← Ünite 2

Ünite 2: DAVRANIŞ BOZUKLUĞU VE YAŞLILIK — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

  1. Alıştırma 1myders hazırladı
    Tarihsel süreçte ruhsal hastalıkların 'şeytan çarpması' veya 'cadılık' olarak yorumlanması ile günümüzdeki tıbbi yaklaşım arasındaki farkları, 'Malleus Maleficarum' örneği üzerinden karşılaştırarak açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    Geçmişte psikotik depresyon ve şizofreni gibi ağır ruhsal hastalık belirtileri, teolojik ve batıl inançların etkisiyle şeytan işi veya günahkarlık olarak yorumlanıp cezalandırılmıştır. Günümüzde ise bu durumlar Aydınlanma Çağı ve modern psikiyatrinin gelişimi sayesinde tıbbi, biyolojik ve tedavi edilebilir beyin hastalıkları olarak kabul edilmektedir.
  2. Alıştırma 1myders hazırladı
    Tarihsel süreçte 'benden uzak olsun' sendromunun bir sonucu olarak ortaya çıkan kurumsal çözümleri ve bu çözümlerin günümüzdeki damgalama (etiketleme) eğilimleriyle olan ilişkisini tartışınız.
    Yanıt / ipucu
    Öğrenci, geçmişte suçlu, yoksul ve ruhsal hastalığı olanların aynı kurumlarda (ıslah evleri, tımarhaneler) ayrım gözetilmeksizin bir arada tutulmasını analiz etmelidir. Bu durumun, günümüzde ruhsal hastalığı olan bireylere yönelik kullanılan 'deli' veya 'kafayı sıyırmış' gibi dışlayıcı ve damgalayıcı ifadelerin tarihsel kökenleriyle olan bağını kurmalıdır.
  3. Alıştırma 2myders hazırladı
    Karl Meninger'in organizmadaki dengenin bozulmasını açıkladığı beş aşamalı modeli inceleyerek, her bir aşamaya günlük yaşamdan veya klinik gözlemlerden birer örnek senaryo yazınız.
    Yanıt / ipucu
    Birinci aşama için hafif iş stresi ve gerginlik, ikinci aşama için yoğun sınav kaygısı ve nevrotik belirtiler, üçüncü aşama için kontrolsüz öfke patlamaları, dördüncü aşama için gerçeklikten kopuşla karakterize psikotik durumlar ve beşinci aşama için ağır depresyon ile intihar eğilimi örnek gösterilebilir.
  4. Alıştırma 2myders hazırladı
    Karl Meninger'in organizmanın dengesinin bozulmasını açıkladığı beş aşamalı modeli özetleyerek, dördüncü ve beşinci aşamalardaki davranışsal değişimleri karşılaştırınız.
    Yanıt / ipucu
    Öğrenci, Meninger'in modelindeki aşamaları incelemelidir. Dördüncü aşamadaki gerçekliği yadsıma ve psikoz belirtileri ile beşinci aşamadaki denetimin tamamen yitirilmesi, yoğun anksiyete, depresyon ve intihar eğilimi arasındaki şiddet ve nitelik farkını ortaya koymalıdır.
  5. Alıştırma 3myders hazırladı
    'Soyutlanma sendromu' yaşayan bir bireyin geçirdiği aşamaları (düşünceleri yönlendirememe, çocuklaşma, halüsinasyonlar) dikkate alarak, bu sendromun yaşlılıkta yalnız kalan bireyler üzerindeki olası etkilerini tartışınız.
    Yanıt / ipucu
    Uzun süre sosyal ve çevresel uyarandan yoksun kalan yaşlılarda soyutlanma sendromu hızlı ilerleyebilir; bu durum önce zihinsel dağınıklığa, ardından çocuksu davranışlara ve halüsinasyonlara yol açarak demans benzeri tabloları tetikleyebilir. Sağlıklı beyin fonksiyonları için yaşlıların sosyal etkileşim ve dengeli bilgi akışı içinde tutulması hayati önem taşır.
