Ünite 1: Güneş Sistemi ve Ötesi — Önemli Kavramlar

Yeniden kullanılabilen ve uzaya büyük uyduların taşınmasını sağlayan gelişmiş uzay araçlarıdır. Bu araçlar sayesinde yeryüzünden uzaya yük ve personel taşımacılığı gerçekleştirilebilmektedir.

Bir gezegeni veya herhangi bir gök cismini yakından incelemek, veri toplamak ve fotoğraf çekmek amacıyla o hedefe gönderilen insansız uzay aracıdır.

İnsanlar tarafından üretilerek gezegenlerin etrafında belirli bir yörüngede dolması sağlanan; haberleşme, hava durumu tahmini ve bilimsel araştırmalarda kullanılan teknolojik araçlardır.

Dünya’nın çevresinde değişik yörüngelerde dolanan, artık herhangi bir işlevi kalmayan işlevsiz uydular, roket artıkları ve patlama kalıntısı insan yapımı tüm cisimlerin oluşturduğu atık yığınıdır.

Aydınlatma kaynaklarının gereğinden fazla, yanlış yönde ve yanlış biçimde kullanılması sonucunda gökyüzü gözlemlerini olumsuz etkileyen ve şehirlerde yıldızların görünmesini engelleyen çevre sorunudur.

Gök cisimlerinden gelen ışığı toplayıp odaklayarak onların daha büyük, parlak ve incelenebilir görüntüler elde edilmesini sağlayan temel gök bilimi gözlem aracıdır.

Gökyüzü ve uzay araştırmalarının ışık ve hava kirliliğinden uzak, açık gece sayısı fazla olan yüksek dağ zirvelerinde yapıldığı bilimsel tesislerdir.

Yıldızlar arası boşluklarda yer alan, hidrojen gazı, toz ve çeşitli materyallerden oluşan, içinde yeni yıldızların doğduğu bulutu andıran dev gök cisimleridir.

Gök cisimleri arasındaki devasa mesafeleri ölçmek için kullanılan, ışığın boşlukta bir yılda kat ettiği yaklaşık 10 trilyon kilometrelik uzunluk ölçüsü birimidir.

Eski çağlardan beri insanların gökyüzündeki parlak yıldız kümelerini hayalî çizgilerle birleştirerek nesne, hayvan veya kahramanlara benzettiği yıldız gruplarıdır.

Milyarlarca yıldızın, gaz ve toz bulutlarının ve diğer gök cisimlerinin kütle çekim kuvvetiyle bir araya gelmesiyle oluşan devasa sistemdir; Samanyolu ve Andromeda buna örnektir.

Başlangıç kütlesi Güneş’in kütlesinden fazla olan büyük kütleli yıldızların ömrünün son aşamasında gerçekleşen devasa ve şiddetli patlama olayıdır.

Küçük kütleli yıldızların yaşam döngüsünün sonunda dış katmanlarını uzaya fırlattıktan sonra geriye kalan, yoğun demir ve karbon yığınından oluşan sönmekte olan yıldız kalıntısıdır.

Kütle çekimi o kadar güçlü olan ki yakınındaki hiçbir maddenin, hatta ışığın bile kaçmasına izin vermeyen büyük kütleli yıldız artığı uzay parçasıdır.

Soğuk gaz ve toz bulutlarının kütle çekiminin etkisiyle çökerek sıkışması ve ısınması sonucunda oluşan donuk kırmızı renkli ilk kümeleşme evresidir.

Büyük kütleli yıldızların süpernova patlamasıyla sonlanan yaşamlarının ardından geriye kalan, son derece yoğun ve sıkışık yapılı gök cismidir.

Dünya’yı, uzayı, bütün gök cisimlerini, maddeyi ve enerjiyi içine alan aradaki boşluklarla birlikte her şeyin tamamını kapsayan sonsuz üç boyutlu alandır.

Küçük ve orta kütleli yıldızların yaşamlarının sonunda dış katmanlarını uzaya yayarak oluşturdukları, gezegeni andıran renkli gaz ve toz kabuğudur.