İnfografik
← Ünite 2
Girişimcilik ve İş Kurma

Ünite 2: Girişimciliğin Ekonomik, Toplumsal ve Kültürel Temelleri

Marco Polo'nun Risk Sermayesi Sözleşmesi
Uzak Doğu ile ticaret yolları geliştiren Marco Polo, tarihteki ilk risk sermayesi örneğini sunmuştur. Bu modelde pasif sermayedar %25 civarında yüksek bir faizle finansman sağlarken, tüm fiziksel ve ekonomik riskleri üstlenen aktif tüccar Marco Polo olmuş; sefer sonunda kârın %75'i sermayedara, %25'i ise tüccara kalmıştır.
Orta Çağda Girişimci Din Görevlileri
Orta çağlarda girişimciler şahsi risk üstlenmeyen, devlet veya kilise bütçesiyle çalışan yöneticilerdi. Bu dönemin en tipik girişimcileri; kale, sur, katedral, manastır ve kamu binaları gibi devasa projeleri yöneten din görevlileriydi.
17. Yüzyılda Risk ve Girişimci Bağlantısı
Risk ile girişimci arasındaki ilk resmi bağlantı 17. yüzyılda kurulmuştur. Bu dönemde girişimci, devletle sabit fiyat üzerinden hizmet veya ürün tedarik anlaşması yapan müteahhitlerdi; fiyat sabit olduğundan kâr da zarar da tamamen girişimciye aitti.
Thomas Edison ve 18. Yüzyıl Sermaye Ayrımı
18. yüzyılda sanayileşmeyle birlikte sermayedar ile girişimci ayrışmıştır. Thomas Edison gibi mucitler yeni teknolojiler geliştirmiş ancak bunları finanse edecek güçleri olmadığından devlet veya özel risk sermayedarlarından kaynak bularak 'sermaye kullanıcısı' (girişimci) rolünü üstlenmişlerdir.

Anahtar Kavramlar

GirişimciEkonomik kaynakları düşük üretkenlik alanlarından yüksek alanlara aktaran, kendisinin veya başkasının yarattığı yenilikleri ekonomiye kazandıran ve belirsizlik altındaki riskleri üstlenen aktif ekonomik aktördür.
Yıkıcı Yaratıcılık (Creative Destruction)Joseph Schumpeter tarafından ortaya atılan, girişimcilerin sürekli bir yenilik süreci içinde eski ve verimsiz yöntemleri terk edip, daha etkin yeni yolları ve yöntemleri devreye sokarak ekonomik yapıyı içeriden dönüştürmesi sürecidir.
Risk Sermayesi (Venture Capital)Yüksek risk ve yüksek büyüme potansiyeli taşıyan yenilikçi girişimlere, projenin başlangıç veya büyüme aşamasında sağlanan finansal ve yönetimsel sermaye desteğidir. Tarihteki ilk ilkel örneği Marco Polo'nun Uzak Doğu seyahatlerindeki finansman modelidir.
Alman EkolüTemsilciliğini von Thünen, Schumpeter ve Baumol'ün yaptığı, girişimcinin ekonomideki rolünü yenilikçilik, değişim, reform ve devrim yapma (potansiyel yaratma) işlevleri üzerinden açıklayan iktisadi yaklaşımdır.
Avusturya EkolüTemsilciliğini Menger, von Mises ve Kirzner'in üstlendiği, girişimcinin piyasadaki kâr fırsatlarını sezme, karşılanmamış ihtiyaçları fark etme ve piyasa etkinsizliklerini düzeltme (potansiyeli gerçekleştirme) yeteneğine odaklanan yaklaşımdır.
Neoklasik EkolMarshall, Say ve Knight gibi iktisatçıların öncülük ettiği, girişimcinin temel işlevini risk üstlenmek, kaynakları koordine etmek ve gerçekleştirdiği faaliyetlerle piyasaların dengeye gelmesine katkıda bulunmak olarak gören ekoldür.
İçsel Kontrol OdağıGirişimcilerde yüksek düzeyde bulunan, hayatlarındaki olayların ve işlerindeki başarıların dışsal tesadüflerden ziyade kendi kararları, çabaları ve yetenekleri sayesinde şekillendiğine dair güçlü inançtır.
Doğu Girişimci KültürüBireyselliğin düşük olduğu, girişimcilik faaliyetlerinin aile veya grup bağlamında yürütüldüğü, işin kişisel doyumdan ziyade bir ödev olarak görüldüğü ve itibar, şeref, namus gibi sosyal statü faktörlerinin ön planda olduğu kültürel yapıdır.
İş ModeliBir işletmenin hedef müşterilerine nasıl değer yaratacağını, bu değeri nasıl ulaştıracağını ve süreç sonunda nasıl sürdürülebilir kâr elde edeceğini tasarlayan, başarısı kanıtlanmış iş yapış şeklidir.
Altın ÜçgenBir markanın gücünü ve yönetim başarısını belirleyen; iş modeli, ürün kalitesi/yeniliği ve marka sinyali (iletişimi) unsurlarının bir araya gelerek oluşturduğu bütünsel yönetim çerçevesidir.

