Yeniden kullanılabilen ve uzaya büyük uyduların taşınmasını sağlayan gelişmiş uzay araçlarıdır. Bu araçlar sayesinde yeryüzünden uzaya yük ve personel taşımacılığı gerçekleştirilebilmektedir.

Bir gezegeni veya herhangi bir gök cismini yakından incelemek, veri toplamak ve fotoğraf çekmek amacıyla o hedefe gönderilen insansız uzay aracıdır.

İnsanlar tarafından üretilerek gezegenlerin etrafında belirli bir yörüngede dolması sağlanan; haberleşme, hava durumu tahmini ve bilimsel araştırmalarda kullanılan teknolojik araçlardır.

Dünya’nın çevresinde değişik yörüngelerde dolanan, artık herhangi bir işlevi kalmayan işlevsiz uydular, roket artıkları ve patlama kalıntısı insan yapımı tüm cisimlerin oluşturduğu atık yığınıdır.

Aydınlatma kaynaklarının gereğinden fazla, yanlış yönde ve yanlış biçimde kullanılması sonucunda gökyüzü gözlemlerini olumsuz etkileyen ve şehirlerde yıldızların görünmesini engelleyen çevre sorunudur.

Gök cisimlerinden gelen ışığı toplayıp odaklayarak onların daha büyük, parlak ve incelenebilir görüntüler elde edilmesini sağlayan temel gök bilimi gözlem aracıdır.

Gökyüzü ve uzay araştırmalarının ışık ve hava kirliliğinden uzak, açık gece sayısı fazla olan yüksek dağ zirvelerinde yapıldığı bilimsel tesislerdir.

Yıldızlar arası boşluklarda yer alan, hidrojen gazı, toz ve çeşitli materyallerden oluşan, içinde yeni yıldızların doğduğu bulutu andıran dev gök cisimleridir.

Gök cisimleri arasındaki devasa mesafeleri ölçmek için kullanılan, ışığın boşlukta bir yılda kat ettiği yaklaşık 10 trilyon kilometrelik uzunluk ölçüsü birimidir.

Eski çağlardan beri insanların gökyüzündeki parlak yıldız kümelerini hayalî çizgilerle birleştirerek nesne, hayvan veya kahramanlara benzettiği yıldız gruplarıdır.

Milyarlarca yıldızın, gaz ve toz bulutlarının ve diğer gök cisimlerinin kütle çekim kuvvetiyle bir araya gelmesiyle oluşan devasa sistemdir; Samanyolu ve Andromeda buna örnektir.

Başlangıç kütlesi Güneş’in kütlesinden fazla olan büyük kütleli yıldızların ömrünün son aşamasında gerçekleşen devasa ve şiddetli patlama olayıdır.

Küçük kütleli yıldızların yaşam döngüsünün sonunda dış katmanlarını uzaya fırlattıktan sonra geriye kalan, yoğun demir ve karbon yığınından oluşan sönmekte olan yıldız kalıntısıdır.

Kütle çekimi o kadar güçlü olan ki yakınındaki hiçbir maddenin, hatta ışığın bile kaçmasına izin vermeyen büyük kütleli yıldız artığı uzay parçasıdır.

Soğuk gaz ve toz bulutlarının kütle çekiminin etkisiyle çökerek sıkışması ve ısınması sonucunda oluşan donuk kırmızı renkli ilk kümeleşme evresidir.

Büyük kütleli yıldızların süpernova patlamasıyla sonlanan yaşamlarının ardından geriye kalan, son derece yoğun ve sıkışık yapılı gök cismidir.

Dünya’yı, uzayı, bütün gök cisimlerini, maddeyi ve enerjiyi içine alan aradaki boşluklarla birlikte her şeyin tamamını kapsayan sonsuz üç boyutlu alandır.

Küçük ve orta kütleli yıldızların yaşamlarının sonunda dış katmanlarını uzaya yayarak oluşturdukları, gezegeni andıran renkli gaz ve toz kabuğudur.

