Ünite 3: Atatürk İlkeleri ve Atatürk Döneminde Dil-Tarih ve Kültür Alanındaki Çalışmalar — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Atatürk'ün 'Halkçılık' ilkesi ile sosyalizm/komünizmdeki sınıf çatışması anlayışını karşılaştırarak, Atatürk'ün toplum yapısına bakışını açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Atatürk, toplumda sınıflar yerine mesleki iş bölümüne dayalı bir bütünlük olduğunu savunur; sınıf çatışmasını reddeder. Sosyalizmden farklı olarak, özel mülkiyeti ve teşebbüsü dışlamayan, toplumsal dayanışmayı esas alan bir model benimser.
Alıştırma 2myders hazırladı
Türkiye'de 'Devletçilik' ilkesinin uygulanmasına neden olan ekonomik ve yapısal gerekçeleri listeleyerek, bu modelin neden 'mutedil' (ılımlı) olarak tanımlandığını tartışınız.
Yanıt / ipucu
Sermaye birikimi yetersizliği, 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı ve özel sektörün büyük yatırımları karşılayamaması devletçiliği zorunlu kılmıştır. Özel teşebbüsün varlığı korunduğu ve devlet sadece kamu yararı için devreye girdiği için bu model 'mutedil' olarak adlandırılır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Harf İnkılabı ve Türk Dil Kurumu'nun kurulmasının, Türk milletinin kültürel bağımsızlığı ve modernleşme süreci üzerindeki etkilerini birer örnekle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Harf İnkılabı okuryazarlık oranını artırarak eğitimi demokratikleştirmiş; TDK ise yabancı dillerin etkisini azaltıp Türkçeyi bilim dili haline getirerek millî kimliği güçlendirmiştir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Atatürk milliyetçiliğinin 'etnik/ırkçı' bir temele dayanmadığını kanıtlayan 1924 Anayasası'nın 88. maddesini ve Atatürk'ün 'Türk milleti' tanımını analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Anayasa maddesi ve Atatürk'ün tanımı, vatandaşlığı din veya ırk ayrımı yapmaksızın 'Türkiye Cumhuriyeti'ni kuran halk' olarak tanımlar. Bu durum, milliyetçiliğin kültür ve kader birliğine dayalı kapsayıcı bir anlayış olduğunu gösterir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Atatürk döneminde sanat ve kültür alanında yapılan çalışmaları (müzik, tiyatro, müzecilik) inceleyerek, bu kurumların 'çağdaşlaşma' hedefiyle nasıl bir bağ kurduğunu değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Batı tekniği ile millî motiflerin birleştirilmesi (çok sesli müzik, opera) ve modern müzelerin açılması, Türkiye'nin evrensel medeniyet seviyesine ulaşma hedefinin bir yansımasıdır. Bu kurumlar, kültürel mirası korurken aynı zamanda sanatı çağdaş standartlara taşımıştır.