Diğer Önemli Bilgiler

GEM Araştırması ve Ekonomik Büyüme

Küresel Girişimcilik Monitörü (GEM) tarafından 29 ülke genelinde yapılan kapsamlı araştırma, yüksek girişimcilik faaliyetlerine sahip olan ülkelerin, küresel ortalama ekonomik büyüme oranlarının çok üzerinde bir büyüme ve gelişme performansı gösterdiğini kanıtlamıştır.

Türkiye'de KOBİ'lerin Ekonomik Ağırlığı

Türkiye ekonomisinde küçük ve orta büyüklükteki işletmeler (KOBİ), toplam işletmelerin %99,3'ünü oluşturmaktadır. Bu işletmeler toplam istihdamın %76,7'sini sağlarken, yaratılan toplam katma değerin ise %37,7'sini tek başına üstlenmektedir.

Google'ın Reklam Tabanlı İş Modeli İnovasyonu

Google, sadece gelişmiş bir arama teknolojisi sunmakla kalmamış; reklamverenin arama sorgularına göre tıklama başına ödeme yaptığı yenilikçi bir iş modeli geliştirerek dünyanın en hızlı büyüyen ve en kârlı şirketi haline gelmiştir.

Sınavda Dikkat Et

  • Cantillon, Say ve Schumpeter'in girişimci tanımlarındaki farklara dikkat edin; Cantillon risk üstlenmeyi, Say dördüncü üretim faktörünü, Schumpeter ise yenilikçiliği (yıkıcı yaratıcılığı) vurgular.
  • Ekollerin (Alman, Avusturya, Neoklasik) girişimciye bakış açılarını karıştırmayın; Alman Ekolü potansiyel yaratmaya (yenilik), Avusturya Ekolü ise potansiyeli gerçekleştirmeye (fırsatları sezme) odaklanır.
  • Tarihsel gelişim sorularında yüzyıllara dikkat edin; risk ve girişimci bağlantısı 17. yüzyılda kurulmuş, sermayedar ile girişimci ayrımı ise 18. yüzyılda sanayileşmeyle belirginleşmiştir.
  • Batı ve Doğu iş kültürlerinin karşılaştırma sorularında bireysellik düzeyine odaklanın; Batı yüksek bireysellik ve bağımsızlık içerirken, Doğu düşük bireysellik ve aile/grup odaklı sorumluluk içerir.
  • İş modeli ile strateji arasındaki ayrımı iyi öğrenin; iş modeli sistemin nasıl çalıştığıyla ilgili taklit edilebilir bir tasarımken, strateji rakiplerden farklılaşmayı ve eylemi içerir.