Canlıları oluşturan ve tüm canlılık özelliklerini gösteren en küçük yapı birimidir. Bakteriler gibi bazı canlılar tek hücreliyken, insanlar ve bitkiler çok sayıda hücreden oluşur.

Sitoplazmayı dıştan çevreleyerek dağılmasını önleyen, canlı, esnek, ince, saydam ve seçici geçirgen örtüdür. Madde alışverişini kontrollü bir şekilde gerçekleştirir.

Çekirdek ile hücre zarı arasını dolduran, yumurta akı kıvamında, akışkan ve yarı saydam sıvıdır. İçerisinde hayatsal faaliyetleri yürüten çok sayıda organel barındırır.

Hücrenin yönetim ve denetim merkezidir. İçerisinde canlının kalıtsal özelliklerini belirleyen DNA ve kromozomlar yer alır; ilkel canlılarda bulunmaz.

Sitoplazmada yer alan ve beslenme, solunum, boşaltım gibi yaşamsal faaliyetleri gerçekleştirmek üzere özelleşmiş yapıcılardır. Örnek olarak mitokondri ve ribozom verilebilir.

Hücrenin enerji üretim merkezidir. Ürettiği enerji hücredeki yaşamsal faaliyetlerin gerçekleştirilmesinde kullanılır ve bitki ile hayvan hücrelerinde ortaktır.

Yalnızca bitki hücrelerinde bulunan, yapısındaki klorofil ile bitkiye yeşil renk veren organeldir. Fotosentez yaparak besin ve oksijen üretir.

Hücre için zararlı ve fazla olan maddeleri depolayan kese şeklindeki organeldir. Bitkilerde büyük ve az, hayvanlarda ise küçük ve çok sayıdadır.

Yalnızca hayvan hücrelerinde bulunan, çiftler hâlinde yer alarak hücre bölünmesinde görev yapan silindirik organeldir. İki sentriyol birleşerek sentrozomu oluşturur.

Hücrede protein sentezlemekle görevli olan, hücredeki en küçük organeldir. Bitki ve hayvan hücrelerinin ortak yapı taşlarından biridir.

Üst üste dizilmiş keseciklerden oluşan, ter ve süt gibi salgı maddelerinin üretiminden ve paketlenmesinden sorumlu organeldir.

Hücre içinde maddelerin taşındığı tünel sistemine benzeyen, madde iletiminden sorumlu organeldir. Bitki ve hayvan hücrelerinde ortak olarak bulunur.

Hücre içi sindirim yapan, büyük moleküllerin parçalanmasını ve yaşlı organellerin yok edilmesini sağlayan organeldir. Hayvan ve ilkel bitki hücrelerinde bulunur.

DNA ve özel proteinlerin birleşmesiyle oluşan, genetik özellikleri taşıyan yapılardır. İnsan vücut hücrelerinde 46 adet kromozom bulunmaktadır.

Hücredeki tüm canlılık faaliyetlerini yöneten ve kromozomların yapısında bulunan çift sarmallı yönetici moleküldür. Kendini eşleyerek kopyalanabilir.

DNA'nın yapısında bulunan ve göz rengi, saç rengi gibi kalıtsal özellikleri belirleyen birimlerdir. Kalıtsal özellikler genlerle nesilden nesile aktarılır.

DNA'nın temel yapı birimidir. Adenin, timin, guanin ve sitozin olmak üzere dört farklı çeşidi bulunur ve genlerin yapısını oluşturur.

Bazı özel görevleri üstlenmiş ve özel nitelikleri olan aynı tip hücrelerin bir araya gelerek oluşturduğu hücre topluluklarıdır. Örnek: Kas ve epitel doku.

Çok hücreli canlılarda benzer yapıdaki dokuların bir araya gelerek oluşturduğu, belirli bir görevi yerine getiren yapılardır. Örnek: Kalp, mide ve karaciğer.

Organların ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere bir araya gelmesiyle oluşan yapılardır. Örnek olarak sindirim sistemi veya solunum sistemi verilebilir.

