Ana Sayfa » MEB Açık Öğretim Ortaokulu » 6. Sınıf » Sosyal Bilgiler 6

Ünite 1: Zaman İçinde Değişen Gruplar ve Roller — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 50 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Grup — Ortak amaçlar veya ilgi alanları doğrultusunda bir araya gelen, aralarında etkileşim ve bağ bulunan en az iki veya daha fazla bireyden oluşan topluluktur. Kitapta aile, arkadaş grubu, sınıf ve meslek grupları buna örnek olarak verilmiştir.

Rol — Dahil olunan grup veya kurumlarda bireyden yapması beklenen görevler, davranış kalıpları ve üstlenilen sorumluluklardır. Örneğin, ailede çocuk veya kardeş; okulda ise öğrenci ya da sınıf başkanı olmak birer roldür.

Hak — Yasaların ve kuralların bireylere tanıdığı, kullanılması serbest olan yetki, kazanç veya koruma altındaki özgürlüklerdir. Örneğin, okulda eğitim alma veya ailede düşüncelerini ifade etme birer haktır.

Sorumluluk — Bireyin kendi davranışlarının veya kendi yetki alanına giren herhangi bir olayın sonuçlarını üstlenmesi, üzerine düşen görevleri zamanında yerine getirmesidir. Sınıfta nöbetçilik görevini yapmak veya odasını toplamak sorumluluk örneklerindendir.

Aile — Doğduğumuz andan itibaren içinde büyüdüğümüz, sürekli etkileşimde bulunduğumuz, sevgi ve şefkat bağlarıyla örülü ilk ve en temel sosyal gruptur. Birey ilk ahlaki değerleri ve paylaşma duygusunu bu grupta kazanır.

Akraba Grubu — Anne ve babamızın yakınlarından (amca, dayı, teyze, hala, kuzen vb.) oluşan, sevgi, saygı ve şefkat duygularının yoğun olarak yaşandığı geniş aile topluluğudur. Bu grupta aidiyet ve dayanışma değerleri öğrenilir.

Odak Grubu — Belirli bir konuda derinlemesine görüş, deneyim ve öneri almak amacıyla bir araya getirilen, konuların tartışıldığı seçili kişilerden oluşan küçük araştırma grubudur. Bu grupta araştırmacı veya lider rolleri üstlenilebilir.

Sivil Toplum Kuruluşu (STK) — Topluma ve çevreye karşı duyarlı bireylerin, belirli bir sosyal amacı gerçekleştirmek veya toplumsal bir sorunu çözmek için gönüllü olarak bir araya gelerek oluşturdukları resmi dernek veya vakıflardır.

Görev Bilinci — Bireyin üstlendiği rolün gerektirdiği işleri, ödevleri ve toplumsal yükümlülükleri farkında olarak, isteyerek ve ciddiyetle yerine getirmesi durumudur. Gelecekteki mesleklerin icrasında bu bilinç kritik önem taşır.

Doğuştan Kazanılan Roller — Bireyin kendi iradesi, çalışması veya seçimi dışında, doğduğu andan itibaren biyolojik veya soybağı ilişkisiyle otomatik olarak sahip olduğu rollerdir. Ailedeki 'evlat' veya 'kardeş' rolleri buna örnektir.

Sonradan Kazanılan Roller — Bireyin kendi isteği, çalışması, başarısı veya özgür iradesiyle katıldığı gruplarda zamanla elde ettiği rollerdir. Üniversite öğrencisi olmak, bir müzik grubunda gitarist olmak veya öğretmen olmak sonradan kazanılan rollerdir.

Sosyal Statü — Bir bireyin toplum veya dahil olduğu grup içerisindeki yeri, konumu ve saygınlık derecesidir. Yetişkinlik döneminde sahip olunan meslekler bireyin sosyal statüsünü belirleyen en önemli unsurlardan biridir.

Dayanışma — Bir topluluğu oluşturan bireylerin ortak bir amaç doğrultusunda birbirlerine karşılıklı olarak destek olması, yükü paylaşması ve birlikte hareket etmesidir. Kardeş rolü ve akraba ilişkileri dayanışmayı pekiştirir.

Empati — Bireyin, kendisini karşısındaki kişinin yerine koyarak onun duygularını, düşüncelerini ve içinde bulunduğu durumu doğru bir şekilde anlama ve hissetme becerisidir. Arkadaş gruplarında kaliteli zaman geçirirken öğrenilir.

Aidiyet Duygusu — Bireyin kendini bir gruba, aileye, kuruma veya topluma ait hissetmesi, onun bir parçası olduğunu benimsemesidir. Akraba grupları ve sivil toplum kuruluşları bu duyguyu güçlendirir.

TÜBİTAK Proje Takımı — Bilimsel araştırma ve geliştirme projeleri üretmek amacıyla öğrencilerin ve danışman öğretmenlerin bir araya gelerek oluşturduğu, çalışkanlık ve disiplin gerektiren özel bir akademik odak grubudur.

İdareci Rolü — Meslek gruplarında veya kurumlarda işlerin yürütülmesini sağlayan, çalışanları koordine eden, liderlik ve yönetim sorumluluğu üstlenen üst düzey yönetsel roldür.

Gönüllülük — Bireyin herhangi bir maddi çıkar veya zorunluluk beklemeksizin, tamamen kendi özgür iradesiyle topluma, çevreye ya da ihtiyaç sahiplerine faydalı olmak amacıyla emek ve zaman harcamasıdır.

Tarih Şeridi — Bireyin dahil olduğu grupları, üstlendiği rolleri, hak ve sorumluluklarını zaman içindeki kronolojik sırasına göre görselleştirerek açıklayan gelişimsel şemadır.

Akademik Gelişim — Eğitim süreci boyunca okulda, sınıfta veya bilimsel proje takımlarında edinilen teorik bilgilerin, ders başarılarının ve zihinsel becerilerin ilerleme ve olgunlaşma sürecidir.

Sosyal Beceri — Bireyin toplum içinde diğer insanlarla sağlıklı, etkili ve uyumlu iletişim kurmasını, iş birliği yapmasını ve sorunları çözmesini sağlayan ilişkisel yeteneklerin bütünüdür.

Müzik Grubu — Müzik eğitimi almak veya sanatsal üretim yapmak amacıyla solist, saz ustası, gitarist gibi farklı roller üstlenen bireylerin bir araya gelerek oluşturduğu sanatsal gruptur.

Spor Takımı — Belirli bir spor dalında antrenman yapmak ve müsabakalara katılmak amacıyla sporcuların bir araya geldiği, disiplin, iş birliği ve takımdaşlık rollerini barındıran gruptur.

Akran Grubu — Bireyin benzer yaş, ilgi alanı ve sosyal statüye sahip olduğu arkadaş çevresidir. Bireyin sosyalleşmesinde ve duygusal gelişiminde en etkili gruplardan biridir.

Toplumsal Uyum — Bireyin dahil olduğu grupların kurallarına, değerlerine ve beklentilerine uygun davranışlar sergileyerek toplumla barışık ve dengeli bir ilişki kurabilmesi sürecidir.