  6. Alıştırma 3myders hazırladı
    'Soyutlanma sendromu' sürecinde bireyin zihinsel ve davranışsal olarak geçtiği aşamaları sırasıyla açıklayınız ve uyaran yoksunluğu sona erdiğinde neden hemen normale dönülemediğini gerekçelendiriniz.
    Yanıt / ipucu
    Öğrenci; düşünceleri yönlendirememe, hırçınlık, çocuksu düşler, halüsinasyonlar ve gerçeklikten kopuş aşamalarını listelemelidir. Normale dönüşün zaman almasını ise beynin sağlıklı çalışmak için sürekli bilgi akışına ihtiyaç duyması ve sanrılar ile zihinsel boşluğun bir süre daha devam etmesiyle açıklamalıdır.
  7. Alıştırma 4myders hazırladı
    Şizofrenideki 'filtreleme mekanizması' bozukluğunu ve aşırı bilgi yüklemesini göz önünde bulundurarak, şizofreni hastalarıyla iletişim kurarken dikkat edilmesi gereken temel ilkeleri listeleyiniz.
    Yanıt / ipucu
    Şizofreni hastalarında bilgi aktaran kanalların kapasitesi düşük olduğundan ve filtreleme yapamadıklarından, onlarla uzun ve karmaşık cümleler yerine kısa, net ve açık ifadelerle iletişim kurulmalıdır. Bu yaklaşım, hastanın kısa süreli belleğinin aşırı yüklenmesini ve dikkat dağınıklığı yaşamasını engeller.
  8. Alıştırma 4myders hazırladı
    Şizofrenideki 'filtreleme' mekanizması bozukluğu ile aşırı bilgi yüklemesi arasındaki ilişkiyi açıklayarak, bu hastalarla iletişim kurarken dikkat edilmesi gereken temel kuralı belirtiniz.
    Yanıt / ipucu
    Öğrenci, şizofrenide genetik/metabolik nedenlerle bilgi kanallarının düşük kapasiteyle çalıştığını ve gereksiz bilgilerin elenemediğini açıklamalıdır. Bu filtreleme eksikliği nedeniyle kısa süreli belleğin aşırı yüklenmesini önlemek adına, hastalarla her zaman kısa, net ve açık cümlelerle iletişim kurulması gerektiğini vurgulamalıdır.
  9. Alıştırma 5myders hazırladı
    Modern yaşamın getirdiği 'gelecek şoku' ve hızlı teknolojik değişimlerin, çekirdek aile yapısı içinde yaşayan yaşlı bireylerin uyum süreçleri üzerindeki olumsuz etkilerini araştırıp çözüm önerileri geliştiriniz.
    Yanıt / ipucu
    Hızlı teknolojik değişimler ve çekirdek aile yapısı yaşlılarda yabancılaşma, anksiyete ve dışlanmışlık hissi yaratarak gelecek şokuna yol açar. Çözüm olarak, yaşlıların değişim süreçlerine önceden hazırlanması, mobil teknolojilere yönelik destekleyici eğitimler almaları ve sosyal hayata etkin katılımlarının teşvik edilmesi gerekir.
  10. Alıştırma 5myders hazırladı
    'Gelecek şoku' kavramını tanımlayarak, hızlı toplumsal ve teknolojik değişimlerin yaşlı bireylerin uyum süreçleri üzerindeki olası olumsuz etkilerini örneklerle açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    Öğrenci, gelecek şokunu hızlı değişimlerin geleneksel değerleri sarsması ve anksiyete yaratması olarak tanımlamalıdır. Yaşlıların mobil teknolojilere uyum sağlamakta zorlanması veya çekirdek aile yapısı içinde yalnızlaşması gibi durumları bu kavrama örnek olarak sunmalıdır.