Vücut hücrelerinde görülen, kromozom sayısının sabit kaldığı ve kalıtsal olarak ana hücreyle özdeş iki yeni hücre oluşturan hücre bölünmesidir.

Sadece eşey ana hücrelerinde gerçekleşen, kromozom sayısını yarıya indiren ve genetik çeşitlilik sağlayan dört yeni hücre oluşturan bölünmedir.

Biri anneden diğeri babadan gelen, aynı büyüklüğe, şekle ve özelliklere sahip olan kromozom çiftleridir. Mayozda parça değişimi geçirirler.

Dişi eşey hücresi yumurta ile erkek eşey hücresi sperm hücrelerinin birleşmesi olayıdır. Döllenme sonucunda 2n kromozomlu zigot oluşur.

Evrende bulunan bütün gök cisimlerinin hem birbirine hem de üzerlerinde bulunan cisimlere uyguladığı karşılıklı çekim kuvvetidir. Örneğin Dünya'nın ve Ay'ın cisimleri kendine doğru çekmesi bu kuvvete dayanır.

Yerkürenin üzerinde bulunan tüm cisimlere uyguladığı ve yönü her zaman yerin merkezine doğru olan kütle çekim kuvvetidir. Örneğin belli bir yükseklikten serbest bırakılan kalemin yere düşmesi yer çekimi sayesindedir.

Bir cismin kütlesine etki eden yer çekimi kuvvetidir; dinamometre ile ölçülür ve birimi Newton'dur. Örneğin Dünya'da 60 kg kütleli bir kişinin ağırlığı yaklaşık 600 N'dir.

Madde miktarının ölçüsüdür, eşit kollu terazi ile ölçülür ve birimi kilogram ya da gramdır. Kütle cismin bulunduğu uzay veya gezegen konumuna göre asla değişiklik göstermez.

İçerisindeki esnek yayların uzama miktarından yararlanarak kuvvet ve ağırlık ölçmeye yarayan araçtır. Örneğin laboratuvarda bilyelerin ağırlığını ölçmek için dinamometre kullanılır.

Bir cisme kuvvet uygulandığında cismin uygulanan kuvvet doğrultusunda yer değiştirmesi durumudur. Örneğin alışveriş arabasını iterek hareket ettiren kişi fiziksel anlamda iş yapmış olur.

Hem fiziksel işin hem de enerjinin uluslararası birim sistemindeki ortak birimidir. Örneğin yapılan işin miktarı hesaplanırken Joule birimi kullanılır.

İş yapabilme yeteneğidir ve iş birimi ile aynı birime sahiptir. Örneğin yorulduğumuzda tükendiğini hissettiğimiz kavram aslında iş yapma kapasitesi olan enerjidir.

Cisimlerin hareketlerinden dolayı sahip oldukları enerji türüdür. Örneğin süratli giden bir yarış arabasının veya karavan çeken araçların sahip olduğu enerji kinetik enerjidir.

Yer çekimi kuvvetinden dolayı belli bir yükseklikte bulunan cisimlerin konumlarından ötürü sahip oldukları enerjidir. Örneğin baraj göllerinde biriken durgun su yüksekliğinden dolayı çekim potansiyel enerjisine sahiptir.

Kuvvet uygulandığında şekil değiştiren, kuvvet kalkınca eski haline dönen esnek cisimlerin sıkışık ya da gerginken depoladığı enerjidir. Örneğin gerilmiş ok yayında bu enerji depolanır.

Kuvvet uygulandığında şekil değiştiren ve etki kalkınca tekrar eski haline dönen maddelerdir. Yay, lastik ve şişirilmiş balon birer esnek cisimdir.

Enerjinin yoktan var olamayacağını ve var olan enerjinin de yok olamayacağını, sadece bir türden başka bir türe dönüşebileceğini savunan kanundur. Örneğin sarkaç hareketinde toplam enerji bu kanuna göre sabit kalır.

İpe bağlı bir kürenin salınım hareketi yapmasını sağlayan sistemdir. Örneğin sarkaçlı saatlerde potansiyel ve kinetik enerji dönüşümleri sürekli olarak gerçekleşir.

