnovasyon)OECD ve AB tanımlarına göre bir fikri pazarlanabilir mal veya hizmete, yeni üretim, dağıtım ve arz yöntemlerine ya da geliştirilmiş toplumsal hizmet süreçlerine dönüştürme faaliyetidir.
Öncü OlmaBaşkalarını takip etmek yerine yenilikçi bir fikri rakiplerinden önce, vizyon sahibi bir bilinçle sorumluluk üstlenerek ve zaman kaybetmeden eyleme dönüştürme yeteneğidir.
Sermaye BirikimiYeni girişimler sayesinde ekonomide artan çıktı miktarı ile kârların artması ve bu kârların yeniden yatırıma yönlendirilerek yeni istihdam alanları ve sermaye tabana yayılımı sağlaması sürecidir.
24 Ocak 1980 KararlarıTürkiye'de ithal ikameci kalkınma stratejisinin terk edilerek serbest piyasa ekonomisi ve ihracata yönelik kalkınma stratejisine geçilmesini sağlayan, girişimciliği ve özel sektörü destekleyen tarihi ekonomik kararlardır.
Uluslararası GirişimcilikKOBİ'lerin ve girişimcilerin ihracat, ortak girişimler, doğrudan yabancı yatırımlar ve lisans anlaşmaları yoluyla uluslararası pazarlara açılma faaliyetleridir.
KOBİKüçük ve orta büyüklükteki işletmeleri ifade eden; az yatırımla esnek üretim, ürün çeşitliliği ve istihdam yaratma potansiyeli yüksek olan işletme türüdür.
Elektronik Ticaret (E-Ticaret)Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki hızlı değişimlere paralel olarak mal ve hizmetlerin elektronik ortamda alınıp satıldığı, pazara giriş kolaylığı sağlayan yeni nesil ticaret yöntemidir.

Diğer Önemli Bilgiler

ABD'nin 1970'li Yıllar Krizi Deneyimi

1970'li yıllardaki küresel krizler sırasında yapılan bilimsel araştırmalar, ABD'nin bu krizden en az düzeyde etkilendiğini ortaya koymuştur. Bu durumun en büyük nedeni, 1960'lara kadar süren devasa şirket kurma eğiliminin yerini küçük işletme sayısındaki artışa bırakmasıdır.

ABD'de Büyük Firmalardaki Küçülme Eğilimi

1988 yılından itibaren Amerika Birleşik Devletleri'ndeki büyük ölçekli firmaların yaklaşık üçte bire varan oranlarda küçüldüğü ve operasyonlarını daralttığı gözlemlenmiştir. Bu eğilim küçük ve esnek ölçekli işletmelerin yükselişini hızlandırmıştır.

Türkiye'de 24 Ocak 1980 Kararları Dönüm Noktası

Türkiye ekonomisinde köklü bir değişim yaratan 24 Ocak 1980 kararları, ithal ikamesine dayalı kalkınma modelini kapatmıştır. Bu kararlarla birlikte serbest piyasa ekonomisine ve ihracata yönelik kalkınma stratejisine geçilerek Türk girişimciliği devlet tarafından desteklenmeye başlanmıştır.

Türkiye'nin Gümrük Birliği ve 2001 Krizi Sınavı

Geçmişteki hayali ihracat ve köşe dönmecilik gibi olumsuz tecrübelerin ardından, Türkiye'nin Gümrük Birliği'ne girişi ve 2001 ekonomik krizi sürecinde Türk girişimcileri oldukça başarılı bir sınav vermiştir. Bu olumlu dönüşüm en net şekilde ihracat rakamlarında kendini göstermiştir.

Tipik Türk Girişimcisinin Özellikleri

Türkiye'deki tipik girişimciler mülkiyet, yöneticilik ve girişimcilik rollerini kendi üzerlerinde bütünleştirmektedir. Genellikle mühendis, teknisyen veya usta kökenli olan bu girişimciler, en büyük hatalarını genellikle ekonominin büyüme dönemlerinde yapmakta ve işletme ömürleri kurucularının ömrüyle sınırlı kalmaktadır.

OECD'nin Yenilikçilik (İnovasyon) Tanımı

OECD'ye göre yenilikçilik; bir fikri ticari olarak pazarlanabilir bir mal ya da hizmete, geliştirilmiş bir imalat veya dağıtım yöntemine ya da yeni bir toplumsal hizmet yöntemine dönüştürme süreci olarak tanımlanmaktadır.

Avrupa Birliği'nin Kapsamlı Yenilikçilik Çerçevesi

Avrupa Birliği yenilikçilik kavramına ürün ve hizmet kapsamının genişletilmesinden yeni dağıtım yöntemlerinin kurulmasına, işgücünün yeteneklerinden çalışma koşullarının ve iş organizasyonunun değiştirilmesine kadar çok geniş bir çerçeve çizmektedir.

Uluslararası Pazarlara Açılmanın Dört Yolu

Bir girişimcinin küresel veya uluslararası pazarlarla ilişki kurabilmesinin metinden geçen dört temel yolu ihracat yapmak, ortak girişimler (joint venture) kurmak, doğrudan yabancı yatırımlar gerçekleştirmek ve lisans anlaşmaları imzalamaktır.

Sınavda Dikkat Et

  • Girişimcilik tanımını ilk yapan Richard Cantillon ile 'yaratıcı yıkıcılık' ve yenilikçilik kavramını getiren Joseph Schumpeter'i birbirine karıştırmayın; sınavda bu isimlerin katkıları sıkça sorulur.
  • Sermayedar ile girişimcinin farkını iyi kavrayın; her para sahibinin (sermayedarın) risk alıp yaratıcılık sergileyerek girişimci olamayacağı kuralını unutmayın.
  • Girişimci ile profesyonel yöneticinin farkları tablosunda; girişimcinin uzun vadeli ve bütüncül, yöneticinin ise kısa vadeli ve detay odaklı düşündüğünü mutlaka not edin.
  • Girişimcinin fonksiyonları (üretim organizasyonu, ürün çeşitliliği, istihdam, yeni pazarlar ve sermaye birikimi) ile girişimci düşüncenin bileşenlerini (yenilikçilik, risk alma, öncü olma, rekabetçilik) karıştırmayın.
  • Türkiye'de girişimciliğin miladı olarak kabul edilen 24 Ocak 1980 kararlarının ihracata yönelik serbest piyasa stratejisi olduğunu kesinlikle unutmayın.
  • Tipik Türk girişimcilerinin mühendis/usta kökenli olduğunu ve en büyük hatalarını krizde değil 'büyüme dönemlerinde' yaptıkları bilgisini sınav soruları için akılda tutun.
  • Uluslararası pazarlarla ilişki kurma yollarının (ihracat, ortak girişim, doğrudan yabancı yatırım, lisans anlaşmaları) 4 adet olduğunu ve soru formatlarında çeldirici olarak kullanılabileceğini unutmayın.