Temas halinde olan yüzeylerin arasında hareketi zorlaştıran veya engelleyen, cismin hareket yönüne zıt yönde ortaya çıkan kuvvettir. Örneğin beton zeminde itilen topun sürtünme nedeniyle yavaşlaması buna örnektir.

Hava içinde hareket eden cisimlere hareketlerini engelleyici yönde etki eden sürtünme kuvvetidir. Örneğin hızlı trenlerin burun kısımları hava direncini azaltacak biçimde tasarlanmıştır.

Suda hareket eden cisimlere etki eden ve hareketlerini zorlaştıran sürtünme kuvvetidir. Örneğin balıkların gövde şekli su direncinden en az etkilenecek biçimde yaratılmıştır.

Sürtünme kuvveti etkisiyle hareketli cisimlerin kinetik enerjisinin dönüştüğü enerji türüdür. Örneğin ani fren yapan bir aracın tekerleklerinde sürtünmeden dolayı sıcaklık artışı ısı enerjisi üretir.

Hava direncini artırarak kişilerin veya yüklerin yavaşça yere inmesini sağlayan geniş yüzeyli araçtır. Paraşütçüler bu sayede havada güvenli bir hızla süzülürler.

Suya hiç ses çıkarmadan ve sıçratma yapmadan dalabilen, gagası modern hızlı tren tasarımlarına ilham olmüş özel bir kuş türüdür. Gagası sayesinde tünel çıkışındaki ses problemi çözülmüştür.

Bir elementin tüm kimyasal özelliklerini taşıyan en küçük yapı birimidir. Örneğin bir demir çubuğu toz haline getirdiğimizde dahi demir özelliklerini taşıyan en küçük tanecik demir atomudur.

Atomun çekirdeğinde yer alan pozitif (+) elektrik yüküne sahip temel taneciktir. p+ sembolüyle gösterilir ve her elementin kendine özgü bir proton sayısı vardır, örneğin hidrojenin 1 protonu vardır.

Atomun çekirdeğinde bulunan ve hiçbir elektrik yükü taşımayan (yüksüz) alt atomik parçacıktır. n0 sembolüyle gösterilir ve kütlesi hemen hemen protonun kütlesine eşittir.

Atom çekirdeğinin etrafında çok yüksek hızlarla katmanlarda dönen negatif (-) yüklü temel taneciktir. e- sembolü ile gösterilir ve kütlesi protona göre ihmal edilecek kadar küçüktür.

Tek cins atomdan oluşan ve fiziksel ya da kimyasal yollarla daha basit maddelere ayrılamayan saf maddelerdir. Altın (Au), demir (Fe) ve hidrojen (H) elementlere örnek olarak verilebilir.

En az iki farklı element atomunun belirli oranlarda kimyasal olarak birleşmesiyle oluşan yeni özellikli saf maddelerdir. Su (H2O) ve tuz (NaCl) en yaygın bileşik örneklerindendir.

Aynı veya farklı cins atomların aralarında bağ kurarak oluşturdukları atom kümeleridir. Oksijen gazı element molekülüne, su ise bileşik molekülüne örnek teşkil eder.

Her yerinde aynı özelliği gösteren ve dışarıdan bakıldığında tek bir madde gibi görünen karışım türüdür. Tuzlu su, şekerli su ve kolonya homojen karışım veya çözeltidir.

Her yerinde aynı özellikleri göstermeyen, maddelerin birbiri içinde eşit dağılmadığı karışım türüdür. Zeytinyağı-su karışımı, ayran ve çorba heterojen karışımlara örnektir.

Maddenin başka bir çözücü içinde gözle görülemeyecek kadar küçük tanecikler halinde homojen olarak dağılmasıyla oluşan karışımlardır. Şekerin suda çözünmesiyle oluşan şekerli su bir çözeltidir.

Çözeltilerde genellikle miktarı fazla olan veya çözünme işlemini gerçekleştiren maddedir. Sulu çözeltilerde su her zaman çözücü olarak kabul edilir.

Çözeltilerde genellikle miktarı az olan ve çözücünün içinde taneciklerine ayrılarak homojen dağılan maddedir. Tuzlu su çözeltisinde tuz çözünen maddedir.

Bir maddenin çözücü molekülleri arasında atomik veya moleküler boyutta eşit olarak dağılması olayıdır. Katı şekerin su içinde taneciklerine ayrılarak kaybolması çözünmedir.

Katı-sıvı çözeltilerinde sıvı çözücünün ısıtılarak buharlaştırılması ve kapta sadece katı maddenin bırakılması esasına dayanan ayırma yöntemidir. Tuzlu sudan tuz elde etmek buna örnektir.

Maddelerin birim hacimdeki kütlelerinin farklı olmasından yararlanarak yapılan ayırma yöntemidir. Talaş ile kum karışımına su eklenerek talaşın yüzdürülmesi yoğunluk farkı uygulamasıdır.

Kaynama noktaları birbirinden farklı ve birbiri içinde çözünen sıvı-sıvı çözeltilerinin ısıtılarak sırayla buharlaştırılıp yoğuşturulmasıyla ayrılması yöntemidir. Petrolün damıtılmasıyla benzin eldesi buna örnektir.

Yoğunlukları farklı ve birbiri içinde çözünmeyen sıvı karışımlarını ayırmak için kullanılan alt kısmı musluklu laboratuvar cam malzemesidir. Zeytinyağı-su karışımı bu hunide ayrılır.

Atık durumuna gelmiş değerlendirilebilir maddelerin çeşitli fiziksel ve kimyasal işlemlerden geçirilerek yeniden ham maddeye dönüştürülmesi ve üretime katılmasıdır. Atık kağıtların tekrar kağıt yapılmasıdır.

Ev ortamında üretilen, tehlikeli ve zararlı özellik taşımayan, uzaklaştırılması gereken her türlü katı malzemedir. Yiyecek artıkları, ambalajlar ve plastik şişeler evsel katı atıktır.

Sağlık kuruluşlarında oluşan, ekolojik dengeyi bozan ve yüksek oranda risk taşıyan tehlikeli ve zararlı atık sınıfıdır. Kullanılmış enjektörler ve ilaç kalıntıları tıbbi atıktır.

Elementlerin artan proton sayılarına göre sıralandığı ve benzer kimyasal özellik gösterenlerin alt alta yerleştirildiği bilimsel tablodur.

Bileşiği oluşturan elementlerin sembolleri ve birleşme oranlarını gösteren sayısal ifadelerdir. Örneğin suyun formülü H2O'dur.

Atıkların toplama ve temizleme dışında hiçbir kimyasal işleme tabi tutulmadan aynı şekliyle ekonomik ömrü dolana kadar tekrar tekrar kullanılmasıdır. Cam kavanozun saklama kabı yapılmasıdır.

Modern atom teorisine göre elektronların çok hızlı hareket etmeleri nedeniyle belirli bir yörüngelerinin olmadığı, sadece bulunma ihtimallerinin yüksek olduğu bölgelerdir.

Bir deneyde araştırmacı tarafından bilerek değiştirilen ve sonuç üzerinde etkili olması beklenen değişkendir. Şeker çözünme deneyinde kullanılan şeker tanecik boyutu bağımsız değişkendir.

Işık ışınlarının saydam olmayan maddelerle karşılaştığında madde tarafından tutulması olayıdır. Soğurulan ışık enerjisi ısıya dönüşerek cismin sıcaklığını artırır; örneğin güneş altındaki siyah araba kaportasının ısınması buna örnektir.

Cisimlerin üzerine düşen beyaz ışıktan soğurmadıkları, geriye yansıttıkları ışık dalga boylarının insan gözü tarafından algılanma biçimidir. Örneğin bir yaprak yeşil dışındaki renkleri soğurup yeşili yansıttığı için yeşil görünür.

Güneş'ten yeryüzüne ulaşan ve doğada bilinen tüm renkleri (kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi, lacivert, mor) içeren bileşik ışık demetidir. Prizmadan geçtiğinde bileşenlerine ayrılır.

Güneş'te meydana gelen nükleer reaksiyonlar sonucu açığa çıkan ve yeryüzüne ulaşarak ısı ve elektrik üretiminde kullanılan yenilenebilir, çevre dostu enerji kaynağıdır. Evlerin çatılarındaki su ısıtma sistemlerinde sıklıkla kullanılır.

Güneş ışığını doğrudan elektrik enerjisine dönüştüren teknolojik aygıttır. Yapay uydularda ve sokak aydınlatma direklerinde elektrik üretimi amacıyla yaygın biçimde kullanılır.

Üzerine düşen ışığın tamamına yakınını düzgün olarak yansıtabilen pürüzsüz cam veya metal yüzeylerdir. Yansıtıcı yüzeylerine göre düz ve küresel olmak üzere ikiye ayrılır.

Yansıtıcı yüzeyi tamamen düz olan ayna türüdür. Oluşan görüntü düz, cisimle aynı boyda ve aynaya olan uzaklığı nesneninkine eşittir; evlerimizdeki banyo aynaları buna örnektir.

Yansıtıcı yüzeyi küresel bir yüzeyin kesiti şeklinde olan ayna çeşididir. Çukur ve tümsek ayna olmak üzere iki alt gruba ayrılır.

Yansıtıcı yüzeyi dışa doğru bombeli olan, paralel gelen ışınları dağıtarak yansıtan küresel aynadır. Görüntü daima düz ve küçük olup geniş görüş alanı sağlar; araba yan aynalarında kullanılır.

Yansıtıcı yüzeyi içe doğru çukur olan, paralel gelen ışınları bir odak noktasında toplayan küresel aynadır. Cisimleri büyük gösterebilir; diş hekimi aynaları ve araba farlarında kullanılır.

Aynalara veya merceklere asal eksene paralel gelen ışınların yansıdıktan ya da kırıldıktan sonra kesiştiği veya uzantılarının kesiştiği ortak noktadır.

Küresel ayna ve merceklerin merkezinden ve odak noktasından geçtiği varsörülen simetri eksenidir, çizimlerde referans çizgisi olarak kullanılır.

Işık ışınlarının bir saydam ortamdan yoğunluğu farklı başka bir saydam ortama geçerken hızının ve doğrultusunun değişmesi olayıdır. Su dolu bardaktaki kalemin kırık görünmesi bunun sonucudur.

İki farklı saydam ortamı ayıran sınıra, ışığın çarptığı noktada dik olarak çizilen hayali çizgidir. Kırılma ve yansıma açılarının ölçülmesinde referans alınır.

Gelen ışın ile yüzeyin normali (N) arasında kalan açıdır. Işığın yüzeye hangi açıyla yaklaştığını gösterir.

İkinci ortama geçen kırılan ışın ile yüzeyin normali arasında kalan açıdır. Ortamların yoğunluk farkına bağlı olarak değişiklik gösterir.

Işığın içinde daha hızlı hareket edebildiği, optik yoğunluğu düşük olan saydam ortamdır; örneğin hava ortamı su ortamına göre az yoğundur.

Işığın optik yoğunluk nedeniyle daha yavaş ilerlediği saydam ortamlardır; örneğin su veya cam ortamı havaya kıyasla çok yoğundur.

Işığı kırarak toplamak veya dağıtmak amacıyla üretilen, cam veya plastikten yapılan ve en az bir yüzeyi küresel olan saydam cisimlerdir.

Kenarları ortasına göre ince olan, paralel gelen ışınları bir odak noktasında toplayan mercek türüdür. Büyüteç ve mikroskoplarda kullanılır.

Ortası kenarlarına göre ince, kenarları kalın olan, paralel gelen ışınları birbirinden uzaklaştırarak (dağıtarak) kıran mercek türüdür.

Merceğin veya aynanın optik merkezi ile odak noktası (F) arasındaki mesafedir.

Doğrudan görüş alanı dışında kalan cisimleri gözlemlemek amacıyla tasarlanmış, genellikle iki aynadan oluşan optik görüntüleme aracıdır.

Optik biliminin kurucularından kabul edilen, ışığın yayılması, yansıma, kırılma ve karanlık oda üzerine çığır açan deneyler yapmış İslam bilginidir.

Doğal kaynaklardan sürekli var olan ve tükenmeyen enerji türüdür. Güneş enerjisi bu gruba girer ve çevreye zarar vermez.

Bir canlının neslini devam ettirebilmek için kendine benzer yeni bireyler meydana getirmesi sürecidir. Canlılarda üreme temel olarak eşeyli ve eşeysiz olmak üzere iki farklı şekilde gerçekleşir.

Dişi ve erkek eşey hücrelerinin (sperm ve yumurta) çekirdeklerinin birleşmesiyle (döllenme) gerçekleşen üreme şeklidir. Bu üreme sonucunda kalıtsal çeşitlilik oluşur, örneğin insanlarda ve memelilerde bu yöntem görülür.

Bir canlının üreme hücreleri olmaksızın tek başına kendisiyle aynı kalıtsal yapıda yeni bireyler oluşturmasıdır. Bölünerek, tomurcuklanarak, rejenerasyonla ve vejetatif üreme olmak üzere dört çeşidi vardır.

Erkek bireylerde testislerde mayoz bölünme sonucunda üretilen erkek üreme hücresidir. Yumurta ile birleşerek döllenmeyi gerçekleştirir.

Dişi bireylerde yumurtalıkta mayoz bölünmeyle üretilen dişi üreme hücresidir. Çekirdeğinin sperm ile birleşmesi sonucu döllenme olayı meydana gelir.

Dişi üreme hücresi olan yumurta ile erkek üreme hücresi olan spermin çekirdeklerinin birleşmesi olayıdır. İnsanda yumurta kanalında gerçekleşirken, bu olay sonucunda zigot oluşur.

Sperm ve yumurtanın döllenmesi sonucunda oluşan ilk hücredir. Zigot art arda mitoz bölünmeler geçirerek embriyoyu meydana getirir.

Zigotun art arda geçirdiği mitoz bölünmeler ve gelişmeler sonucunda oluşan yapıdır. İnsanda döl yatağına tutunarak gelişmesini sürdürür ve kök, gövde, yaprak taslaklarını barındırır.

İnsan embriyesinin ana karnındaki gelişim süresinde ikinci aydan sonra aldığı addır. Doğuma kadar geçecek süreçte bu isimle anılır.

Bazı canlılardan kopan parçaların kendilerini tamamlayarak yeni bir yavru birey meydana getirmesi olaydır. Denizyıldızı ve toprak solucanı bu yolla üreyebilir.

Bitkilerin kök, gövde, dal veya yaprak gibi kısımlarının kesilerek köklendirilmesiyle yeni bir bitki oluşturulmasıdır. Çilek, asma ve Afrika menekşesi bu yolla çoğalır.

Erkek organın başcık kısmında üretilen polenlerin rüzgâr, su, böcek veya insanlar aracılığıyla dişi organın dişicik tepesine taşınması olayıdır.

Kurbağa ve kelebek gibi bazı canlıların yumurtadan çıktıktan sonra gelişimlerini tamamlayabilmek için geçirdikleri yapısal değişiklikler sürecidir. Bu süreç sonunda canlı ana canlıya benzer hale gelir.

Tohumdaki embriyonun uygun su, oksijen ve sıcaklık şartlarında gelişerek bitkinin kök, gövde ve yaprak kısımlarını oluşturmaya başlaması olaydır.

Büyüme canlılarda boy ve kütle artışını ifade ederken; gelişme bunun yanı sıra fiziksel, duygusal ve organların işlevsel olarak olgunlaşmasını kapsayan daha geniş bir süreçtir.

Ampullerin bir elektrik devresinde iletken telin aynı kolu üzerinde peş peşe bağlanması durumudur. Bu bağlantı türünde devredeki akım bütün ampullerin üzerinden sırayla geçer, örneğin bir ampul patlarsa diğerleri de söner.

Ampullerin bir elektrik devresinde farklı kollar üzerinde bağlanmasıyla oluşan sistemdir. Bu bağlama şeklinin avantajı, kollardan birindeki ampul söndüğünde diğer koldaki ampullerin yanmaya devam etmesidir.

Kapalı bir elektrik devresinde yüklerin titreşim hareketi yapması sonucunda oluşan enerji aktarım sürecidir. Akım, yüklerin kablo içinde akıp gitmesi demek olmayıp, atomların enerjiyi birbirine iletmesidir.

Bir iletkenin herhangi bir kesitinden birim zamanda geçen yük miktarıdır. 'I' harfiyle gösterilir, birimi amperdir ve ampermetre ile ölçülür.

Bir elektrik devresinden geçen akım şiddetini ölçmeye yarayan ve devreye her zaman seri olarak bağlanan ölçü aletidir.

Elektrik devrelerinde pillerin negatif ve pozitif kutupları arasındaki potansiyel farktan dolayı oluşan enerji farkıdır. Voltmetre ile ölçülür ve birimi volttur.

Elektrik devrelerinde iki nokta veya bir devre elemanının uçları arasındaki gerilimi (potansiyel farkı) ölçen ve devreye her zaman paralel bağlanan alettir.

Bir iletkenin uçları arasındaki gerilimin, üzerinden geçen akım şiddetine oranının sabit olduğunu belirten yasadır. Bu sabit oran iletkenin direncini verir.

İletken ve yalıtkan tüm maddelerin elektrik akımına karşı gösterdiği zorluktur. Direnç birimi ohm (Ω) olup devrelerde enerji kaybına neden olur.

Elektrik ampulünün takıldığı, genellikle bakırdan yapılan girintili ve iletken yuvadır.

Basit elektrik devrelerinde pillerin güvenli bir şekilde yerleştirilmesini ve devreye bağlanmasını sağlayan yuvadır.

Elektrik enerjisini ve akımını bir noktadan diğer noktaya taşıyan metalik bağlantı kablosudur.

Elektrik devresindeki akım geçişini kontrol eden, devreyi açıp kapatmaya yarayan su tesisatındaki vanaya benzer devre elemanıdır.

Devreye elektrik enerjisi sağlayan, yüklerin titreşim hareketi yapması için gerekli potansiyel farkı oluşturan pil veya akü gibi elemanlardır.

Ramazan aylarında cami minarelerinin arasına gerilen teller üzerindeki ampullerle oluşturulan ve genellikle paralel bağlı aydınlatma sistemidir.

Genellikle seri bağlı ampullerden oluşan, bir ampulün sönmesiyle tüm hattın etkilendiği dış mekan aydınlatma sistemidir.

Pillerin devredeki yüklere elektriksel kuvvet uygulayarak kazandırdığı ve yüklerin birbirine aktardığı hareket enerjisidir.

Pil veya güç kaynağının iki kutbu arasındaki enerji seviyesi farkıdır, gerilim olarak da bilinir.

Her türlü fiziksel ve elektriksel nitelik bakımından birbirinin aynısı olan, aynı parlaklık ve direnç değerine sahip ampullerdir.

Elektrik enerjisinin ampul içerisindeki dirençten geçerken dönüştüğü temel formlardır.

Uzun süre kullanılabilen ve pratik olarak yanabilen ilk başarılı elektrik ampulünü icat eden bilim insanıdır.

Bir iletkenin uçları arasındaki gerilim ile akım şiddeti arasındaki ilişkiyi bularak kendi adıyla anılan Ohm Kanunu'nu keşfeden fizikçidir.

Elektrik devrelerinin mantığını anlamak için borular, vanalar ve pompalar kullanılarak yapılan somutlaştırılmış benzetmedir.

Elektrik devrelerinin uluslararası ortak semboller kullanılarak kağıt üzerinde çizilmiş planıdır.

Elektrik akımını iletmeyen, yüklerin serbestçe hareket etmesine veya titreşmesine izin vermeyen maddelerdir.